Research Article

Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme

Volume: 24 Number: 2 June 24, 2024
EN TR

Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme

Abstract

Etkileşimli kitap okuma, paylaşımlı kitap okumanın bir formu olup okul öncesi dönemdeki çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinin gelişiminde sıklıkla başvurulan kanıt temelli bir uygulamadır. Bu araştırmada, Türkiye’de yürütülmüş olan 2007-2023 yılları arasındaki tüm etkileşimli kitap okuma müdahale programlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle, Türkiye’de yapılmış olan akademik çalışmalar incelenmiş ve bunlardan 48 tanesi araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmaya dâhil edilen çalışmalar birçok açıdan gözden geçirilmiştir. Bunlar, çalışmanın yılı, türü, bağımlı değişkeni, katılımcıları, deseni, veri toplama araçları, yürütülme tipi, uzunluğu ve sonuçlarıdır. Elde edilen bulgular sonucunda, ilk olarak yapılmış olan makale sayısının tez sayısından fazla olduğu, çalışma sayısının 2000-2010 yılları arasında seyrek olduğu, 2010-2016 yılları arasında sınırlı düzeyde arttığı ancak 2017 yılından itibaren hızla artış gösterdiği belirlenmiştir. İkinci olarak araştırmaların çoğunluğunda ön test - son test kontrol gruplu deneysel desenin kullanıldığı ve bağımlı değişken olarak en çok dil ve erken okuryazarlık becerilerinin hedeflendiği ancak son yıllarda bağımlı değişken çeşitliliğinin arttığı tespit edilmiştir. Üçüncü olarak katılımcı grupların çoğunlukla tipik gelişim gösteren okul öncesi dönemdeki çocuklar olduğu, çeşitliliğinin sınırlı olduğu ve bazı gruplarla hiç çalışılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, veri toplama araçlarının ilk çalışmalarda yalnızca dil becerilerine yönelik araçlar olduğu ve zamanla veri toplama araçlarının çeşitlendiği belirlenmiştir. Son olarak yapılmış olan çalışmaların çoğunlukla altı ile 12 hafta arasında sürdüğü, en çok 20 çalışma ile sınıf temelli büyük grup müdahalesi olarak yürütüldüğü ve neredeyse yapılan çalışmaların tamamında bağımlı değişkenler üzerinde müdahale programlarının etkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular tartışılmış, sınırlılıklara değinilmiş ve gelecekte yapılacak olan çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Acar Şengül, E. (2019). Erken dil müdahalesinde etkileşimli kitap okuma uygulamasının gelişimsel dil gecikmesi görülen çocuklar üzerindeki etkililiğinin incelenmesi. (Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  2. Akça, A., & Tanju Aslışen, E. H. (2022). Etkileşimli Kitap Okuma Programı ve Suriyeli Çocuklar: Gaziantep İli Nizip İlçesinde Pilot Bir Çalışma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(84), 1529-1545.
  3. Akemoğlu, Y. (2021). Effect of a brief online shared reading ıntervention to support communication skills of children with Autism Spectrum Disorder. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 5(2), 552-566.
  4. Akoğlu, G., Ergül, C., & Duman, Y. (2014). Etkileşimli kitap okuma: Korunmaya muhtaç çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerine etkileri. İlköğretim Online, 13(2), 622-639.
  5. Aktaş, E. (2021). Etkileşimli Kitap Okuma Programının Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Problem Çözme Becerilerine Etkisinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Hasan Kalyoncu Ünivsersitesi, Gaziantep.
  6. Altınkaynak, Ş. Ö. (2019). The Effect of Interactive Book Reading Activities on Children's Print and Phonemic Awareness Skills. International Journal of Progressive Education, 15(1), 88-99.
  7. Arnold, D. H., Lonigan, C. J., Whitehurst, G. J., & Epstein, J. N. (1994). Accelerating language development through picture book reading: replication and extension to a videotape training format. Journal of educational psychology, 86(2), 235. https://doi.org/10.1037/0022-0663.86.2.235
  8. Arnold, D. S., & Whitehurst, G. J. (1994). Accelerating language development through picture book reading: A summary of dialogic reading and its effect. In D. Dickinson (Ed.), Bridges to literacy: Approaches to supporting child and family literacy (pp. 103–128). Cambridge, MA: Blackwell.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 12, 2024

Publication Date

June 24, 2024

Submission Date

August 15, 2023

Acceptance Date

June 9, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 24 Number: 2

APA
Aslan, D. (2024). Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1165-1200. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1341931
AMA
1.Aslan D. Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme. BAİBÜEFD. 2024;24(2):1165-1200. doi:10.17240/aibuefd.2024.-1341931
Chicago
Aslan, Davut. 2024. “Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 24 (2): 1165-1200. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024. -1341931.
EndNote
Aslan D (June 1, 2024) Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 24 2 1165–1200.
IEEE
[1]D. Aslan, “Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme”, BAİBÜEFD, vol. 24, no. 2, pp. 1165–1200, June 2024, doi: 10.17240/aibuefd.2024..-1341931.
ISNAD
Aslan, Davut. “Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 24/2 (June 1, 2024): 1165-1200. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024. -1341931.
JAMA
1.Aslan D. Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme. BAİBÜEFD. 2024;24:1165–1200.
MLA
Aslan, Davut. “Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 24, no. 2, June 2024, pp. 1165-00, doi:10.17240/aibuefd.2024. -1341931.
Vancouver
1.Davut Aslan. Türkiye’deki Etkileşimli Kitap Okuma Müdahaleleri: Sistematik Bir Gözden Geçirme. BAİBÜEFD. 2024 Jun. 1;24(2):1165-200. doi:10.17240/aibuefd.2024. -1341931

Cited By