Araştırma Makalesi

ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir

ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ

Öz

Bu çalışma, Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgalinden başlayarak 11 Eylül 2001 sonrası ABD müdahalesine ve 2021’deki çekilme sürecine kadar uzanan dönemi kapsamlı biçimde analiz etmektedir. Büyük güçlerin Afganistan üzerindeki stratejik rekabeti ile bu rekabetin ülkenin siyasal, toplumsal ve güvenlik yapıları üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bonn (2001) ve Doha (2020) Anlaşmaları bağlamında barış inşası ve devlet kurma çabaları incelenmiştir. ABD’nin çekilme kararında etkili olan faktörler; etnik-kabile dengesizlikleri, yolsuzluk, yetersiz kurumsallaşma ve Afgan toplumunun sosyopolitik karmaşıklığı çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca “terörle mücadele” söylemiyle başlayan müdahalenin toplumsal gerçeklikle uyumsuzluğu, dış yardımlara rağmen sağlanamayan istikrar ve kapsayıcılık sorunları tartışılmıştır. Doha Anlaşması’nın takvimi ve uygulama sorunları ile ABD’nin stratejik odağını Asya-Pasifik bölgesine kaydırması gibi hususlar da çalışmanın odak noktalarındandır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbas, S. A., Saqib, A. & Masood, M. (2024). US Military Posture in the Asia-Pacific and its Impact on Regional Stability. BTTN Journal, 3(1), 66-87.
  2. Acar, H. & Pekcandanoğlu, M. (2020). Evaluation of Developments in Afghanistan in the Context of Foreign Policy and Security İssues. International Journal of Politics and Security, 2(3), 135-158.
  3. Afsah, E. & Guhr, A. H. (2005). Afghanistan: Building a State to Keep the Peace. Max Planck Yearbook of United Nations Law Online, 9(1), 373-456.
  4. Ahmed, Z. (2023). Pak-US Relations Post 9/11: Impact of Aid, İrritants and Regimes in Pakistan (2001-2013). Journal of Politics and International Studies, 1(1), 14–23.
  5. Imranullah, A., & Hakimuddin, M. (2024). Strategic Interests and Geopolitical Considerations: Assessing the Importance of Afghanistan for the US Post-Withdrawal.
  6. Journal of Arts, Humanities and Social Science, 1(2), 1-9.
  7. Aminullah, A. (2021). The İmpact of Physical Disability on Psychological Status Like Anxiety and Depression of Afghani People on Paktia Province Afghanistan, (Doctoral dissertation), University of Dhaka, Bangladesh.
  8. Andisha, N. A. (2022). The Collapse of State in Afghanistan: a Repeat of History?. Journal of Asian Security and International Affairs, 9(3), 369-382.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İş Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

30 Nisan 2025

Kabul Tarihi

2 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökbel, A., & Haya, B. (2025). ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 66-82. https://izlik.org/JA55ME23JG
AMA
1.Gökbel A, Haya B. ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. AEÜİİBFD. 2025;9(1):66-82. https://izlik.org/JA55ME23JG
Chicago
Gökbel, Ahmet, ve Babur Haya. 2025. “ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9 (1): 66-82. https://izlik.org/JA55ME23JG.
EndNote
Gökbel A, Haya B (01 Haziran 2025) ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9 1 66–82.
IEEE
[1]A. Gökbel ve B. Haya, “ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ”, AEÜİİBFD, c. 9, sy 1, ss. 66–82, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55ME23JG
ISNAD
Gökbel, Ahmet - Haya, Babur. “ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9/1 (01 Haziran 2025): 66-82. https://izlik.org/JA55ME23JG.
JAMA
1.Gökbel A, Haya B. ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. AEÜİİBFD. 2025;9:66–82.
MLA
Gökbel, Ahmet, ve Babur Haya. “ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2025, ss. 66-82, https://izlik.org/JA55ME23JG.
Vancouver
1.Ahmet Gökbel, Babur Haya. ABD’NİN AFGANİSTAN’DAN AYRILMASININ NEDENLERİ. AEÜİİBFD [Internet]. 01 Haziran 2025;9(1):66-82. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55ME23JG