Research Article

Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması

Volume: 16 Number: 1 March 28, 2026
EN TR

Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması

Abstract

Bu çalışmanın amacı, kadın okul yöneticilerinin görevden ayrılma nedenlerinin incelenmesidir. Çalışma nitel araştırma desenlerinden olgubilim deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını son beş yıl içinde kendi isteğiyle okul yöneticiliği görevinden ayrılmış olmak ve halen bir devlet okulunda öğretmen olarak çalışıyor olmak ölçütünü sağlayan yedi kadın öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmanın verilerinin toplanmasında yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, kadın okul yöneticilerinin görevden ayrılmalarında bireysel, işe ilişkin ve dışsal nedenlerin ön plana çıktığı görülmüştür. Bireysel nedenler açısından özel hayata zaman ayıramama ve çoklu rol çatışması; işe ilişkin nedenler arasında yöneticiliğin maddi getirisinin olmaması, iş yükünün fazla olması, cinsiyet ayrımcılığı ve takdir görememe; dışsal nedenler olarak ise baskı grupları nedenleri ön plana çıkmıştır. Görevden ayrılan kadın yöneticilerin görevden ayrıldıktan sonraki değişimleri incelendiğinde, bireysel yaşama ilişkin kendine daha fazla zaman ayırma ve azalan stres; mesleki yaşama ilişkin ise yöneticilere dönük empati geliştirme alt kategorileri öne çıkmıştır. Kadın öğretmenlerin tekrar yöneticilik yapmak isteyip istemediklerine dair görüşleri incelendiğinde ise ağırlıklı olarak yöneticilik yapmak istedikleri ancak okul müdürü olma koşulu ile bu isteklerini dile getirdikleri bulunmuştur. Erkek ve kadın tüm yöneticiler açısından görevden ayrılma nedenleri benzerlik gösterse de toplumsal cinsiyet algısı, çoklu rol çatışması, cam tavan sendromu gibi etkenlerin kadınların yöneticilik görevlerinden ayrılmalarında ayırıcı etkenler olduğu bulunmuştur.

Keywords

Ethical Statement

This research was carried out with the approval of the Ethics Committee with the decision number XXIX taken at the Educational Research Ethics Committee Meeting of Aydın Adnan Menderes University, dated 03.06.2024 and numbered 2024/5.

References

  1. Akın Acuner, Ş. (2019). Kadın çalışanların kariyer geliştirme sürecinde karşılaştıkları sorunlar. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (23), 35–52. https://doi.org/10.18092/ulikidince.456582
  2. Akın, U. (2009). Okul yöneticilerinin seçimi ve yetiştirilmesi: Türkiye ve seçilmiş ülkelerden farklı uygulamalar, karşılaştırmalar. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 1-30.
  3. Akman, Y. (2016). Okul yöneticilerinin öğretmenliğe dönüş sürecine ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 16(2), 319-334. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2016.16.2-5000194930
  4. Aksöz, F., ve Eroğlu Durkal, M. (2021). Çalışma hayatında kadınların karşılaştıkları sorunlar: Kayseri ilinde çalışan kadın öğretmenler üzerine bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 59, 141–176. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.801617
  5. Atış, D., ve Korucuoğlu, T. (26-27 Aralık 2023). Okul yöneticiliğinden öğretmenliğe: Eğitim sisteminin içinden bir bakış [Sözlü Bildiri]. Öğretmenlerin Gözüyle Cumhuriyet’in 100. Yılında Eğitim Sempozyumu, Ankara, Türkiye.
  6. Ayrancı, E., & Gürbüz, T. (2012). Considering glass ceiling in Turkey: Ideas of executives in education sector regarding women in the workplace. International Journal of Human Resource Studies, 2(4), 126-151. https://doi.org/10.5296/ijhrs.v2i4.2583
  7. Bakioğlu, A., ve Demirbilek, M. (2019). Okul müdür yardımcılarının görevlerinden ayrılma nedenleri. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 52(3), 737-770. https://doi.org/10.30964/auebfd.505268
  8. Balcı, A. (2021). Okul yöneticiliğinin meslekleşmesi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 4(2), 62-78. https://doi.org/10.52848/ijls.880112

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Education Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 28, 2026

Submission Date

October 10, 2025

Acceptance Date

March 25, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 1

APA
Çavuş, B., Yılmaz, T., & Sarpkaya, R. (2026). Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 16(1), 383-412. https://doi.org/10.18039/ajesi.1801017
AMA
1.Çavuş B, Yılmaz T, Sarpkaya R. Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması. AJESI. 2026;16(1):383-412. doi:10.18039/ajesi.1801017
Chicago
Çavuş, Bariş, Tahir Yılmaz, and Ruhi Sarpkaya. 2026. “Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 16 (1): 383-412. https://doi.org/10.18039/ajesi.1801017.
EndNote
Çavuş B, Yılmaz T, Sarpkaya R (March 1, 2026) Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması. Anadolu Journal of Educational Sciences International 16 1 383–412.
IEEE
[1]B. Çavuş, T. Yılmaz, and R. Sarpkaya, “Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması”, AJESI, vol. 16, no. 1, pp. 383–412, Mar. 2026, doi: 10.18039/ajesi.1801017.
ISNAD
Çavuş, Bariş - Yılmaz, Tahir - Sarpkaya, Ruhi. “Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 16/1 (March 1, 2026): 383-412. https://doi.org/10.18039/ajesi.1801017.
JAMA
1.Çavuş B, Yılmaz T, Sarpkaya R. Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması. AJESI. 2026;16:383–412.
MLA
Çavuş, Bariş, et al. “Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, vol. 16, no. 1, Mar. 2026, pp. 383-12, doi:10.18039/ajesi.1801017.
Vancouver
1.Bariş Çavuş, Tahir Yılmaz, Ruhi Sarpkaya. Kadın Okul Yöneticilerinin Yöneticilik Görevinden Ayrılma Nedenleri: Bir Olgubilim Çalışması. AJESI. 2026 Mar. 1;16(1):383-412. doi:10.18039/ajesi.1801017