Araştırma Makalesi

Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024)

Cilt: 11 Sayı: 3 30 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024)

Öz

Bu çalışma, test adilliği ve sınav uyarlamaları üzerine 2000-2024 yılları arasında Scopus veritabanında yayımlanan 63 makaleyi bibliyometrik ve sistematik inceleme yöntemleriyle analiz etmiştir. Amaç, test adilliği çalışmalarının yıllara, ülkelere, dergilere, anahtar kelimelere ve temalara göre dağılımını incelemek ve alana katkıları değerlendirmektir. PRISMA yöntemiyle seçilen makaleler, “test fairness”, “test accommodations”, “access arrangements” ve “disabilities” anahtar kelimeleriyle taranmıştır. Bulgular, test adilliği çalışmalarının 2013 sonrası arttığını, 2019 ve 2023’te sekizer makaleyle zirve yaptığını göstermektedir. ABD (n=101) en fazla katkı sağlayan ülkedir; İngiltere (n=17) ve Avustralya (n=10) takip eder. Türkiye 4 yayınla katkı sağlamıştır. Educational Assessment (n=5) en çok yayın yapılan dergidir. “Assessment”, “fairness” ve “accommodations” en sık kullanılan anahtar kelimelerdir. Sistematik inceleme, çalışmaları beş temada sınıflandırmıştır: dilsel faktörler, sınav uyarlamaları, engelli öğrenciler ve erişilebilirlik, adillik-geçerlilik çerçeveleri ve politika-tarihsel analizler. Sınav uyarlamaları (n=18) en çok çalışılan tema olup, ek süre ve teknolojik araçların erişimi artırdığı, ancak bazen geçerliliği tehdit ettiği belirtilmiştir. Dilsel karmaşıklık, özellikle İngilizce öğrenen öğrencilerde performansı olumsuz etkilerken, evrensel tasarım ve understandardization-standartlaştırma eksikliği- gibi kavramlar teorik katkılar sunmuştur. Öneriler, evrensel tasarıma dayalı esnek uyarlamalar, daha fazla kültürel çeşitlilik odaklı araştırma ve pilot testlerdir. Bu çalışma, eğitimcilere ve politika yapıcılara daha kapsayıcı sınav uygulamaları için rehber sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abedi, J. (2014). The use of computer technology in designing appropriate test accommodations for English language learners. Applied Measurement in Education, 27(4), 261–272. https://doi.org/10.1080/08957347.2014.944310
  2. Abedi, J., Zhang, Y., Rowe, S. E. and Lee, H. (2020). Examining effectiveness and validity of accommodations for English language learners in mathematics: An evidence-based computer accommodation decision system. Educational Measurement: Issues and Practice, 39(4), 41–52. https://doi.org/10.1111/emip.12328
  3. Alicia Kim, A., Yumsek, M., Kemp, J. A., Chapman, M. and Gary Cook, H. (2023). Universal tools activation in English language proficiency assessments: A comparison of grades 1–12 English learners with and without disabilities. Language Testing, 40(4), 877–903. https://doi.org/10.1177/02655322221149009
  4. American Educational Research Association, American Psychological Association and National Council on Measurement in Education. (2014). Standards for educational and psychological testing. American Educational Research Association.
  5. Aria, M. and Cuccurullo, C. (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  6. Bailey, A. L. and Carroll, P. E. (2015). Assessment of English language learners in the era of new academic content standards. Review of Research in Education, 39(1), 253–294. https://doi.org/10.3102/0091732X14556074
  7. Bennett, R. E. (2023). Toward a theory of socioculturally responsive assessment. Educational Assessment, 28(2), 83–104. https://doi.org/10.1080/10627197.2023.2202312
  8. Buono, S., and Jang, E. E. (2021). The effect of linguistic factors on assessment of English language learners’ mathematical ability: A differential item functioning analysis. Educational Assessment, 26(2), 125–144. https://doi.org/10.1080/10627197.2020.1858783

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

28 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

27 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çetin, S., & Kızılçim, Z. N. (2025). Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 890-909. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1773492
AMA
1.Çetin S, Kızılçim ZN. Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;11(3):890-909. doi:10.31592/aeusbed.1773492
Chicago
Çetin, Sevda, ve Zeynep Neveser Kızılçim. 2025. “Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024)”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 (3): 890-909. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1773492.
EndNote
Çetin S, Kızılçim ZN (01 Kasım 2025) Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 3 890–909.
IEEE
[1]S. Çetin ve Z. N. Kızılçim, “Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024)”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 3, ss. 890–909, Kas. 2025, doi: 10.31592/aeusbed.1773492.
ISNAD
Çetin, Sevda - Kızılçim, Zeynep Neveser. “Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024)”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11/3 (01 Kasım 2025): 890-909. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1773492.
JAMA
1.Çetin S, Kızılçim ZN. Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;11:890–909.
MLA
Çetin, Sevda, ve Zeynep Neveser Kızılçim. “Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024)”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 3, Kasım 2025, ss. 890-09, doi:10.31592/aeusbed.1773492.
Vancouver
1.Sevda Çetin, Zeynep Neveser Kızılçim. Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Kasım 2025;11(3):890-909. doi:10.31592/aeusbed.1773492