A Statistical Analysis of the Relationship Between Divorce and Economic and Educational Factors in Turkey

Öz

Today, there are many reasons for divorce, which leads to the breakdown of family unity/integrity. The phenomenon of divorce, which varies from region to region, is generally seen to stem from reasons such as infidelity, violence, unemployment, economic crises, educational level, lack of communication, cultural factors, etc. In this context, the main objective of this study is to examine the relationship between divorce, which causes the breakdown of family unity in the family institution, and the economy and education. In the study, a ‘Descriptive Analysis’ was performed based on secondary data obtained from the websites of TÜİK and the World Bank. According to the main findings of the study, the number of divorces and marriages fluctuates over the years, but the increase in the number of divorces is particularly striking. The increase in the number of divorces is especially noticeable in years with high unemployment rates. It is observed that the level of education has increased in recent years and unemployment rates have decreased over the last five years. The study also determined that employment and labor force participation rates have increased in recent years. When the findings are evaluated overall, reducing unemployment, increasing welfare, and placing greater emphasis on education policies will contribute to a decrease in the number of divorces and a reduction in domestic problems.

Anahtar Kelimeler

• family
• divorce
• economy
• educaiton

Türkiye’de Boşanmanın Ekonomi ve Eğitim Faktörleriyle İlişkisi Üzerine İstatistiksel Bir İnceleme

Öz

Günümüzde aile birliğinin/bütünselliğinin parçalanmasına neden olan boşanma olgusunun birçok nedeni bulunmaktadır. Bölgeden bölgeye değişen boşanma olgusunun genellikle işsizlik, ekonomik krizler, aldatma, şiddet, eğitim düzeyi, iletişimsizlik, kültürel faktörler vb. gibi nedenlerden kaynaklandığı görülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı; aile kurumunda aile birliğinin bozulmasına neden olan boşanma olgusunun ekonomi ve eğitim ile ilişkisini incelemektir. Çalışmada TÜİK ve Dünya Bankası web sitelerinden elde edilen ikincil verilerden hareketle betimsel analiz yapılmıştır. Çalışmanın temel bulgularına göre; boşanma ve evlenme sayılarının yıllara göre artış ve azalışlar noktasında değişkenlik gösterdiği ancak boşanma sayısındaki artışın yüksek oranda olduğu dikkat çekmektedir. Özellikle işsizlik artışının fazla olduğu yıllarda boşanma sayısındaki artış dikkat çekmektedir. Eğitim düzeyinin son yıllara göre artış gösterdiği ve işsizlik oranlarının son beş yılda düştüğü gözlemlenmektedir. Ayrıca çalışmada istihdam ve işgücüne katılım oranlarının son yıllarda arttığı belirlenmiştir. Bulgular genel olarak değerlendirildiğinde işsizliğin azalttırılması, refahın arttırılması ve eğitime yönelik politikalara daha fazla önemin verilmesi boşanma sayısının düşmesine ve aile içi sorunlarının azalmasına katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Aile, Boşanma, Ekonomi, Eğitim

Anahtar Kelimeler

• aile
• boşanma
• ekonomi
• eğitim

Kaynakça

1. Abshır, M. O. (2020). Somali'de boşanma nedenleri üzerine sosyolojik bir inceleme. Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
2. Adema, W., Clarke, C. and Thévenon, O. (2020). Family policies and family outcomes in OECD countries. The palgrave handbook of family policy in (pp. 193-217). Cham: Springer International Publishing.
3. Aksu, L. (2018). İşsizlik, suç, boşanma, intihar oranları ile iktisadi büyüme ilişkisinin nedensellik testleri ile analizi: Türkiye örneği. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 5(2), 58-100. https://izlik.org/JA33YB77LN.
4. Ayla, D., Karış, Ç. ve Kızıltan, A. (2019). Ekonomik krizlerin sosyal etkileri: Türkiye üzerine bir uygulama (1980-2016). Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(2), 415-434. https://izlik.org/JA33XM34CD.
5. Bayındır, N. (2023). Boşanmanın öğrencilerin akademik yaşantılarına etkisi. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 52-58. https://doi.org/10.47770/ukmead.1288663.
6. Bayrak, S. (2019). Türkiye’de işsizlik ve boşanma ilişkisi: 1980-2017 dönemi için nedensellik analizi. Çalışma İlişkileri Dergisi, 10(1), 39-54. https://izlik.org/JA87GC45HZ.
7. Bulut, E. ve Başoğlu, A. (2023). Boşanmanın ekonomik belirleyicileri: Türkiye düzey 2 bölgeleri üzerine panel veri analizi. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1), 45-62. https://doi.org/10.33399/biibfad.1188605.
8. Cafrı, R. ve Çuhadar, P. Ö. (2018). Boşanmanın sosyo-ekonomik nedenleri üzerine mekânsal ekonometrik bir inceleme. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, ss. 407-424. https://doi.org/10.18092/ulikidince.445600.

9. Conger, R. D., Conger, K. J. and Martin, M. J. (2010). Socioeconomic status, family processes, and individual development. Journal of Marriage and Family, 72(3), 685-704. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2010.00725.x.
10. Conger, R. D., Elder, G. H., Lorenz, F. O., Conger, K. J., Simons, R. L., Whitbeck, L. B. and Melby, J. N. (1990). Linking economic hardship to marital quality and instability. Journal of Marriage and Family, 52(3), 643-656. https://doi.org/10.2307/352931.
11. Conger, R. D., Ge, X., Elder, G. H., Lorenz, F. O. and Simons, R. L. (1994). Economic stress, coercive family process, and developmental problems of adolescents. Child Development, 65(2), 541-561. https://doi.org/10.2307/1131401.
12. Çuhadar, P. ve Cafrı, A. R. (2021). An empirical investigation on the socioeconomic determinants of divorce rates in CEE countries. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(21), 30-56.
13. Diler, Z. ve Diler, S. (2022). Türkiye’de boşanma olgusunun zamansal değişimi (2001-2021). Journal of Social and Humanities Sciences Research, 9(89), 2166-2178. https://doi.org/10.26450/jshsr.3305.
14. Doğan, H. ve Kılınç, E. (2025). Unpacking divorce: Feature-based machine learning ınterpretation of sociological patterns. Social Science Computer Review, 0(0). https://doi.org/10.1177/08944393251386073 Dursun, S. (2012). İşsizliğin sosyo-psikolojik yönü: İşsizlik psikolojisi. https://www.academia.edu adresinden 29.08.2025 tarihinde erişilmiştir.
15. Elmas, Ç. ve Adak, N. (2023). Türkiye’de boşanma nedenlerinin toplumsal kökenleri ve boşanma sonrası deneyimler. İstanbul University Journal of Sociology, 43(1), 84-97. https://doi.org/10.26650/SJ.2023.43.1.0030B.
16. Erkan, E. (2017). Türkiye’de boşanma olgusunun belirleyicileri: Panel veri analizi. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitisü, Trabzon.
17. Ersöz, A. (2011). Türkiye’de boşanma olgusu ve kadına yönelik aile içi şiddet ilişkisi üzerine bir değerlendirme. Istanbul Journal of Sociological Studies, 43, 249-264. https://izlik.org/JA32YC87KB.
18. González-Val, R. and Marcén, M. (2017). Divorce and the business cycle: A cross-country analysis. Review of Economics of the Household, 15(3), 879-904.
19. Grow, A., Schnor, C. and Van Bavel, J. (2017). The reversal of the gender gap in education and relative divorce risks: A matter of alternatives in partner choice? Population Studies, 71(sup1), 15-34.
20. Günen, F. T. (2017). Kahramanmaraş’ta boşanma olgusunun eğitim sosyolojisi açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Kahramanmaraş.
21. Hallaç, S. ve Öz, F. (2014). Aile kavramına kuramsal bir bakış. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(2), 142-153. https://doi.org/10.5455/cap.20130625102321.
22. İğdeli, A. ve Ay, M. (2021). Boşanmanın sosyo-ekonomik belirleyicileri: Türkiye için bölgesel panel veri analizi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1), 1-22.
23. Kapur, R. (2022). Understanding the meaning and significance of family. Indian Journal of Social Science and Literature, 1(4), 34-39. https://doi.org/10.54105/ijssl.B1094.061422.
24. Kawata, Y. (2008). Does high unemployment rate result in a high divorce rate?: A test for Japan. Revista de Economía del Rosario, 11(2), 149-164.
25. Kessler, D., Hevenstone, D., Vandecasteele, L. and Sepahniya, S. (2023). Weathering the storm together: Does unemployment insurance help couples avoid divorce? Journal of European Social Policy, 33(2), 248-263. https://doi.org/10.1177/095892872211413. Koç, P. ve Kutlar, A. (2021). Ekonomik durgunlukların boşanma oranları üzerindeki etkileri: Türkiye üzerine bir araştırma. Sosyoekonomi, 29(49), 65-84. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2021.03.04.
26. Koç, P. ve İzgi Şahpaz, K. (2023). Analysis of the causality relationship among digitalisation, unemployment rate, and divorce rates: A research on Türkiye. Sosyoekonomi, 31(56), 151-169. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.02.07.
27. Kökcen Eryavuz, A. ve Üçdoğruk Birecikli, Ş. (2018). Türkiye’de kadının boşanması: Yaşam analizi modelleri. Çalışma ve Toplum, 3(58), 1227-1252. https://izlik.org/JA47CL84HY.
28. Öksüz, G. ve Ürkmez, E. (2023). Boşanma oranları ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 464-479. https://doi.org/10.22466/acusbd.1380994.
29. Özekin, A., & Süküti, B. (2023). Türkiye’de Kadınların sosyoekonomik statülerinin boşanma oranlarına etkilerinin mekânsal analizi. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 84, 27-41. https://doi.org/10.26650/jspc.2023.84.1125899.
30. Sandström, G. and Stanfors, M. (2023). Socio-economic status and the rise of divorce in Sweden: The case of the 1880-1954 marriage cohorts in Västerbotten. Population Studies, 77(3), 417-435. https://doi.org/10.1080/00324728.2022.2149844.
31. Topbaş, F. ve Kurt, S. (2007). İşsizlik ve boşanma ilişkisi: 1970-2005 VAR analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(7), 30-43. https://izlik.org/JA87MZ88NW.
32. TÜİK. (2021). Türkiye aile yapısı araştırması 2021. https://data.tuik.gov.tr adresinden 29.08.2025 tarihinde erişilmiştir.
33. TÜİK. (2022). İstatistiklerle aile 2022. https://data.tuik.gov.tr adresinden 29.08.2025 tarihinde erişilmiştir.
34. TÜİK. (2023). Evlenme ve boşanma istatistikleri 2023. https://data.tuik.gov.tr adresinden 29.08.2025 tarihinde erişilmiştir.
35. TÜİK. (2023). Bölgesel istatistikler veri tabanı. https://biruni.tuik.gov.tr adresinden 08.09.2025 tarihinde erişilmiştir.
36. TÜİK. (2024). İstatistiklerle aile 2024. https://data.tuik.gov.tr adresinden 29.08.2025 tarihinde erişilmiştir.
37. TÜİK. (2024). İstatistiklerle kadın 2024. https://data.tuik.gov.tr adresinden 29.08.2025 tarihinde erişilmiştir.
38. Ul-Haq, J., Mushtaq, S., Visas, H. and Hye, Q. M. A. (2023). Does economic stress matter for the rising divorce rate in China? A provincial perspective. Nurture, 17(1), 18-28. https://doi.org/10.55951/nurture.v17i1.142.
39. Uunk, W. (2004). The economic consequences of divorce for women in the European Union: The impact of welfare state arrangements. European Journal of Population, 20(3), 251-285.
40. Varışlı, B. (2021). Ataerkil kültürde boşanmış kadın olmak: Kuramsal bir bakış. M. Aylanç (Ed.), Kadın odağında toplumsal cinsiyet: Disiplinlerarası yaklaşımlar UKAMER araştırmaları dizisi 1 içinde (ss. 143-153) Lefkoşe: Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Yayınları.
41. WORLDBANK. (2022). https://databank.worldbank.org adresinden 29.08.2025 tarihinde erişilmiştir.
42. Yılmaz, K. Ç. (2022). Boşanma ile kadın işgücü, tasarruf ve erkek işsizliği arasındaki ilişki: Türkiye’den kanıtlar. JOEEP: Gelişmekte Olan Ekonomiler ve Politika Dergisi, 7(1), 56-63. https://izlik.org/JA93HF39BJ.