Research Article

Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi

Volume: 25 Number: 4 December 15, 2025
EN TR

Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırma ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modelinde nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Diyarbakır merkez Bağlar, Sur, Kayapınar ve Yenişehir ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ortaokullarda okuyan altıncı sınıf 672 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ve Okuduğunu Anlama Başarı Testi kullanılmıştır. Veri analizlerinde bağımsız örneklemler t testi, Anova, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin üstbilişsel okuma becerilerinin yüksek düzey olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin üstbilişsel okuma becerileri ile anne ve baba eğitim düzeyi, bir yılda okunan kitap sayısı, okumaya ayrılan günlük süre ve aile ile yapılan okuma saati değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri ile cinsiyet, anne ve baba eğitim düzeyi ve bir yılda okunan kitap sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. 6. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerileri ile okuduğunu anlama becerileri arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. 6. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerilerinin okuduğunu anlama becerilerini yordadığı tespit edilmiştir. Derslerde üstbilişsel okuma becerilerinin öğretimi okuduğunu anlama becerilerine katkı sağlayabilir.

Keywords

References

  1. Aghabalazadeh, E. (2014). Assessing YDS test takers' metacognitive awareness levels of reading strategies and their attitudes towards reading. [Master Thesis, Çağ Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  2. Ağın Haykır, H. (2012). İlköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Becerisi ile Yazılı Anlatım Becerisi Arasındaki İlişki [Yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  3. Akbabaoğlu, M. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri, okuma motivasyonları ve kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumlarının incelenmesi: Afyonkarahisar ili örneği [Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  4. Akbabaoğlu, M., & Yıldız Duban, N. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri, okuma motivasyonları ve kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(4), 1720-1740.
  5. Akkaya, N. & Özdemir, S. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi: İzmir-Buca örneği. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 75-96. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/43566
  6. Akkuş, Y. (2019). Farklı öğrenim düzeylerindeki öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  7. Aktaş, A. (2013). Türkçe öğretimi dersi başarı düzeyi ile tutum ve üstbilişsel becerilerin etkileşimi [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  8. Akyol, H. (2007). Okuma. Kırkkılıç, A. ve Akyol, H. (Ed.), İlköğretimde Türkçe Öğretimi içinde (ss. 15-48). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Learning Theories

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 6, 2025

Publication Date

December 15, 2025

Submission Date

April 15, 2025

Acceptance Date

October 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 25 Number: 4

APA
Çiftçi, Y. E., & Bulut, İ. (2025). Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(4), 2150-2181. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1676665
AMA
1.Çiftçi YE, Bulut İ. Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi. BAİBÜEFD. 2025;25(4):2150-2181. doi:10.17240/aibuefd.2025.-1676665
Chicago
Çiftçi, Yunus Emre, and İlhami Bulut. 2025. “Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma Ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 (4): 2150-81. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1676665.
EndNote
Çiftçi YE, Bulut İ (December 1, 2025) Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 4 2150–2181.
IEEE
[1]Y. E. Çiftçi and İ. Bulut, “Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi”, BAİBÜEFD, vol. 25, no. 4, pp. 2150–2181, Dec. 2025, doi: 10.17240/aibuefd.2025..-1676665.
ISNAD
Çiftçi, Yunus Emre - Bulut, İlhami. “Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma Ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25/4 (December 1, 2025): 2150-2181. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1676665.
JAMA
1.Çiftçi YE, Bulut İ. Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi. BAİBÜEFD. 2025;25:2150–2181.
MLA
Çiftçi, Yunus Emre, and İlhami Bulut. “Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma Ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 25, no. 4, Dec. 2025, pp. 2150-81, doi:10.17240/aibuefd.2025. -1676665.
Vancouver
1.Yunus Emre Çiftçi, İlhami Bulut. Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi. BAİBÜEFD. 2025 Dec. 1;25(4):2150-81. doi:10.17240/aibuefd.2025. -1676665