Araştırma Makalesi

Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi

Cilt: 29 Sayı: 1 18 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin turizm talebinin finansal piyasa şoklarına duyarlılığını incelemek amacıyla döviz kuru, BIST100, BIST Turizm, CDS ve VIX gibi temel finansal değişkenler ile turist sayısı arasındaki volatilite ilişkilerini GARCH türü modeller aracılığıyla analiz etmektedir. Turizm sektörünün ekonomik ve finansal dalgalanmalara yüksek duyarlılık sergilediği literatürde geniş ölçüde kabul görmektedir; bu bağlamda çalışma, Türkiye piyasalarının özgün dinamiklerini dikkate alarak finansal volatilite ve turizm talebi arasındaki yönlü bağlantılılığı ortaya koymaktadır. Ampirik bulgular, finansal piyasalarda artan oynaklığın turizm talebinde belirgin dalgalanmalara yol açtığını ve özellikle döviz kuru ile CDS primindeki şokların turizm talebi üzerinde güçlü etkiler yarattığını göstermektedir. Bu sonuçlar, hem arz hem de talep yönlü ekonomik aktörler açısından finansal risklerin etkin izlenmesinin gerekliliğini ortaya koymakta ve turizm sektörünün finansal kırılganlıklara karşı yapısal savunmasızlığını bir kez daha doğrulamaktadır. Çalışmanın bulguları literatürdeki mevcut çalışmalar ile genel olarak uyumlu olmakla birlikte, dinamik yönlü bağlantılılık analizleri aracılığıyla turizm talebine yönelik finansal şokların eşzamanlı ve gecikmeli etkilerini birlikte değerlendirmesi bakımından literatüre özgün bir metodolojik katkı sunmaktadır. Elde edilen sonuçlara dayanarak, politika yapıcılara turizm sektörünün finansal kırılganlığını azaltmaya yönelik makro ihtiyati tedbirlerin güçlendirilmesi ve turizm gelirlerinin çeşitlendirilmesi yönünde stratejik öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agiomirgianakis, G., Serenis, D., & Nicholas Tsounis, N. (2014). Effects of exchange rate volatility on tourist flows into ıceland. Procedia Economics and Finance, 24, 25-34. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00608-5.
  2. Akdağ, S., Kiliç, İ., & Yildirim, H. (2019). Does VIX scare stocks of tourism companies? Letters in Spatial and Resource Sciences, 12(3), 215–232. https://doi.org/10.1007/s12076-019-00238-w
  3. Antonakakis, N., & Gabauer, D. (2017). Refined measures of dynamic connectedness based on TVP-VAR. Journal of Risk and Financial Management, 10(2), 1–21. https://doi.org/10.3390/jrfm10020010
  4. Aizenman, J., Hutchison, M., & Jinjarak, Y. (2013). What is the risk of European sovereign debt defaults? Journal of International Money and Finance, 34, 37–59.
  5. Arslan, E., & Çetiner, T. (2020). Turizm geliri döviz kuru ilişkisi: Türkiye örneği (2008–2019). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 23(1), 1–17. https://doi.org/10.34189/tfd.23.01.001
  6. Balli, F., Balli, H. O., & Lou, W. (2019). Modelling the volatility of international tourist arrivals. Tourism Economics, 25(1), 5–27. https://doi.org/10.1177/1354816618778466
  7. Banerjee, A., & Duflo, E. (2019). Good economics for hard times. PublicAffairs.
  8. Bekaert, G., Hoerova, M., & Lo Duca, M. (2013). Risk, uncertainty, and monetary policy. Journal of Monetary Economics, 60(7), 771–788. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2013.06.003

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Turizm Ekonomisi, Uygulamalı Ekonomi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

9 Aralık 2025

Kabul Tarihi

19 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sezal, L. (2026). Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 29(1), 69-91. https://doi.org/10.55931/ahbvtfd.1839201
AMA
1.Sezal L. Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. AHBVTFD. 2026;29(1):69-91. doi:10.55931/ahbvtfd.1839201
Chicago
Sezal, Levent. 2026. “Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 29 (1): 69-91. https://doi.org/10.55931/ahbvtfd.1839201.
EndNote
Sezal L (01 Haziran 2026) Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 29 1 69–91.
IEEE
[1]L. Sezal, “Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi”, AHBVTFD, c. 29, sy 1, ss. 69–91, Haz. 2026, doi: 10.55931/ahbvtfd.1839201.
ISNAD
Sezal, Levent. “Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 29/1 (01 Haziran 2026): 69-91. https://doi.org/10.55931/ahbvtfd.1839201.
JAMA
1.Sezal L. Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. AHBVTFD. 2026;29:69–91.
MLA
Sezal, Levent. “Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, c. 29, sy 1, Haziran 2026, ss. 69-91, doi:10.55931/ahbvtfd.1839201.
Vancouver
1.Levent Sezal. Turizm Talebinin Finansal Piyasa Şoklarına Duyarlılığı: TVP-VAR Yaklaşımıyla Bir Volatilite Yayılımı Analizi. AHBVTFD. 01 Haziran 2026;29(1):69-91. doi:10.55931/ahbvtfd.1839201