Research Article

Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi

Volume: 29 Number: 1 June 18, 2026
TR EN

Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’nin turizm talebinin finansal piyasa şoklarına duyarlılığını incelemek amacıyla döviz kuru, BIST100, BIST Turizm, CDS ve VIX gibi temel finansal değişkenler ile turist sayısı arasındaki volatilite ilişkilerini GARCH türü modeller aracılığıyla analiz etmektedir. Turizm sektörünün ekonomik ve finansal dalgalanmalara yüksek duyarlılık sergilediği literatürde geniş ölçüde kabul görmektedir; bu bağlamda çalışma, Türkiye piyasalarının özgün dinamiklerini dikkate alarak finansal volatilite ve turizm talebi arasındaki yönlü bağlantılılığı ortaya koymaktadır. Ampirik bulgular, finansal piyasalarda artan oynaklığın turizm talebinde belirgin dalgalanmalara yol açtığını ve özellikle döviz kuru ile CDS primindeki şokların turizm talebi üzerinde güçlü etkiler yarattığını göstermektedir. Bu sonuçlar, hem arz hem de talep yönlü ekonomik aktörler açısından finansal risklerin etkin izlenmesinin gerekliliğini ortaya koymakta ve turizm sektörünün finansal kırılganlıklara karşı yapısal savunmasızlığını bir kez daha doğrulamaktadır. Çalışmanın bulguları literatürdeki mevcut çalışmalar ile genel olarak uyumlu olmakla birlikte, dinamik yönlü bağlantılılık analizleri aracılığıyla turizm talebine yönelik finansal şokların eşzamanlı ve gecikmeli etkilerini birlikte değerlendirmesi bakımından literatüre özgün bir metodolojik katkı sunmaktadır. Elde edilen sonuçlara dayanarak, politika yapıcılara turizm sektörünün finansal kırılganlığını azaltmaya yönelik makro ihtiyati tedbirlerin güçlendirilmesi ve turizm gelirlerinin çeşitlendirilmesi yönünde stratejik öneriler sunulmaktadır.

Keywords

References

  1. Agiomirgianakis, G., Serenis, D., & Nicholas Tsounis, N. (2014). Effects of exchange rate volatility on tourist flows into ıceland. Procedia Economics and Finance, 24, 25-34. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00608-5.
  2. Akdağ, S., Kiliç, İ., & Yildirim, H. (2019). Does VIX scare stocks of tourism companies? Letters in Spatial and Resource Sciences, 12(3), 215–232. https://doi.org/10.1007/s12076-019-00238-w
  3. Antonakakis, N., & Gabauer, D. (2017). Refined measures of dynamic connectedness based on TVP-VAR. Journal of Risk and Financial Management, 10(2), 1–21. https://doi.org/10.3390/jrfm10020010
  4. Aizenman, J., Hutchison, M., & Jinjarak, Y. (2013). What is the risk of European sovereign debt defaults? Journal of International Money and Finance, 34, 37–59.
  5. Arslan, E., & Çetiner, T. (2020). Turizm geliri döviz kuru ilişkisi: Türkiye örneği (2008–2019). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 23(1), 1–17. https://doi.org/10.34189/tfd.23.01.001
  6. Balli, F., Balli, H. O., & Lou, W. (2019). Modelling the volatility of international tourist arrivals. Tourism Economics, 25(1), 5–27. https://doi.org/10.1177/1354816618778466
  7. Banerjee, A., & Duflo, E. (2019). Good economics for hard times. PublicAffairs.
  8. Bekaert, G., Hoerova, M., & Lo Duca, M. (2013). Risk, uncertainty, and monetary policy. Journal of Monetary Economics, 60(7), 771–788. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2013.06.003

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Tourism Economics, Applied Economics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 18, 2026

Submission Date

December 9, 2025

Acceptance Date

February 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 29 Number: 1

APA
Sezal, L. (2026). Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 29(1), 69-91. https://doi.org/10.55931/ahbvtfd.1839201
AMA
1.Sezal L. Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. AHBVTFD. 2026;29(1):69-91. doi:10.55931/ahbvtfd.1839201
Chicago
Sezal, Levent. 2026. “Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 29 (1): 69-91. https://doi.org/10.55931/ahbvtfd.1839201.
EndNote
Sezal L (June 1, 2026) Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 29 1 69–91.
IEEE
[1]L. Sezal, “Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi”, AHBVTFD, vol. 29, no. 1, pp. 69–91, June 2026, doi: 10.55931/ahbvtfd.1839201.
ISNAD
Sezal, Levent. “Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 29/1 (June 1, 2026): 69-91. https://doi.org/10.55931/ahbvtfd.1839201.
JAMA
1.Sezal L. Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. AHBVTFD. 2026;29:69–91.
MLA
Sezal, Levent. “Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, vol. 29, no. 1, June 2026, pp. 69-91, doi:10.55931/ahbvtfd.1839201.
Vancouver
1.Levent Sezal. Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. AHBVTFD. 2026 Jun. 1;29(1):69-91. doi:10.55931/ahbvtfd.1839201