Araştırma Makalesi

Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü

Cilt: 26 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü

Öz

Bu araştırmanın amacı; ebeveynlerde duygu düzenleme, duygusal okuryazarlık ve ebeveyn öz yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bununla birlikte çalışmada, ebeveyn öz yeterliği ile duygusal okuryazarlığı arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin anlamlı bir aracılık rolü üstlenip üstlenmediği de araştırılmıştır. Araştırmanının çalışma grubunu Türkiye’de ikamet eden ve 3-15 yaş aralığında çocuğu olan 406 ebeveyn (310 kadın, 96 erkek) oluşturmaktadır. Bu çalışma nicel bir çalışma olup ilişkisel tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma için gereken etik kurul onayı, araştırmacılar tarafından alındıktan sonra veri toplama sürecine geçilmiştir. Ölçekler katılımcılara, çevrimiçi olarak Google Formlar aracılığıyla uygulanmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Duygusal Okuryazarlık Ölçeği, Ebeveyn Öz Yeterlilik Ölçeği ve Anne Baba Duygu Düzenleme Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler, Kolmogorov-Smirnov testi, Mann-Whitney U Testi, Kruskal- Wallis testi, Spearman Sıralı Korelasyon, Bootstrap Yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda; ebeveyn öz yeterliliği, duygusal okuryazarlık ve duygu düzenleme arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sonuçlar, duygu düzenlemenin, ebeveyn özyeterliği ile duygusal okuryazarlığı arasındaki ilişkide anlamlı bir aracılık rolü üstlendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış; eğitimcilere, uygulayıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gerektiği belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Etik kurul izin bilgileri Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Kırıkkale Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Etik değerlendirme kararının tarihi: 18.04.2024 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: 252566

Kaynakça

  1. Adeyemo, D. A. (2007). Moderating influence of emotional intelligence on the link between academic self-efficacy and achievement of university students. Psychology and Developing Societies, 19(2), 199–213. https://doi.org/10.1177/097133360701900204
  2. Ahçı, Z. G., Akdeniz, S., Harmancı, H., Akaroğlu, E. G., & Seçer, İ. (2020). The validity and reliability study of the Turkish version of parent emotion regulation scale. European journal of education studies. https://doi.org/10.5281/zenodo.3633421
  3. Aksoy, V., & Diken, İ. H. (2009). Rehber öğretmen özel eğitim öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 10(1), 29–42. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000131
  4. Aksüt, G. S. (2022). Ebeveyn öz-yeterliliği üzerine bir derleme: Müdahale programlarına yönelik bir bakış. Nesne-Psikoloji Dergisi, 10(26), 620–636. https://doi.org/10.7816/nesne-10-26-06
  5. Ardelt, M., & Eccles, J. S. (2001). Effects of mothers' parental efficacy beliefs and promotive parenting strategies on inner-city youth. Journal of Family issues, 22(8), 944-972. https://doi.org/10.1177/019251301022008001
  6. Barros, L., Goes, A. R., & Pereira, A. I. (2015). Parental self-regulation, emotional regulation and temperament: Implications for intervention. Estudos de Psicologia (Campinas), 32, 295-306. https://doi.org/10.1590/0103-166X2015000200013
  7. Bocchino, R. (1999). Emotional literacy: To be a different kind of smart. Corwin Press. ISBN 978-0-8039-6824-0
  8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi. ISBN: 978-605-364-448-4

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

15 Kasım 2025

Kabul Tarihi

29 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kayasaroğlu, İ. N., & Güven, N. (2026). Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(3), 1726-1742. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026..-1824170
AMA
1.Kayasaroğlu İN, Güven N. Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 2026;26(3):1726-1742. doi:10.17240/aibuefd.2026.-1824170
Chicago
Kayasaroğlu, İrem Nur, ve Naciye Güven. 2026. “Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26 (3): 1726-42. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026. -1824170.
EndNote
Kayasaroğlu İN, Güven N (01 Eylül 2026) Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26 3 1726–1742.
IEEE
[1]İ. N. Kayasaroğlu ve N. Güven, “Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü”, BAİBÜEFD, c. 26, sy 3, ss. 1726–1742, Eyl. 2026, doi: 10.17240/aibuefd.2026..-1824170.
ISNAD
Kayasaroğlu, İrem Nur - Güven, Naciye. “Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26/3 (01 Eylül 2026): 1726-1742. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026. -1824170.
JAMA
1.Kayasaroğlu İN, Güven N. Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 2026;26:1726–1742.
MLA
Kayasaroğlu, İrem Nur, ve Naciye Güven. “Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 3, Eylül 2026, ss. 1726-42, doi:10.17240/aibuefd.2026. -1824170.
Vancouver
1.İrem Nur Kayasaroğlu, Naciye Güven. Ebeveyn Öz Yeterliliği ile Duygusal Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 01 Eylül 2026;26(3):1726-42. doi:10.17240/aibuefd.2026. -1824170