Research Article

Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi

Volume: 25 Number: 3 September 15, 2025
EN TR

Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi

Abstract

Üretken yapay zekânın günümüzde bilimsel araştırma süreçlerinde kullanımı hızla yaygınlaşmakta, bu da birçok alanda tartışmayı beraberinde getirmektedir. Bu alanların başında akademik yazma gelmektedir. Bu çalışmada üretken yapay zekânın akademik yazma becerisi üzerindeki etkisini SWOT analizi yoluyla incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın katılımcılarını 2023-2024 akademik yılının bahar döneminde Türkiye’nin çeşitli devlet üniversitelerinde yüksek lisans veya doktora eğitimi almakta olan 24 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, lisansüstü öğrencilerin akademik yazma süreçlerinde üretken yapay zekâ kullanımının metinlerine geniş bir perspektiften bakabilme, metni tasarlama, dil düzeltmeleri, yaratıcılık ve özgünlük bağlamında önemli avantajlar sağladığı ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte etik sorunlar, dilsel hatalar, bireyin özgünlüğünü ve üretkenliğini sınırlama, bilgiyi manipüle etme gibi zayıf yönler oluşturabileceği görülmüştür. Akademik yazma sürecinde üretken yapay zekânın kişiselleştirilmiş danışmanlık, araştırmacıdan kaynaklı problemlerin önüne geçme, zamandan tasarruf ve üretkenliği artırma gibi fırsatlar sunarken araştırmacının yazma becerisinin gerilemesi, kalıp düşünceler sunma, yaratıcılığı ve özgünlüğü ortadan kaldırma, sunulan bilginin sorgulanmadan kabul edilmesi, veri gizliliğinin yok olması ve insan denetiminin azalması gibi tehditleri de beraberinde getirebileceğine dikkat çekilmiştir. Bulgular, üretken yapay zekânın akademik yazma süreçlerinde öğrenciler için önemli bir destekçi olduğunu göstermekte ancak akademik yazımda kullanımının sınırları konusunda bir fikir birliğine varılmasının önemini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Adams, D., & Chuah, K. M. (2022). Artificial intelligence-based tools in research writing. In P. P. Churi, S. Joshi, M. Elhoseny, & A. Omrane (Eds.), Artifcial intelligence in higher education: A practical approach (pp. 169–184). CRC Press.
  2. Adarkwah, M. A. (2024). GenAI-Infused adult learning in the digital era: A conceptual framework for higher education. Adult Learning, 10451595241271161. https://doi.org/10.1177/10451595241271161
  3. Alshater, M. (2022). Exploring the role of artificial intelligence in enhancing academic performance: A case study of ChatGPT (December 26, 2022). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=4312358 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4312358
  4. American Psychological Association [APA]. (2010). Publication manual of the American Psychological Association (6th ed.). American Psychological Association.
  5. Banaz, E., & Maden, S. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), 1173-1180. https://doi.org/10.24315/tred.1430419
  6. Barrat, J. (2023). Our final invention: Artificial intelligence and the end of the human era. Hachette UK.
  7. Barrett, A., & Pack, A. (2023). Not quite eye to AI: Student and teacher perspectives on the use of generative artificial intelligence in the writing process. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 20(59), 1-24.
  8. Benzaghta, M. A., Elwalda, A., Mousa, M. M., Erkan, I., & Rahman, M. (2021). SWOT analysis applications: An integrative literature review. Journal of Global Business Insights, 6(1), 55-73. https://www.doi.org/ 10.5038/2640-6489.6.1.1148

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 3, 2025

Publication Date

September 15, 2025

Submission Date

October 8, 2024

Acceptance Date

May 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 25 Number: 3

APA
Kayhan, S., & Eyüp, B. (2025). Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 1586-1608. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1563495
AMA
1.Kayhan S, Eyüp B. Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi. BAİBÜEFD. 2025;25(3):1586-1608. doi:10.17240/aibuefd.2025.-1563495
Chicago
Kayhan, Selvanur, and Bircan Eyüp. 2025. “Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 (3): 1586-1608. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1563495.
EndNote
Kayhan S, Eyüp B (September 1, 2025) Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 3 1586–1608.
IEEE
[1]S. Kayhan and B. Eyüp, “Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi”, BAİBÜEFD, vol. 25, no. 3, pp. 1586–1608, Sept. 2025, doi: 10.17240/aibuefd.2025..-1563495.
ISNAD
Kayhan, Selvanur - Eyüp, Bircan. “Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25/3 (September 1, 2025): 1586-1608. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1563495.
JAMA
1.Kayhan S, Eyüp B. Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi. BAİBÜEFD. 2025;25:1586–1608.
MLA
Kayhan, Selvanur, and Bircan Eyüp. “Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 25, no. 3, Sept. 2025, pp. 1586-08, doi:10.17240/aibuefd.2025. -1563495.
Vancouver
1.Selvanur Kayhan, Bircan Eyüp. Üretken Yapay Zekânın Akademik Yazma Becerisi Üzerindeki Etkisi: Bir SWOT Analizi. BAİBÜEFD. 2025 Sep. 1;25(3):1586-608. doi:10.17240/aibuefd.2025. -1563495