Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Bağımsız Yaşam Becerilerinin Öğretildiği Araştırmaların İncelenmesi
Abstract
Bu çalışmada
otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylere bağımsız yaşam becerilerinin
öğretildiği araştırmaları betimsel olarak analiz etmek ve “tek-denekli
araştırmalar niteliksel ölçütleri” açısından değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu
amaçla belirlenen dâhil etme ölçütlerine göre ulaşılan 32 araştırma demografik
(katılımcı, ortam, öğretim düzenlemesi vb.) ve metodolojik (bağımlı ve bağımsız
değişken, araştırma modeli, etkililik, genelleme, izleme, sosyal geçerlik vb.)
özelliklerine ilişkin olarak tablo ve grafikler üzerinde analiz edilmiş ve elde
edilen sonuçlar yorumlanmıştır. Çalışmada ayrıca elde edilen araştırmalar
niteliksel ölçütler açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçları
bağımsız yaşam becerilerinin OSB olan bireylere daha çok ergenlik ve yetişkinliğe
geçiş döneminde öğretildiğini, son yıllarda çalışmaların büyük çoğunluğunda bu
becerileri öğretmek üzere teknoloji temelli uygulamalarının kullanıldığını,
çalışmaların çoğunlukla bire-bir öğretim düzenlemesiyle gerçekleştirildiğini ve
öğretilen bağımsız yaşam becerilerinin türleri arasında belirgin bir fark
olmadığını göstermiştir. Niteliksel ölçütlere ilişkin sonuçlar ise ulaşılan
çalışmaların %25’inin kabul edilebilirlik ölçütünü karşıladığını göstermiştir.
Buna göre OSB olan bireylere bağımsız yaşam becerilerinin öğretildiği
araştırmaların kalitelerinin son yıllarda arttığını söylemek mümkündür.
Keywords
References
- Alexander, J. L., Ayres, K. M., Smith, K. A., Shepley, S. B., & Mataras, T. K. (2013). Using video modeling on an iPad to teach generalized matching on a sorting mail task to adolescents with autism. Research in Autism Spectrum Disorders, 7(11), 1346-1357.
- Allen, K. D., Wallace, D. P., Renes, D., Bowen, S. L., ve Burke, R. V. (2010a). Use of video modeling to teach vocational skills to adolescents and young adults with autism spectrum disorders. Education and Treatment of Children, 33(3), 339-349.
- Allen, K. D., Wallace, D. P., Greene, D. J., Bowen, S. L., & Burke, R. V. (2010b). Community-based vocational instruction using videotaped modeling for young adults with autism spectrum disorders performing in air-inflated mascots. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 25(3), 186-192.
- Anglesea, M. M., Hoch, H., ve Taylor, B. A. (2008). Reducing rapid eating in teenagers with autism: Use of a pager prompt. Journal of applied behavior analysis, 41(1), 107-111.
- Aydın, O. (2017). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Matematik Becerilerinin Öğretimi: Tek-denekli Araştırmalarda Betimsel ve Meta Analiz. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Ayres, K. M., & Langone, J. (2007). A comparison of video modeling perspectives for students with autism. Journal of Special Education Technology, 22(2), 15-30.
- Bennett, K. D., Ramasamy, R., & Honsberger, T. (2013a). The effects of covert audio coaching on teaching clerical skills to adolescents with autism spectrum disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 43(3), 585-593.
- Bennett, K. D., Ramasamy, R., & Honsberger, T. (2013). Further examination of covert audio coaching on improving employment skills among secondary students with autism. Journal of Behavioral Education, 22(2), 103-119.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 1, 2019
Submission Date
March 3, 2019
Acceptance Date
June 11, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 9 Number: 2
Cited By
The Effectiveness of Parent Training Program in Teaching Domestic Skills to Individuals with Intellectual Disability
Anadolu Journal Of Educational Sciences International
https://doi.org/10.18039/ajesi.760299Öz-Belirleme ve Yaşam Kalitesi: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Genç Yetişkinler
Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17860/mersinefd.1444166Effectiveness of Simultaneous Prompting in Ensuring Independent Living Skills in Young People with Multiple Disabilities
Journal of Behavioral Education
https://doi.org/10.1007/s10864-025-09577-9Investigation of Parents' Views on the Use of Sanitary Pads by Women with Special Needs
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1595434
