OKUL ÖNCESİ EĞİTİM ÖĞRETMENLERİNİN KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNDE ÖZ-YETERLİK ALGILARI VE HİZMETİÇİ EĞİTİM GEREKSİNİMLERİ: BİR KARMA YÖNTEM ÇALIŞMASI
Abstract
Karma yöntemle desenlenmiş bu çalışmada okul öncesi eğitim öğretmenlerinin (OÖEÖ), kaynaştırma eğitiminde öz-yeterlik algıları ile kaynaştırma eğitimi öz-yeterlikleri ve hizmetiçi eğitim gereksinimlerine yönelik görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu araştırmada veriler yakınsayan paralel desen (NİC+NİT) kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın nicel boyutu katılımcılarını, Antalya’da görevli 478 OÖEÖ; nitel boyutu katılımcılarını amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş 17 OÖEÖ oluşturmuştur. Araştırmanın nicel verileri “Katılımcı Bilgi Formu” ve “Özel Gereksinimli Çocukların Kaynaştırılmasına Yönelik Öğretmen Yeterliği (ÖGÇKÖY)” ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler için ise “Katılımcı Bilgi Formu” ve “Okul Öncesi Kaynaştırma Eğitimi Odak Grup Görüşmesi Formu” kullanılmıştır. Araştırmanın nicel olarak toplanan verileri istatistiksel olarak, nitel olarak toplanan veriler betimsel analiz yoluyla analiz edilmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS, nitel yöntemle toplanan verilerin analizi için Nvivo nitel veri analiz yazılımı kullanılmıştır. Çalışma sonunda öğretmenler, ÖGÇKÖY ölçeğinin “özel gereksinimli çocuklara yönelik bilgi” boyutunda en yüksek düzeyde (X̄=3,997) yeterli bulurken, “özel gereksinimli çocuklara öğretim sunma konusu güven” boyutunda en düşük düzeyde (X̄=3,175) kendilerini yeterli bulmuşlardır. OÖEÖ’nin kaynaştırma eğitiminde yeterliklerine ilişkin odak grup görüşmesi verilerine bakıldığında, bilgi, planlama, uygulama ve öz nitelikler olmak üzere yeterlik alanlarının 4 tema altında toplandığı ve öğretmenlerin kaynaştırma eğitiminde kendilerini yetersiz olarak değerlendirdikleri bulunmuştur. Hizmetiçi eğitim gereksinimlerine ilişkin olarak görüşlerinin, engel türleri ve özellikleri, program hazırlama, etkinlik planlama, sınıf yönetimi, sosyal kabulü sağlama, engelli çocuğa beceri kazandırma, 2013 Programı eki ve aile ile iletişim olmak üzere 8 alt temadan oluştuğu görülmüştür. Araştırma sonuçları diğer araştırmaların sonuçları ile birlikte tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Keywords
References
- Acarlar, F. (2013) Kaynaştırma modeli ve özel gereksinimli çocukların özellikleri. B. Sucuoğlu ve H. Bakkaloğu (Ed.), Okul Öncesinde Kaynaştırma (Sf:21-72) içinde, Ankara: Kök Yayıncılık.
- Akalın, S., Demir, Ş., Sucuoğlu, B., Bakkaloğlu, H., & İşcen, F. (2014). The needs of inclusive preschool teachers about inclusive practices. Eurasian Journal of Educational Research, 14, 39-60. doi:10.14689/ejer.2014.54.3
- Akçamete, G., Kış, A. ve Gürgür, H. (2009). Özel gereksinimli öğrenciler için kaynaştırma modeli geliştirme projesi. Ankara Üniversitesi bilimsel araştırma projesi kesin raporu. 17.03.2018 tarihinde www.acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/5288/5935.doc adresinden alınmıştır.
- Altun T. ve Gülben A. (2009). Okulöncesinde özel gereksinim duyan çocukların eğitimindeki uygulamalar ve karşılaşılan sorunların öğretmen görüşleri açısından değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 253-272. 30.04.2018 tarihinde http://files.gantepsosbilepo.webnode.com.tr/200000004-ae279b01b0/OKUL%C3%96NCES%C4%B0NDE%20%C3%96ZEL%20GEREKS%C4%B0N%C4%B0M%20DUYAN.pdf adresinden alınmıştır.
- Atay, M. (1995). Özürlü çocukların normal yaşıtları ile birlikte eğitim aldıkları kaynaştırma programlarına karşı öğretmen tutumları üzerine bir inceleme. Yayınlanmış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara
- Bağ C. ve Çeviker A. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin öğretmen yeterlikleri ve hizmetiçi eğitim ihtiyaçları Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (1), 289-312. 18.06.2018 tarihinde http://sbedergi.ibu.edu.tr/index.php/sbedergi/article/view/1045/1402 adresinden alınmıştır.
- Balaban M., Yılmaz Ö. ve Yıldızbaş F. (2009, Mayıs). Okul öncesi eğitimde kaynaştırma eğitimi uygulamalarına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. 1. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresinde sunulmuş sözlü bildiri, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Çanakkale.
- Battal, İ. (2007). Sınıf öğretmenlerinin ve branş öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterliliklerinin değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 28, 2018
Submission Date
July 21, 2018
Acceptance Date
December 28, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 18 Number: 4
Cited By
Covid-19 Pandemic Process Experiences of the Healthcare Professional Mothers with Children with Special Needs
Cukurova University Faculty of Education Journal
https://doi.org/10.14812/cuefd.847347UYARLAMA EĞİTİM PROGRAMI’NIN OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN KAYNAŞTIRMA İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELERİ, TUTUMLARI VE ENDİŞELERİ ÜZERİNDEKI ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Milli Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.37669/milliegitim.823615MEB Okul Öncesi Öğretmenleri İçin Etkinlik Kitabında Yer Alan Etkinliklerin Uyarlama Boyutlarının Değerlendirilmesi
Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.47479/ihead.1276321SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNE İLİŞKİN YETERLİK ALGILARI VE UYGULAMALARI
Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi
https://doi.org/10.47714/uebt.1514508Sınıf Öğretmenlerinin Öğretim Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitim İhtiyaçlarını Saptama
İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.29129/inujgse.1520846Öğretmen adaylarının kaynaştırmaya yönelik öz yeterlikleri ve tutumları: Karma yöntemler araştırması
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi
https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1615325THE RELATIONSHIP BETWEEN SPACE AND EDUCATION: THE ROLE OF PHYSICAL ENVIRONMENTS IN SUPPORTING CREATIVITY IN PRESCHOOL EDUCATION
International Journal Of Turkish Literature Culture Education
https://doi.org/10.7884/teke.1663590Practice-based coaching to improve the quality of inclusive preschool classrooms: a model trial from Türkiye
Journal of Early Childhood Teacher Education
https://doi.org/10.1080/10901027.2025.2513917The Impact of a Special Education Course on Pre-Service Teachers’ Knowledge and Perspectives about Inclusion and Inclusive Practices
Journal of the American Academy of Special Education Professionals
https://doi.org/10.64546/jaasep.513