ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öznur Özer

ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Postmodern dönemde tüketim nosyonu değişmektedir. Nesneler artık, anlamlarıyla birlikte tüketilmektedir. Bu dönemde markalar, ürün üretmeye ek olarak anlam da üretmektedirler. Markalar planlı olarak imaj oluşturmada, birtakım araçlar kullanmaktadırlar. Bu çalışmada, psikanalitik teorisyenlerden psikiyatrist Carl G. Jung tarafından geliştirilen arketiplerin, marka kişiliğine yansımaları incelenmiştir.

Temel amaç; hangi arketipin ne amaçla kullanıldığını bulmak , arketipsel marka kişiliği oluşturmanın tüketici üzerindeki etkilerini araştırmak ve Türk markalarında uygulanmış örnekleri göstermektir. Bu çalışma, “genişletilmiş benlik modeli” çerçevesinde ele alınmıştır. Veri toplama aracı olarak, Mark ve Pearson (2001) marka kişiliği ölçeği ve Yoo ve Donthu (2001) tarafından geliştirilen çok boyutlu tüketici temelli marka denkliği ölçeği kullanılmıştır. Çalışma, yüz yüze anket yöntemi kullanılarak, Kırşehir ilindeki 18-65 yaş aralığındaki kişilere kolayda örnekleme yöntemine göre uygulanmıştır. Verilerin analizi, SPSS programı aracılığıyla yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Arketip; arketipsel marka kişiliği; genişletilmiş benlik; satın alma niyeti.

References

KAYNAKÇA Aaker, J. L. (1997). Dimensions of brand personality. Journal of Marketing Research, 347-356 accounting for taste. Journal of Research in personality, 43, 307-322. Ayberk, A. E. (2014). Marka Kişiliği Çerçevesinde Arketip Yaklaşımı Yoluyla Reklamlarda Hikâye Anlatımı (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Aytekin, P ve Ay, C. (2015). Pazarlama Teorileri. İstanbul: Mediacat yayınları.
Baştürk, F. (2009). Marka Kişilik Kuramında Arketip Yaklaşımı. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Belk, R.W. (1988) ‘Possessions and the Extended Self’, Journal of Consumer Research, 15 (September): 139-168. California: Corwin Pres, Inc.
Cüceloğlu, D.(2008). İnsan ve Davranışı. İstanbul: Remzi kitabevi.
Dimensions of brand personality-Jennifer L Aaker-JMR, Journal of Marketing Research; Aug 1997
Faber, M. A. ve Mayer, J. D. (2009). Resonance to archetypes in media: There’s some Fırat ve Venkatesh, (1993). Postmodernity: the age of marketing
Kaya, İ. (2005). Pazarlama Bi’Tanedir. İstanbul: Babıali kültür yayıncılığı.

Jung, C. Dört Arketip. İstanbul: Metis Yayınları.
Kurultay, A. B. (2017). Arketipler: Markaların Yeni Anlam Yaratıcıları. Global Media Journal TR Edition, 7(14), 352-370.
Mark, M. & Pearson, C. S. (2001). The Hero And The Outlaw: Building Extraordinary Brands Through The Power of Archetypes. New York, NY: McGraw-Hill. Odabaşı, Y. Tüketim Kültürü. İstanbul: Sistem yayıncılık.
Renvoise, M. ve Morrin, C. (2016). Nöromarketing. İstanbul: Mediacat Kitapları.
Roberts, C. (2010). Exploring Brand Personality Through Archetypes. East Tennessee State University, Master Thesis.
Savaş S. ve Karadoğan D. S.(2018). Arketipsel İmgelerin İkna Boyutu ve Türk Reklamlarında Görülme Sıklığı Üzerine Bir Araştırma. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 28, 205-237. DOI: 10.16878/gsuilet.436045
Şener, G. (2015). Tv Reklamlarındaki Arketipsel Karakterler Üzerine Bir Model Testi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul: Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Sprenger, M.B. (2002). Becoming a “Wiz” at Brain-Based Teaching. Thousand Oaks.
Rıvkın, S ve Sutherland, F.(2011). Bir Marka Adı Yaratmak. Brandage yayınları.
Tabachnick, B.G. & Fidell, L.S. (2013). Using Multivariate Statistics. Sixth Edition, Pearson, Boston.
Thaler, Richard H.(2000). From Homo Economicus to Homo Sapiens, Journal of Economic Perspectives, Volume 14, Number 1, Pages 133–141.
Toffler, A. (2008). Üçüncü Dalga. (Selim Yeniçeri, çev.).İstanbul: Koridor Yayıncılık
Yakın, V ve Ay, C.(2012). “Markaların Kişilik Arketiplerinin Algılanması Üzerine Bir Araştırma” The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication – TOJDAC Volume 2 Issue 3.
Yeygel, S.(2006). Postmodern Toplumsal Yapının Pazarlamaya Getirdiği Yeni Boyut: Topluluk Pazarlaması (Tribal Marketing). Ege Üniversitesi, İletişim Fakültesi, İzmir.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Öznur Özer ^*
0000-0002-5705-8575
Türkiye

Publication Date

December 27, 2019

Submission Date

November 12, 2019

Acceptance Date

December 2, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 3 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA58PF33TU

Cite

RIS / Bibtex

APA

Özer, Ö. (2019). ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(2), 85-107. https://izlik.org/JA58PF33TU

AMA

1.Özer Ö. ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. the PEAJ. 2019;3(2):85-107. https://izlik.org/JA58PF33TU

Chicago

Özer, Öznur. 2019. “ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 3 (2): 85-107. https://izlik.org/JA58PF33TU.

EndNote

Özer Ö (December 1, 2019) ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 3 2 85–107.

IEEE

[1]Ö. Özer, “ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, the PEAJ, vol. 3, no. 2, pp. 85–107, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA58PF33TU

ISNAD

Özer, Öznur. “ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 3/2 (December 1, 2019): 85-107. https://izlik.org/JA58PF33TU.

JAMA

1.Özer Ö. ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. the PEAJ. 2019;3:85–107.

MLA

Özer, Öznur. “ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 3, no. 2, Dec. 2019, pp. 85-107, https://izlik.org/JA58PF33TU.

Vancouver

1.Öznur Özer. ARKETİPSEL MARKA KİŞİLİĞİNİN TÜKETİCİNİN SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. the PEAJ [Internet]. 2019 Dec. 1;3(2):85-107. Available from: https://izlik.org/JA58PF33TU