EN
TR
Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme
Öz
Afetler, doğada ani olarak meydana gelen ve insanların ekonomik ile sosyal açıdan kayıplar yaşamasına neden olan olaylardır. Göçmen ve mülteci kadınlar, yaşadıkları göç nedeniyle yaşadıkları sorunların yanı sıra afetler karşısında daha da savunmasız hale gelmektedirler ve afetlerden orantısız olarak zarar görmektedirler. Afetlerde, ebelerin hizmet verdikleri topluluklara yerel ve toplumsal olarak yakın olmaları, anne ölümlerini önleme konusunda önemli bir potansiyele sahiptir. Afet durumunda göçmen ve mülteci kadınlara bakım verilebilmesi için bu kadınlara yönelik afete özgü bakım modelinin geliştirilmesi ve uygulanması hayati önem taşımaktadır. Literatürde, afet yaşayan göçmen ve mülteci kadınlara müdahale edilirken sağlık profesyonelinin mevcut hastalık öyküsünü, toplum geçmişlerini ve aile rollerini tanıması gerektiği, kültürel farklılığın sağlık hizmetine erişimde engel olduğu, kadınların erkeklere göre daha savunmasız olduğu belirtilmektedir. Afet durumlarında göçmen olmayan kadınlar dahi gebelik ve doğum hizmetlerine ulaşmakta zorluk çekerken, risk altındaki mülteci ve göçmen kadınların bu hizmetlere erişimi kritik öneme sahiptir. Ebeler, kadınlara birincil bakım sunan sağlık profesyonelleri olarak, afet anlarında kadınlara ulaşan ilk yetkili kişiler olma sorumluluğunu taşımaktadır. Bu derlemede, Leininger Kültürel Bakım Modeli, Selye Stres Kuramı, Roy Adaptasyon Modeli temelinde, afetlerde göçmen ve mülteci kadınlara yönelik ebelik bakım modelinin geliştirme önerisinde bulunulması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdullahi, I., Wong, K., Glasson, E., Mutch, R., De Klerk, N., Downs, J., ... & Leonard, H. (2019). Are preterm birth and intra-uterine growth restriction more common in Western Australian children of immigrant backgrounds? A population based data linkage study. BMC Pregnancy and Childbirth, 19, 1-16.
- Adaleti, R., Kansak, N., Aslan, M., Balkose, G., Toptan, H., Dincer, S. D., & Aksaray, S. (2022). Comparison of syphilis seropositivity between non-immigrant and immigrant populations in the Anatolian side of Istanbul, Turkiye: Results of five-years retrospective study. Northern Clinics of Istanbul, 9(6), 590-594.
- Artelt, T., Kaase, M., & Scheithauer, S. (2017). Infektiologische Herausforderungen nach Migration. Der Gynäkologe 50(2), 134-138.
- Achola, R., Atuyambe, L., Nabiwemba, E., Nyashanu, M., & Garimoi Orach, C. (2024). Barriers to contraceptive use in humanitarian settings: Experiences of South Sudanese refugee women living in Adjumani district, Uganda; an exploratory qualitative study. Plos One, 19(3), e0278731.
- Arabacı, Z., Hasgül, E., & Serpen, A. S. (2016). Türkiye’de kadın göçmenlik ve göçün kadın sağlığı üzerine etkisi. Journal of Social Policy Studies/Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 36.
- Aydoğan, S., & Metintaş, S. (2017). Türkiye’ye gelen dış göç ve sağlığa etkileri. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 2(2), 37-45.
- Barbara, G., Collini, F., Cattaneo, C., Marasciuolo, L., Chiappa, L., Fedele, L., & Kustermann, A. (2017). Sexual violence and unwanted pregnancies in migrant women. The Lancet Global Health, 5(4), e396-e397.
- Bakesiima, R., Cleeve, A., Larsson, E., Tumwine, J. K., Ndeezi, G., Danielsson, K. G., ... & Kashesya, J. B. (2020). Modern contraceptive use among female refugee adolescents in northern Uganda: prevalence and associated factors. Reproductive Health, 17, 1-9.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı (Diğer)
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
29 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
18 Ocak 2024
Kabul Tarihi
20 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Döner, Ş. İ., & Kul Uçtu, A. (2025). Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme. Afet ve Risk Dergisi, 8(2), 455-467. https://doi.org/10.35341/afet.1422072
AMA
1.Döner Şİ, Kul Uçtu A. Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8(2):455-467. doi:10.35341/afet.1422072
Chicago
Döner, Şerife İrem, ve Arzu Kul Uçtu. 2025. “Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme”. Afet ve Risk Dergisi 8 (2): 455-67. https://doi.org/10.35341/afet.1422072.
EndNote
Döner Şİ, Kul Uçtu A (01 Temmuz 2025) Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme. Afet ve Risk Dergisi 8 2 455–467.
IEEE
[1]Ş. İ. Döner ve A. Kul Uçtu, “Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme”, Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 455–467, Tem. 2025, doi: 10.35341/afet.1422072.
ISNAD
Döner, Şerife İrem - Kul Uçtu, Arzu. “Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme”. Afet ve Risk Dergisi 8/2 (01 Temmuz 2025): 455-467. https://doi.org/10.35341/afet.1422072.
JAMA
1.Döner Şİ, Kul Uçtu A. Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8:455–467.
MLA
Döner, Şerife İrem, ve Arzu Kul Uçtu. “Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme”. Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 2, Temmuz 2025, ss. 455-67, doi:10.35341/afet.1422072.
Vancouver
1.Şerife İrem Döner, Arzu Kul Uçtu. Afetlerde Göçmen ve Mülteci Kadınlara Yönelik Ebelik Bakım Modeli Geliştirme Önerisi: Derleme. Afet ve Risk Dergisi. 01 Temmuz 2025;8(2):455-67. doi:10.35341/afet.1422072