Research Article

Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi

Volume: 14 Number: 2 July 30, 2024
TR EN

Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırmada, engelli kardeşi olan 4-10 yaş arası çocuklarla gerçekleştirilen deneyimsel oyun terapisinin çocukların değişim ve gelişim sürecine yansımalarının ebeveynlerin algısına dayalı ortaya konulmasını amaçlamıştır. Ebeveynlerin görüşlerini derinlemesine incelemeye yönelik olarak fenomenolojik desenin kullanıldığı araştırma kapsamında, Down Sendromu, Otizim Spektrum Bozukluğu ve/veya Gelişimsel Geriliği bulunan engelli kardeşe sahip 6 çocukla, 8 ile 24 oturum arasında değişen deneyimsel oyun terapi süreci gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri oyun terapisi sürecinin sonunda her bir çocuğun ebeveyni ile yapılan bireysel görüşmelere dayalıdır. Verilerin analizinde tümevarım analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çocuğun oyun terapisine getirilme gerekçesi, çocuğun yaşadığı değişim ve gelişim, oyun terapi sürecini kolaylaştıran durumlar, oyun terapi sürecini zorlaştıran durumlar olmak üzere dört ana temaya ve bu temalara bağlı 15 alt temaya ulaşılmıştır. Sonuçlar çocuğun oyun terapisine getirilme gerekçesi kapsamında ebeveynlerin çocuğun engelli kardeşiyle ilişkilerini düzenleme, davranış problemlerinin üstesinden gelme, akran ilişkilerini düzenleme, duygusal rahatlamayı destekleme ve çocuk için bir meşguliyet oluşturma beklentilerinde olduğunu göstermiştir. Bulgular çocuğun yaşadığı değişim ve gelişim bağlamında aile içi ilişkiler ile akran ilişkilerinin güçlendiğini ve oyun terapi sürecinin çocuğun davranış problemlerinin üstesinden gelmesini desteklediğini ortaya koymuştur. Son olarak araştırma bulguları aile içinde yeterli sosyal desteğin, oyun terapisi sürecinin sistematikliğinin ve birtakım bağlamsal faktörlerin oyun terapi sürecini kolaylaştırdığını ortaya koyarken, yetersiz sosyal desteğin, aile içi bazı faktörlerin, oyun terapi sürecinin yetersiz yapılandırılmasının ve bazı bağlamsal faktörlerin ise oyun terapi sürecini zorlaştırdığı göstermiştir. Araştırma sonuçları deneyimsel oyun terapisinin engelli kardeşi olan çocukların değişimini ve gelişimini desteklediğini, bu olumlu etkinin engelli kardeşle, diğer aile üyeleriyle ve sosyal çevreyle ilişkilere yansımalarının olduğunu göstermiştir.

Keywords

References

  1. Akdoğan, R. (2016). A holistic approach to cope with depression and hopelessness for parents of special needs children. International Journal of Early Childhood Special Education, 8(2), 134-150. https://doi.org/10.20489/intjecse.284594
  2. Association for Play Therapy (2023, October 28). Association overview. https://www.a4pt.org/page/AboutAPT
  3. Axline, V. M. (1947). Play therapy; the inner dynamics of childhood. Houghton Mifflin.
  4. Axline, V. (1974). Play therapy. Ballantine Books.
  5. Baş, T. ve Akturan, U. (2008). Nitel araştırma yöntemleri: Nvivo 7.0 ile nitel veri analizi. Seçkin Yayıncılık.
  6. Bekeç, M. (2018). Deneyimsel oyun terapisinin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan 6-11 yaş arasındaki çocukların duygu ve davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 03.08.2020 tarihinde erişilmiştir.
  7. Bratton, S. C., Ray, D., Rhine, T., & Jones, L. (2005). The efficacy of play therapy with children: A meta-analytic review of treatment outcomes. Professional Psychology: Research and Practice, 36, 376–390. https://doi.org/doi:10.1037/0735-7028.36.4.376
  8. Çelik, M. (2017). Deneyimsel oyun terapisinin çocuk evlerinde kalmakta olan 3-10 yaş grubu çocukların çocukluk çağı travma sonrası duygusal stres düzeyine etkisinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 14.08.2020 tarihinde erişilmiştir. Çimşir, E., & Akdoğan, R. (2021). Childhood Emotional Incest Scale (CEIS): Development, validation, cross-validation, and reliability. Journal of Counseling Psychology, 68(1), 98–111. https://doi.org/10.1037/cou0000439

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Inclusive Education, Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 30, 2024

Submission Date

November 25, 2023

Acceptance Date

July 3, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 14 Number: 2

APA
Eraslan Çapan, B., Ülker Tümlü, G., Çimşir, E., Balkaya Çetin, A., Tümlü, C., Bölükbaşı Macit, Z., & Üstekidağ, H. (2024). Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 14(2), 475-500. https://doi.org/10.18039/ajesi.1395870
AMA
1.Eraslan Çapan B, Ülker Tümlü G, Çimşir E, et al. Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi. AJESI. 2024;14(2):475-500. doi:10.18039/ajesi.1395870
Chicago
Eraslan Çapan, Bahtiyar, Gamze Ülker Tümlü, Elif Çimşir, et al. 2024. “Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 14 (2): 475-500. https://doi.org/10.18039/ajesi.1395870.
EndNote
Eraslan Çapan B, Ülker Tümlü G, Çimşir E, Balkaya Çetin A, Tümlü C, Bölükbaşı Macit Z, Üstekidağ H (July 1, 2024) Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International 14 2 475–500.
IEEE
[1]B. Eraslan Çapan et al., “Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi”, AJESI, vol. 14, no. 2, pp. 475–500, July 2024, doi: 10.18039/ajesi.1395870.
ISNAD
Eraslan Çapan, Bahtiyar - Ülker Tümlü, Gamze - Çimşir, Elif - Balkaya Çetin, Ayşen - Tümlü, Cem - Bölükbaşı Macit, Zerrin - Üstekidağ, Hülya. “Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 14/2 (July 1, 2024): 475-500. https://doi.org/10.18039/ajesi.1395870.
JAMA
1.Eraslan Çapan B, Ülker Tümlü G, Çimşir E, Balkaya Çetin A, Tümlü C, Bölükbaşı Macit Z, Üstekidağ H. Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi. AJESI. 2024;14:475–500.
MLA
Eraslan Çapan, Bahtiyar, et al. “Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, vol. 14, no. 2, July 2024, pp. 475-00, doi:10.18039/ajesi.1395870.
Vancouver
1.Bahtiyar Eraslan Çapan, Gamze Ülker Tümlü, Elif Çimşir, Ayşen Balkaya Çetin, Cem Tümlü, Zerrin Bölükbaşı Macit, Hülya Üstekidağ. Engelli Kardeşinin Gölgesinde Yaşamak: Ebeveynlerin Gözünden Deneyimsel Oyun Terapisi Sürecinin Değerlendirilmesi. AJESI. 2024 Jul. 1;14(2):475-500. doi:10.18039/ajesi.1395870