Research Article
BibTex RIS Cite

Evaluation of Metacognitive Reading and Reading Comprehension Skills of Secondary School 6th Grade Students

Year 2025, Volume: 25 Issue: 4, 2150 - 2181, 15.12.2025
https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1676665

Abstract

This research used the quantitative research method in the relational screening model to determine the relationship between metacognitive reading and reading comprehension skills of sixth grade middle school students. The research was conducted with 672 sixth grade students studying in official middle schools affiliated to the Ministry of National Education in the Bağlar, Sur, Kayapınar and Yenişehir districts of Diyarbakır center in the 2023-2024 academic year. Reading Strategies Metacognitive Awareness Inventory and Reading Comprehension Achievement Test scales were used in the research. Independent samples t test, Anova, Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test, Pearson correlation test and regression analysis were used in data analyses. It was found that the students' metacognitive reading skills were high. It was found that the students' metacognitive reading skills showed significant differences according to the variables of mother and father's education status, the number of books read in a year, the daily time devoted to reading and reading hours with the family. It was found that the students’ reading comprehension skills showed significant differences according to the variables of gender, mother and father's education status and the number of books read in a year. It has been determined that there is a positive and significant relationship between the metacognitive reading skills and reading comprehension skills of 6th grade students. It has been determined that the metacognitive reading skills of 6th grade students predict their reading comprehension skills. Teaching metacognitive reading skills in classes can contribute to reading comprehension skills.

References

  • Aghabalazadeh, E. (2014). Assessing YDS test takers' metacognitive awareness levels of reading strategies and their attitudes towards reading. [Master Thesis, Çağ Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  • Ağın Haykır, H. (2012). İlköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Becerisi ile Yazılı Anlatım Becerisi Arasındaki İlişki [Yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Akbabaoğlu, M. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri, okuma motivasyonları ve kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumlarının incelenmesi: Afyonkarahisar ili örneği [Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Akbabaoğlu, M., & Yıldız Duban, N. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri, okuma motivasyonları ve kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(4), 1720-1740.
  • Akkaya, N. & Özdemir, S. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi: İzmir-Buca örneği. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 75-96. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/43566
  • Akkuş, Y. (2019). Farklı öğrenim düzeylerindeki öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Aktaş, A. (2013). Türkçe öğretimi dersi başarı düzeyi ile tutum ve üstbilişsel becerilerin etkileşimi [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Akyol, H. (2007). Okuma. Kırkkılıç, A. ve Akyol, H. (Ed.), İlköğretimde Türkçe Öğretimi içinde (ss. 15-48). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Alhaqbani, A. & Riazi, M. (2012). Metacognitive awareness of reading strategy use in Arabic as a second language. Reading in a Foreign Language 24(2), 231–255.
  • Altun, D. (2022). Türkçe öğretmen adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri ile duygusal zekaları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Altunkaya, H. & Sülükçü, Y. (2018). 7. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üstbilişsel farkındalık düzeyleri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2502-2517. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke/issue/42447/511191
  • Alyatim, T. H., İsmail, W. M., Zailani, M. A. Ve Al Saadi, A. (2020). The effect of usıng posse strategy ın traınıng and development comprehensıon readıng skılls amongst sıxth graders. Humanities & Social Sciences Reviews, 8 (2), 134-141. https://doi.org/10.18510/hssr.2020.8216
  • Ardiansyah, W., Ujihanti, M., & Aryanti, N. (2021). Analyzing the effect of gender differences, and education of parents towards students' reading comprehension achievement. International Online Journal of Education & Teaching, 8(1), 346. https://iojet.org/index.php/IOJET/article/view/898
  • Arıcı, B. (2020). Efficiency of reading time application in schools through the eyes of students. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 15(4), 127-145. https://doi.org/10.29329/epasr.2020.323.7
  • Aybek, B. & Aslan, S. (2016). Öğretmen adaylarının üstbilişsel okuma stratejilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International Journal of Social Science, 49, 533-546. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3539
  • Aziz, N. A., Rahim, S. A., Harun, E. H. B., Adzmi, N. A., Ahmat, H., Bidin, S. & Shaharudin, M. R. (2011). The reading strategies awareness among English as a second language (ESL) learners in Malaysia’s University. Theory and Practice in Language Studies, 1(7), 778-784. 10.4304/tpls.1.7.778-784.
  • Baker, L., Scher, D. & Mackler, K. (1997). Home and family influences on motivations for reading. Educational Psychologist, 32(2), 69-82. https://doi.org/10.1207/s15326985ep3202_2
  • Balcı, A., Uyar, Y. & Büyükikiz, K. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları, kütüphane kullanma sıklıkları ve okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies, 7(4), 965-985.
  • Bars, M. & Oral, M. (2017). The Relationship among Metacognitive Awareness, SelfEfficacy toward the Teaching Profession and the Problem-Solving Skills of Teacher Candidates. Eurasian Journal of Educational Research, 72, 107-127.
  • Bars, M. (2016) Öğretmen adaylarının üst bilişsel farkındalıkları, öğretmenlik mesleğine yönelik öz yeterlilikleri ve problem çözme becerilerine ilişkin algılarının incelenmesi [Doktora tezi, Dicle Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Baş, E. (2014). Ders kitaplarında yer alan okuma metinlerinin yazı karakterlerinin okuduğunu anlamaya etkisi [Yüksek lisans tezi, Uşak Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Başaran, M. (2013). 4. Sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumları ve bu stratejilerle okuduğunu anlama arasındaki ilişki. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8 (8), 225-540. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5502
  • Bayraktar, İ. (2017). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Languages' Education and Teaching, 5(4), 582-594. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3684839
  • Bayram, K. (2021). Sekizinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri ile okuduğunu anlama başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Bayram, S. (2023). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalığı, okuduğunu anlama öz yeterliliği ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Bentahar, A. (2012). Can ESL teachers teach reading metacognitive strategies. [Master thesis, Boise State University.].
  • Black, A. & Young, J. (2005). Attitudes to reading: An investigation across the primary years. Paper presented at the AATE/ALEA National Conference, Melbourne.
  • Blakey, E. & Spence, S. (1990). Developing Metacognition. ERIC Clearinghouse on Information Resources Syracuse NY, 1-5. https://eric.ed.gov/?id=ED327218
  • Bulut, İ. (2018). The levels of classroom and pre-school teachers' metacognitive awareness. Universal Journal of Educational Research, 6(12), 2697-2706. 10.13189/ujer.2018.061201
  • Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
  • Coe, R. (2002). It's the effect size, stupid what effect size is and why it is important. Paper presented at the Annual Conference of the British Educational Research Association, University of Exeter, England.
  • Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research methods in education. London: Routledge-Falmer. Can, R., Türkyılmaz, M. & Karadeniz, A. (2010). Ergenlik dönemi öğrencilerinin okuma alışkanlıkları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 1-21.
  • Can, A. (2014). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Cha, S. E. (2024). Families read together: Exploring the relationship between family dynamics and children’s reading time. Journal of Family Relations, 29(2), 3-21. 10.21321/jfr.29.2.3
  • Channa, M. A., Nordin, Z. S., Siming, I. A., Chandio, A. A., & Koondher, M. A. (2015). Developing reading comprehension through metacognitive strategies: a review of previous studies. English Language Teaching, 8(8), 181-186. 10.5539/elt.v8n8p181
  • Çanakçı, O., & Özdemir, A. Ş. (2015). Matematik başarısı ve anne baba eğitim düzeyi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 7(25), 19-36. 10.17932/ IAU.IAUD.m.13091352.2015.7/25.19-36
  • Çetinkaya-Edizer, Z. (2014). Türkçe öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları ile üst bilişsel okuma stratejilerini kullanım düzeyleri arasındaki ilişki. K. Ü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(2), 645-658. http://dergipark. gov.tr/kefdergi/issue/22599 /241438
  • Çolak, F. (2019). Role of metacognitive reading strategies on English reading comprehension: A meta-analysis study [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Çöğmen, S. (2008). Eğitim fakültesi öğrencilerinin kullandıkları okuduğunu anlama stratejileri [Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Dardjito, H. (2019). Students’ metacognitive reading awareness and academic English reading comprehension in efl context. International Journal of Instruction, 12(4), 611-624. https://doi.org/10.29333/iji.2019.12439a
  • Demir, N., Kızılay, E. & Bektaş, O. (2016). 7. Sınıf çözeltiler konusunda başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10 (1), 209-237. https://doi.org/10.17522/nefefmed.52947
  • Demir, S. & Demir. Y. (2024). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıklarının incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 11(3), 317-339. https://doi.org/10.33907/turkjes.1581188
  • Demir, T. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının üstbilişsel okuma stratejileri ile çoklu zeka alanları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Deveci, C. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu sürece ilişkin öğretmen görüşleri [Yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Durgun, G. (2010). Bilişüstü Stratejilerin Türk Üniversiteleri’ndeki Yabancı Dil Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama, Okumaya Karşı Tutum ve Okuma Stratejileri Farkındalığı [Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi].
  • Emre, P. (2019). İngilizce öğretmen adaylarının okuduğunu anlama stratejileri ile üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Gökşen, M. E. (2019). İngilizce öğretmen adaylarının üst bilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi (Erciyes Üniversitesi Örneği) [Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Göktaş, Ö (2010). Okuduğunu anlama becerisinin ilköğretim ikinci kademe matematik dersindeki akademik başarıya etkisi [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Graesser, A. C. (2007). An introduction to strategic reading comprehension. In D. S. McNamara (Ed.), Reading Comprehension Strategies: Theories, Interventions, and Technologies (pp. 3-26). New York: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Günday, F. İ. (2023). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin üst bilişsel okuma stratejileri ve öğrenme stilleri [Yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Gürel, D. N. (2023). Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl öğreten becerileri ile üstbilişsel okuma stratejilerini kullandırma düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kanmaz, A. (2012). Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının, okuduğunu anlama becerisi, bilişsel farkındalık, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi [Doktora tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Karasakaoğlu, N., Saracaloğlu S.A. & Özelçi,Y,S. (2012). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Okuma Stratejileri, Eleştirel Düşünme Tutumları ve Üst Bilişsel Yeterlilikleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD). 13 (1), 207-221.
  • Karasar, N. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Yöntemler. Ankara: Pegem Akademi
  • Karatay, H. (2007). İlköğretim Türkçe öğretmeni adaylarının okuduğunu anlama becerileri üzerine alan araştırması [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Keskin-Deniz, M (2013). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinde okuduğunu anlama becerisi ile matematik dersindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kılıç, E. (2019). Okuduğunu anlama öz yeterlik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının okuduğunu anlamaya etkisi [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kırs, F & Kinay, İ. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma alışkanlığına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (26), 322-349. 10.29000/rumelide.1073930.
  • Kızgın, A. (2019). Okuma motivasyonu ve okuduğunu anlamanın akademik başarıya etkisi [Yüksek lisans tezi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kızılay, Y. (2011). Metacognitive awareness and reading strategy use of Kafkas University students in the Department of English Language and Literature. [Yüksek lisans tezi, Kafkas Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Köksal, K., & Değirmenci, H. (2015). İlköğretim okullarında uygulanan okuma saatlerinin değerlendirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(2), 11-28. https://doi.org/10.20296/tsad.39094
  • Köse, N. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Okuma Sürecinde Üstbilişsel Stratejileri Kullanma Durumları [Yüksek lisans tezi, Bartın Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kush, J. C. & Watkins, M. W. (1996). Long-term stability of children’s attitudes toward reading. The Journal of Educational Research, 89(5), 315-319. 10.1080/00220671.1996.9941333
  • Mahdavi, M. & Mehrabi, M. (2014). Metacognitive awareness of reading strategies among Iranian EFL learners in an “input-poor” environment. International Journal of Innovation and Applied Studies, 5(4), 360-366. 10.7575/ijalel.v.1n.6p.1
  • MEB, (2021). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı. Ankara: Ata Yayıncılık.
  • Meniado, J. C. (2016). Metacognitive reading strategies, motivation, and reading comprehension performance of Saudi EFL students. English Language Teaching, 9(3), 117-129. http://dx.doi.org/10.5539/elt.v9n3p117
  • Mokhtari, K & Reichard, C. A. (2002) Assesing students’ metacognitive awareness of reading strategies, Journal of Educational Psychology, 94, 249-259. 10.1037/0022-0663.94.2.249
  • Muhid,A., Amalia, E. R., Hilaliyah, H., Budiana, N., & Wajdi, M. B. N. (2020). The Effect of Metacognitive Strategies Implementation on Students’ Reading Comprehension Achievement. International Journal of Instruction, 13(2), 847-862. https://doi.org/10.29333/iji.2020.13257a
  • Osuji, C. J. (2017). Cognitive and metacognitive strategy use in first and second language reading comprehension. [Doctor Thesis, University of Essex, UK].
  • Ökcü, M. (2019). Beşinci sınıf olağan gelişim gösteren ve özel yetenekli öğrencilerin okuma tutumları ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Biruni Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Özbilgin, E. (2018). Sekizinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerileri üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Özcan, S. (2018). Beşinci sınıf normal ve üstün zekalı öğrencilerin üstbilişsel düşünme, üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Özdemir, S. & Şerbetçi, H. N. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları (Bartın Örneklemi). İlköğretim Online, 17(4), 2110-2123. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506973
  • Özdemir, S. (2018). Öğretmen adaylarının okuma stratejilerini kullanma düzeyleri. Bartın University Journal of Faculty of Education, 7(1), 296-315. https://doi.org/10.14686/buefad.381007
  • Öztürk, E. (2012). Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ’nin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İlköğretim Online, 11(2), 292-305.
  • Pallant, J. (2024). SPSS kullanma kılavuzu SPSS ile adım adım veri analizi (Çeviren: Balcı, S. & Ahi, B.). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Pham, U. M. N. (2021). The effects of reading habits on reading comprehension among EFL students at Van Lang University. International Journal of TESOL & Education, 1(2), 15-44. https://i- jte.org/index.php/journal/article/view/19
  • Price, J., & Kalil, A. (2019). The effect of mother–child reading time on children's reading skills: Evidence from natural within‐family variation. Child Development, 90 (6), 688-702. 10.1111/cdev.13137
  • Rajab, A., Rahman, H. A., Wahab, S. R. A., Nor, F. M., Zakaria, W. Z. W. & Rajim, W. Z. (2017). Metacognitive reading strategies among undergraduates. International Journal of Information and Education Technology, 7(7), 548-551. 10.18178/ijiet.2017.7.7.928
  • Rastegar, M., Mehrabi Kermani, E., & Khabir, M. (2017). The relationship between metacognitive reading strategies use and reading comprehension achievement of EFL learners. Open Journal of Modern Linguistics, 7, 65-74. https://doi.org/10.4236/ojml.2017.72006
  • Razı, S. (2014). Metacognitive reading strategy training of advanced level EFL learners in Turkey. The Reading Matrix,14(2), 337-360
  • Rüzgar, M. E. (2014). Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Düzeylerinin Öğrenme Stilleri Bağlamında İncelenmesi [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Saraç, S (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin üstbiliş düzeyleri, genel zekâ ve okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Sartika, F. D., Afifah, N. & Anggraini, Y. (2020). The correlation between students’ reading habit and their reading comprehension. Jurnal Basıs UPB, 7(1), 207-216. https://doi.org/10.33884/basisupb.v7i1.1856
  • Semizoğlu, R. (2013). İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama ve Görsel Okuma Düzeyi ile Problem Kurma Becerisi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Sert, A. (2010). İlköğretim Altıncı Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Becerilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Solmaz, D. Y. (2015). Öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejileri: Anadolu Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda bir araştırma. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 6(1), 25-38.
  • Sontay, G., & Karamustafaoğlu, S. (2017). 5. Sınıf Fen Bilimleri Dersi “Yer Kabuğunun Gizemi” ünitesine yönelik başarı testi geliştirme. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 5(1), 62-86.
  • Tanju, E. H. (2010). Çocuklarda kitap okuma alışkanlığı’na genel bir bakış. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21(21), 30-39. https://doi.org/10.21560/spcd.43960
  • Tuncel, F. (2014). Üstblişsel okuma stratejilerinin ingilizce dersine entegrasyonu [Yüksek lisans tezi, Çağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Turan-İlgin, C. (2023). Sınıf öğretmenlerinin Türkçe dersinde üstbilişsel okuma stratejilerini kullandırma düzeylerinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Dicle Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Ural, A. & Çınar, F. N. (2014). Anne ve babanın eğitim düzeyinin öğrencinin matematik başarısına etkisi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3 (4), 41-56.
  • Ülper, H. (2011). Öğrencilerin, okumaya isteklendirici etmenlerle karşılaşma durumu: öğretmen, aile, arkadaş ve kitap boyutları üzerinden bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 221-237.
  • Van Kraayenoord, C. E. (2010). The role of metacognition in reading comprehension. Focal points of the research and development of pedagogically-psychological perspectives, 1(1), 277-302.
  • Xiaofeng, M., Wenhui, D., & Aibao, Z. (2018). The link between parental absence and poor reading comprehension: Evidence from the left-behind children in rural China. In Frontiers in Education, 3, 71. https://doi.org/10.3389/feduc.2018.00071
  • Yemenici, A.İ. & Ulu, H. (2020). Öğretmen Adaylarının Okuma Stratejileri Bilişsel Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1406-1420. https://doi.org/10.16916/aded.793896

Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi

Year 2025, Volume: 25 Issue: 4, 2150 - 2181, 15.12.2025
https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1676665

Abstract

Bu araştırma ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modelinde nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Diyarbakır merkez Bağlar, Sur, Kayapınar ve Yenişehir ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ortaokullarda okuyan altıncı sınıf 672 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ve Okuduğunu Anlama Başarı Testi kullanılmıştır. Veri analizlerinde bağımsız örneklemler t testi, Anova, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin üstbilişsel okuma becerilerinin yüksek düzey olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin üstbilişsel okuma becerileri ile anne ve baba eğitim düzeyi, bir yılda okunan kitap sayısı, okumaya ayrılan günlük süre ve aile ile yapılan okuma saati değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri ile cinsiyet, anne ve baba eğitim düzeyi ve bir yılda okunan kitap sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. 6. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerileri ile okuduğunu anlama becerileri arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. 6. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerilerinin okuduğunu anlama becerilerini yordadığı tespit edilmiştir. Derslerde üstbilişsel okuma becerilerinin öğretimi okuduğunu anlama becerilerine katkı sağlayabilir.

References

  • Aghabalazadeh, E. (2014). Assessing YDS test takers' metacognitive awareness levels of reading strategies and their attitudes towards reading. [Master Thesis, Çağ Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  • Ağın Haykır, H. (2012). İlköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Becerisi ile Yazılı Anlatım Becerisi Arasındaki İlişki [Yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Akbabaoğlu, M. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri, okuma motivasyonları ve kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumlarının incelenmesi: Afyonkarahisar ili örneği [Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Akbabaoğlu, M., & Yıldız Duban, N. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri, okuma motivasyonları ve kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(4), 1720-1740.
  • Akkaya, N. & Özdemir, S. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi: İzmir-Buca örneği. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 75-96. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/43566
  • Akkuş, Y. (2019). Farklı öğrenim düzeylerindeki öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Aktaş, A. (2013). Türkçe öğretimi dersi başarı düzeyi ile tutum ve üstbilişsel becerilerin etkileşimi [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Akyol, H. (2007). Okuma. Kırkkılıç, A. ve Akyol, H. (Ed.), İlköğretimde Türkçe Öğretimi içinde (ss. 15-48). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Alhaqbani, A. & Riazi, M. (2012). Metacognitive awareness of reading strategy use in Arabic as a second language. Reading in a Foreign Language 24(2), 231–255.
  • Altun, D. (2022). Türkçe öğretmen adaylarının üst bilişsel okuma stratejileri ile duygusal zekaları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Altunkaya, H. & Sülükçü, Y. (2018). 7. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üstbilişsel farkındalık düzeyleri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2502-2517. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke/issue/42447/511191
  • Alyatim, T. H., İsmail, W. M., Zailani, M. A. Ve Al Saadi, A. (2020). The effect of usıng posse strategy ın traınıng and development comprehensıon readıng skılls amongst sıxth graders. Humanities & Social Sciences Reviews, 8 (2), 134-141. https://doi.org/10.18510/hssr.2020.8216
  • Ardiansyah, W., Ujihanti, M., & Aryanti, N. (2021). Analyzing the effect of gender differences, and education of parents towards students' reading comprehension achievement. International Online Journal of Education & Teaching, 8(1), 346. https://iojet.org/index.php/IOJET/article/view/898
  • Arıcı, B. (2020). Efficiency of reading time application in schools through the eyes of students. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 15(4), 127-145. https://doi.org/10.29329/epasr.2020.323.7
  • Aybek, B. & Aslan, S. (2016). Öğretmen adaylarının üstbilişsel okuma stratejilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International Journal of Social Science, 49, 533-546. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3539
  • Aziz, N. A., Rahim, S. A., Harun, E. H. B., Adzmi, N. A., Ahmat, H., Bidin, S. & Shaharudin, M. R. (2011). The reading strategies awareness among English as a second language (ESL) learners in Malaysia’s University. Theory and Practice in Language Studies, 1(7), 778-784. 10.4304/tpls.1.7.778-784.
  • Baker, L., Scher, D. & Mackler, K. (1997). Home and family influences on motivations for reading. Educational Psychologist, 32(2), 69-82. https://doi.org/10.1207/s15326985ep3202_2
  • Balcı, A., Uyar, Y. & Büyükikiz, K. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları, kütüphane kullanma sıklıkları ve okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies, 7(4), 965-985.
  • Bars, M. & Oral, M. (2017). The Relationship among Metacognitive Awareness, SelfEfficacy toward the Teaching Profession and the Problem-Solving Skills of Teacher Candidates. Eurasian Journal of Educational Research, 72, 107-127.
  • Bars, M. (2016) Öğretmen adaylarının üst bilişsel farkındalıkları, öğretmenlik mesleğine yönelik öz yeterlilikleri ve problem çözme becerilerine ilişkin algılarının incelenmesi [Doktora tezi, Dicle Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Baş, E. (2014). Ders kitaplarında yer alan okuma metinlerinin yazı karakterlerinin okuduğunu anlamaya etkisi [Yüksek lisans tezi, Uşak Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Başaran, M. (2013). 4. Sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumları ve bu stratejilerle okuduğunu anlama arasındaki ilişki. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8 (8), 225-540. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5502
  • Bayraktar, İ. (2017). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Languages' Education and Teaching, 5(4), 582-594. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3684839
  • Bayram, K. (2021). Sekizinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri ile okuduğunu anlama başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Bayram, S. (2023). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalığı, okuduğunu anlama öz yeterliliği ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Bentahar, A. (2012). Can ESL teachers teach reading metacognitive strategies. [Master thesis, Boise State University.].
  • Black, A. & Young, J. (2005). Attitudes to reading: An investigation across the primary years. Paper presented at the AATE/ALEA National Conference, Melbourne.
  • Blakey, E. & Spence, S. (1990). Developing Metacognition. ERIC Clearinghouse on Information Resources Syracuse NY, 1-5. https://eric.ed.gov/?id=ED327218
  • Bulut, İ. (2018). The levels of classroom and pre-school teachers' metacognitive awareness. Universal Journal of Educational Research, 6(12), 2697-2706. 10.13189/ujer.2018.061201
  • Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
  • Coe, R. (2002). It's the effect size, stupid what effect size is and why it is important. Paper presented at the Annual Conference of the British Educational Research Association, University of Exeter, England.
  • Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research methods in education. London: Routledge-Falmer. Can, R., Türkyılmaz, M. & Karadeniz, A. (2010). Ergenlik dönemi öğrencilerinin okuma alışkanlıkları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 1-21.
  • Can, A. (2014). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Cha, S. E. (2024). Families read together: Exploring the relationship between family dynamics and children’s reading time. Journal of Family Relations, 29(2), 3-21. 10.21321/jfr.29.2.3
  • Channa, M. A., Nordin, Z. S., Siming, I. A., Chandio, A. A., & Koondher, M. A. (2015). Developing reading comprehension through metacognitive strategies: a review of previous studies. English Language Teaching, 8(8), 181-186. 10.5539/elt.v8n8p181
  • Çanakçı, O., & Özdemir, A. Ş. (2015). Matematik başarısı ve anne baba eğitim düzeyi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 7(25), 19-36. 10.17932/ IAU.IAUD.m.13091352.2015.7/25.19-36
  • Çetinkaya-Edizer, Z. (2014). Türkçe öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları ile üst bilişsel okuma stratejilerini kullanım düzeyleri arasındaki ilişki. K. Ü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(2), 645-658. http://dergipark. gov.tr/kefdergi/issue/22599 /241438
  • Çolak, F. (2019). Role of metacognitive reading strategies on English reading comprehension: A meta-analysis study [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Çöğmen, S. (2008). Eğitim fakültesi öğrencilerinin kullandıkları okuduğunu anlama stratejileri [Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Dardjito, H. (2019). Students’ metacognitive reading awareness and academic English reading comprehension in efl context. International Journal of Instruction, 12(4), 611-624. https://doi.org/10.29333/iji.2019.12439a
  • Demir, N., Kızılay, E. & Bektaş, O. (2016). 7. Sınıf çözeltiler konusunda başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10 (1), 209-237. https://doi.org/10.17522/nefefmed.52947
  • Demir, S. & Demir. Y. (2024). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıklarının incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 11(3), 317-339. https://doi.org/10.33907/turkjes.1581188
  • Demir, T. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının üstbilişsel okuma stratejileri ile çoklu zeka alanları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Deveci, C. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu sürece ilişkin öğretmen görüşleri [Yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Durgun, G. (2010). Bilişüstü Stratejilerin Türk Üniversiteleri’ndeki Yabancı Dil Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama, Okumaya Karşı Tutum ve Okuma Stratejileri Farkındalığı [Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi].
  • Emre, P. (2019). İngilizce öğretmen adaylarının okuduğunu anlama stratejileri ile üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Gökşen, M. E. (2019). İngilizce öğretmen adaylarının üst bilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi (Erciyes Üniversitesi Örneği) [Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Göktaş, Ö (2010). Okuduğunu anlama becerisinin ilköğretim ikinci kademe matematik dersindeki akademik başarıya etkisi [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Graesser, A. C. (2007). An introduction to strategic reading comprehension. In D. S. McNamara (Ed.), Reading Comprehension Strategies: Theories, Interventions, and Technologies (pp. 3-26). New York: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Günday, F. İ. (2023). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin üst bilişsel okuma stratejileri ve öğrenme stilleri [Yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Gürel, D. N. (2023). Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl öğreten becerileri ile üstbilişsel okuma stratejilerini kullandırma düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kanmaz, A. (2012). Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının, okuduğunu anlama becerisi, bilişsel farkındalık, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi [Doktora tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Karasakaoğlu, N., Saracaloğlu S.A. & Özelçi,Y,S. (2012). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Okuma Stratejileri, Eleştirel Düşünme Tutumları ve Üst Bilişsel Yeterlilikleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD). 13 (1), 207-221.
  • Karasar, N. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Yöntemler. Ankara: Pegem Akademi
  • Karatay, H. (2007). İlköğretim Türkçe öğretmeni adaylarının okuduğunu anlama becerileri üzerine alan araştırması [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Keskin-Deniz, M (2013). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinde okuduğunu anlama becerisi ile matematik dersindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kılıç, E. (2019). Okuduğunu anlama öz yeterlik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının okuduğunu anlamaya etkisi [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kırs, F & Kinay, İ. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma alışkanlığına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (26), 322-349. 10.29000/rumelide.1073930.
  • Kızgın, A. (2019). Okuma motivasyonu ve okuduğunu anlamanın akademik başarıya etkisi [Yüksek lisans tezi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kızılay, Y. (2011). Metacognitive awareness and reading strategy use of Kafkas University students in the Department of English Language and Literature. [Yüksek lisans tezi, Kafkas Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Köksal, K., & Değirmenci, H. (2015). İlköğretim okullarında uygulanan okuma saatlerinin değerlendirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(2), 11-28. https://doi.org/10.20296/tsad.39094
  • Köse, N. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Okuma Sürecinde Üstbilişsel Stratejileri Kullanma Durumları [Yüksek lisans tezi, Bartın Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Kush, J. C. & Watkins, M. W. (1996). Long-term stability of children’s attitudes toward reading. The Journal of Educational Research, 89(5), 315-319. 10.1080/00220671.1996.9941333
  • Mahdavi, M. & Mehrabi, M. (2014). Metacognitive awareness of reading strategies among Iranian EFL learners in an “input-poor” environment. International Journal of Innovation and Applied Studies, 5(4), 360-366. 10.7575/ijalel.v.1n.6p.1
  • MEB, (2021). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı. Ankara: Ata Yayıncılık.
  • Meniado, J. C. (2016). Metacognitive reading strategies, motivation, and reading comprehension performance of Saudi EFL students. English Language Teaching, 9(3), 117-129. http://dx.doi.org/10.5539/elt.v9n3p117
  • Mokhtari, K & Reichard, C. A. (2002) Assesing students’ metacognitive awareness of reading strategies, Journal of Educational Psychology, 94, 249-259. 10.1037/0022-0663.94.2.249
  • Muhid,A., Amalia, E. R., Hilaliyah, H., Budiana, N., & Wajdi, M. B. N. (2020). The Effect of Metacognitive Strategies Implementation on Students’ Reading Comprehension Achievement. International Journal of Instruction, 13(2), 847-862. https://doi.org/10.29333/iji.2020.13257a
  • Osuji, C. J. (2017). Cognitive and metacognitive strategy use in first and second language reading comprehension. [Doctor Thesis, University of Essex, UK].
  • Ökcü, M. (2019). Beşinci sınıf olağan gelişim gösteren ve özel yetenekli öğrencilerin okuma tutumları ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Biruni Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Özbilgin, E. (2018). Sekizinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerileri üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Özcan, S. (2018). Beşinci sınıf normal ve üstün zekalı öğrencilerin üstbilişsel düşünme, üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Özdemir, S. & Şerbetçi, H. N. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları (Bartın Örneklemi). İlköğretim Online, 17(4), 2110-2123. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506973
  • Özdemir, S. (2018). Öğretmen adaylarının okuma stratejilerini kullanma düzeyleri. Bartın University Journal of Faculty of Education, 7(1), 296-315. https://doi.org/10.14686/buefad.381007
  • Öztürk, E. (2012). Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ’nin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İlköğretim Online, 11(2), 292-305.
  • Pallant, J. (2024). SPSS kullanma kılavuzu SPSS ile adım adım veri analizi (Çeviren: Balcı, S. & Ahi, B.). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Pham, U. M. N. (2021). The effects of reading habits on reading comprehension among EFL students at Van Lang University. International Journal of TESOL & Education, 1(2), 15-44. https://i- jte.org/index.php/journal/article/view/19
  • Price, J., & Kalil, A. (2019). The effect of mother–child reading time on children's reading skills: Evidence from natural within‐family variation. Child Development, 90 (6), 688-702. 10.1111/cdev.13137
  • Rajab, A., Rahman, H. A., Wahab, S. R. A., Nor, F. M., Zakaria, W. Z. W. & Rajim, W. Z. (2017). Metacognitive reading strategies among undergraduates. International Journal of Information and Education Technology, 7(7), 548-551. 10.18178/ijiet.2017.7.7.928
  • Rastegar, M., Mehrabi Kermani, E., & Khabir, M. (2017). The relationship between metacognitive reading strategies use and reading comprehension achievement of EFL learners. Open Journal of Modern Linguistics, 7, 65-74. https://doi.org/10.4236/ojml.2017.72006
  • Razı, S. (2014). Metacognitive reading strategy training of advanced level EFL learners in Turkey. The Reading Matrix,14(2), 337-360
  • Rüzgar, M. E. (2014). Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Düzeylerinin Öğrenme Stilleri Bağlamında İncelenmesi [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Saraç, S (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin üstbiliş düzeyleri, genel zekâ ve okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Sartika, F. D., Afifah, N. & Anggraini, Y. (2020). The correlation between students’ reading habit and their reading comprehension. Jurnal Basıs UPB, 7(1), 207-216. https://doi.org/10.33884/basisupb.v7i1.1856
  • Semizoğlu, R. (2013). İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama ve Görsel Okuma Düzeyi ile Problem Kurma Becerisi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Sert, A. (2010). İlköğretim Altıncı Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Becerilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Solmaz, D. Y. (2015). Öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejileri: Anadolu Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda bir araştırma. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 6(1), 25-38.
  • Sontay, G., & Karamustafaoğlu, S. (2017). 5. Sınıf Fen Bilimleri Dersi “Yer Kabuğunun Gizemi” ünitesine yönelik başarı testi geliştirme. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 5(1), 62-86.
  • Tanju, E. H. (2010). Çocuklarda kitap okuma alışkanlığı’na genel bir bakış. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21(21), 30-39. https://doi.org/10.21560/spcd.43960
  • Tuncel, F. (2014). Üstblişsel okuma stratejilerinin ingilizce dersine entegrasyonu [Yüksek lisans tezi, Çağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Turan-İlgin, C. (2023). Sınıf öğretmenlerinin Türkçe dersinde üstbilişsel okuma stratejilerini kullandırma düzeylerinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Dicle Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  • Ural, A. & Çınar, F. N. (2014). Anne ve babanın eğitim düzeyinin öğrencinin matematik başarısına etkisi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3 (4), 41-56.
  • Ülper, H. (2011). Öğrencilerin, okumaya isteklendirici etmenlerle karşılaşma durumu: öğretmen, aile, arkadaş ve kitap boyutları üzerinden bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 221-237.
  • Van Kraayenoord, C. E. (2010). The role of metacognition in reading comprehension. Focal points of the research and development of pedagogically-psychological perspectives, 1(1), 277-302.
  • Xiaofeng, M., Wenhui, D., & Aibao, Z. (2018). The link between parental absence and poor reading comprehension: Evidence from the left-behind children in rural China. In Frontiers in Education, 3, 71. https://doi.org/10.3389/feduc.2018.00071
  • Yemenici, A.İ. & Ulu, H. (2020). Öğretmen Adaylarının Okuma Stratejileri Bilişsel Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1406-1420. https://doi.org/10.16916/aded.793896
There are 96 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Learning Theories
Journal Section Research Article
Authors

Yunus Emre Çiftçi 0000-0003-0529-6683

İlhami Bulut 0000-0002-1040-6405

Submission Date April 15, 2025
Acceptance Date October 13, 2025
Early Pub Date December 6, 2025
Publication Date December 15, 2025
Published in Issue Year 2025 Volume: 25 Issue: 4

Cite

APA Çiftçi, Y. E., & Bulut, İ. (2025). Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(4), 2150-2181. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1676665