Research Article

Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü

Volume: 26 Number: 3 September 30, 2026
EN TR

Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı; ebeveynlerde duygu düzenleme, duygusal okuryazarlık ve ebeveyn öz yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bununla birlikte çalışmada, ebeveyn öz yeterliği ile duygusal okuryazarlığı arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin anlamlı bir aracılık rolü üstlenip üstlenmediği de araştırılmıştır. Araştırmanının çalışma grubunu Türkiye’de ikamet eden ve 3-15 yaş aralığında çocuğu olan 406 ebeveyn (310 kadın, 96 erkek) oluşturmaktadır. Bu çalışma nicel bir çalışma olup ilişkisel tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma için gereken etik kurul onayı, araştırmacılar tarafından alındıktan sonra veri toplama sürecine geçilmiştir. Ölçekler katılımcılara, çevrimiçi olarak Google Formlar aracılığıyla uygulanmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Duygusal Okuryazarlık Ölçeği, Ebeveyn Öz Yeterlilik Ölçeği ve Anne Baba Duygu Düzenleme Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler, Kolmogorov-Smirnov testi, Mann-Whitney U Testi, Kruskal- Wallis testi, Spearman Sıralı Korelasyon, Bootstrap Yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda; ebeveyn öz yeterliliği, duygusal okuryazarlık ve duygu düzenleme arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sonuçlar, duygu düzenlemenin, ebeveyn özyeterliği ile duygusal okuryazarlığı arasındaki ilişkide anlamlı bir aracılık rolü üstlendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış; eğitimcilere, uygulayıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gerektiği belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Etik kurul izin bilgileri Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Kırıkkale Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Etik değerlendirme kararının tarihi: 18.04.2024 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: 252566

References

  1. Adeyemo, D. A. (2007). Moderating influence of emotional intelligence on the link between academic self-efficacy and achievement of university students. Psychology and Developing Societies, 19(2), 199–213. https://doi.org/10.1177/097133360701900204
  2. Ahçı, Z. G., Akdeniz, S., Harmancı, H., Akaroğlu, E. G., & Seçer, İ. (2020). The validity and reliability study of the Turkish version of parent emotion regulation scale. European journal of education studies. https://doi.org/10.5281/zenodo.3633421
  3. Aksoy, V., & Diken, İ. H. (2009). Rehber öğretmen özel eğitim öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 10(1), 29–42. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000131
  4. Aksüt, G. S. (2022). Ebeveyn öz-yeterliliği üzerine bir derleme: Müdahale programlarına yönelik bir bakış. Nesne-Psikoloji Dergisi, 10(26), 620–636. https://doi.org/10.7816/nesne-10-26-06
  5. Ardelt, M., & Eccles, J. S. (2001). Effects of mothers' parental efficacy beliefs and promotive parenting strategies on inner-city youth. Journal of Family issues, 22(8), 944-972. https://doi.org/10.1177/019251301022008001
  6. Barros, L., Goes, A. R., & Pereira, A. I. (2015). Parental self-regulation, emotional regulation and temperament: Implications for intervention. Estudos de Psicologia (Campinas), 32, 295-306. https://doi.org/10.1590/0103-166X2015000200013
  7. Bocchino, R. (1999). Emotional literacy: To be a different kind of smart. Corwin Press. ISBN 978-0-8039-6824-0
  8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi. ISBN: 978-605-364-448-4

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

November 15, 2025

Acceptance Date

September 29, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 26 Number: 3

APA
Kayasaroğlu, İ. N., & Güven, N. (2026). Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(3), 1726-1742. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026..-1824170
AMA
1.Kayasaroğlu İN, Güven N. Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 2026;26(3):1726-1742. doi:10.17240/aibuefd.2026.-1824170
Chicago
Kayasaroğlu, İrem Nur, and Naciye Güven. 2026. “Ebeveyn Öz Yeterliliği Ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26 (3): 1726-42. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026. -1824170.
EndNote
Kayasaroğlu İN, Güven N (September 1, 2026) Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26 3 1726–1742.
IEEE
[1]İ. N. Kayasaroğlu and N. Güven, “Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü”, BAİBÜEFD, vol. 26, no. 3, pp. 1726–1742, Sept. 2026, doi: 10.17240/aibuefd.2026..-1824170.
ISNAD
Kayasaroğlu, İrem Nur - Güven, Naciye. “Ebeveyn Öz Yeterliliği Ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26/3 (September 1, 2026): 1726-1742. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026. -1824170.
JAMA
1.Kayasaroğlu İN, Güven N. Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 2026;26:1726–1742.
MLA
Kayasaroğlu, İrem Nur, and Naciye Güven. “Ebeveyn Öz Yeterliliği Ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. 3, Sept. 2026, pp. 1726-42, doi:10.17240/aibuefd.2026. -1824170.
Vancouver
1.İrem Nur Kayasaroğlu, Naciye Güven. Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 2026 Sep. 1;26(3):1726-42. doi:10.17240/aibuefd.2026. -1824170