Eğitim Bilimleri Alanında 2005-2020 Yılları Arasında Yürütülen Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmada Türkiye’de Eğitim Bilimleri alanında yapılan lisansüstü tez çalışmalarının çeşitli değişkenlere göre analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, YÖK Ulusal Tez Merkezinde yayımlanan ve 2005-2020 yılları arasında Eğitim Bilimleri alanında yapılan yüksek lisans ve doktora tezlerinin tamamı araştırma kapsamında belirlenen kriterler doğrultusunda incelenmiştir. Tezler analiz edilirken, araştırma için belirlenen kriterler arasında “lisansüstü düzey”, “araştırma yılı”, “çalışıldıkları üniversite”, “çalışıldıkları bilim dalı”, “konu alanları”, “yazıldıkları dil” ve “yazarların cinsiyeti” gibi çeşitli değişkenler esas alınmıştır. Araştırma, bir alanda yapılmış tüm araştırmaların belirli kriterlere göre taranarak araştırma sonuçlarını sentezlemek ve özetlemek için geliştirilmiş bir araştırma yöntemi olan sistematik derleme yöntemiyle yapılmıştır. Ulaşılan tezlerin güvenilir bir şekilde incelenmesi amacıyla araştırmacılar tarafından elektronik bir tablo olan “Tez İnceleme Formu” geliştirilmiştir. Tablolara işlenen veriler frekans (f) ve yüzdelerden faydalanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; tezlerin %84,22’si yüksek lisans tezlerinden, %15,78’i ise doktora tezlerinden oluşmaktadır. Lisansüstü tez çalışmaları yıllara göre sayıca inişli çıkışlı, kısmen düzensiz bir dağılım göstermekle birlikte genel olarak bir artış eğiliminin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen tez çalışmalarının 93 farklı üniversiteye dağıldığı görülmüştür. En fazla sayıda yüksek lisans tezinin Yeditepe Üniversitesi tarafından, en fazla doktora tezinin ise Ankara Üniversitesi tarafından yayımlandığı belirlenmiştir. Tezlerin bilim dallarına göre dağılımı incelendiğinde, en fazla tezin “Eğitim Yönetimi Bilim Dalı” ile aynı çatı altında toplanabilecek 17 farklı bilim dalında üretildiği belirlenmiştir. Yüksek lisans tezlerinin (%94,61) ve doktora tezlerinin (%92,74) büyük bir çoğunluğunun Türkçe dilinde yazıldığı tespit edilmiştir. Yüksek lisans ve doktora derecesinde kadınların erkeklerden daha fazla tez çalışmasının bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan istatistiksel sonuçlar tartışılmakta ve bazı öneriler sunulmaktadır.

Keywords

• doktora tezi
• eğitim bilimleri
• sistematik derleme
• tez inceleme
• yüksek lisans tezi

Investigation of Graduate Theses in Educational Sciences Between 2005-2020

Abstract

In this research, it is aimed to analyze the graduate theses in the field of Educational Sciences in Turkey according to various variables. For this purpose, all of the master's and doctoral theses published in the YÖK National Thesis Center between 2005-2020 in the field of Educational Sciences were examined in accordance with the criteria determined within the scope of the research. While analyzing the theses, various variables such as "graduate level", "year of research", "university", "field of study", "subject area", "the language in which they were written" and "gender of the authors" were taken as basis among the criteria determined for the research. The research was carried out with the systematic review method, which is a research method developed to synthesize and summarize the research results by scanning all researches in a field according to certain criteria. A "Theses Review Form", which is an electronic table, has been developed by the researchers in order to reliably examine the reached theses. The data processed in the tables were analyzed using frequency (f) and percentages. According to the research findings; 84.22% of theses are master's theses and 15.78% are doctoral theses. Although the number of postgraduate theses studies show a fluctuating and partially uneven distribution over the years, it has been concluded that there is an increasing trend in general. It was observed that the theses studies examined were distributed to 93 different universities. It was determined that the highest number of master's theses were published by Yeditepe University, and the highest number of doctoral theses were published by Ankara University. When the distribution of the theses according to the disciplines is examined, it has been determined that the most theses are produced in 17 different disciplines that can be gathered under the same roof with the "Division of Educational Administration". It was determined that the majority of master's theses (94,61%) and doctoral theses (92.74%) were written in Turkish. It has been concluded that women have more theses studies than men in master's and doctorate degrees. The statistical results are discussed and some suggestions are presented.

Keywords

• doctoral thesis
• educational sciences
• postgraduate thesis
• systematic review
• thesis examination

References

1. Ağaoğlu, E., Ceylan, M., Kesim, E., Madden, T., ve Altınkurt, Y. (26-28 Eylül 2005). Okul yönetimi ile ilgili lisansüstü tezlerin incelenmesi [Bildiri sunumu]. II. Lisansüstü Eğitim Sempozyumu, İstanbul, Türkiye.
2. Akyol, B. ve Akçay, R. C. (2015). Türkiye'deki örgütsel davranış çalışmalarının analizi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(1), 149-170. https://dergipark.org.tr/en/pub/eku/issue/5464/74173 adresinden 28.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
3. Alkan, A. (14-15 Mayıs 2013). Türkiye’de bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi anabilim dalında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi. VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (ss.184-188).
4. Sakarya Üniversitesi. https://egitim.sakarya6.edu.tr/sites/egitim.sakarya.edu.tr/file/ULES-Lisansustu_egitim_cilt11.pdf adresinden 12.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
5. Alpaydın, Y. ve Erol, İ. (2017). Türkiye'de eğitim ekonomisi alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 45, 23-41. https://dergipark.org.tr/en/pub/maruaebd/issue/29103/311390 adresinden 15.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
6. Anderson, T., Alexander, I. & Saunders, G. (2020). An examination of education-based dissertation macrostructures. Journal of English for Academic Purposes, 45, 100845. Retrieved May 5, 2021, from, https://doi.org/10.1016/j.jeap.2020.100845
7. Ary, D., Jacobs, L. C., & Sorensen, C. (2010). Introduction To Research In Education. (Üçüncü Baskı). Belmont, CA: Wadsworth. https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=4RREDwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq adresinden 26.10.2021 tarihinde erişilmiştir.
8. Aslan, A. (2018). Sistematik derleme ve meta-analizi. Acta Medica Alanya, 2(2), 62-63. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/503159 adresinden 17.04.2021 tarihinde erişilmiştir.

9. Aslan, C. (2019). Türkiye’de eğitim bilimlerinin kurumsal gelişimi, (B. Aslan ve F. Bıkmaz, Ed.). Prof. Dr. Mehmet Ali Kısakürek'e Armağan Eğitimde 50 Yıl içinde (ss. 407-440). Ankara Üniversitesi Basımevi.
10. Ataseven, N. ve Oğuz, A. (2015). Türkiye’de öğrenme stilleri konusunda yapılan tezlerin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(3), 192-205. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/22.neriman_ataseven.pdf adresinden 28.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
11. Aydın, A. ve Uysal, Ş. (2014). Türkiye'de eğitim yönetimi teftişi planlaması ve ekonomisi alanındaki doktora tezlerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 177- 201. http://hdl.handle.net/11684/973 adresinden 26.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
12. Aydın, A., Selvitopu, A. ve Kaya, M. (2018). Sınıf yönetimi alanındaki lisansüstü tezlerin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 41-56. https://hdl.handle.net/11492/1582 adresinden 21.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
13. Barutçu, K. F. ve Onaylı, S. (2016). Tez sürecinde karşılaşılan zorluklar: Eğitim fakültesi Örneği [Bildiri sunumu]. 25. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Antalya, Türkiye. https://hdl.handle.net/11511/77386 adresinden 19.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
14. Bayar, A. ve Duran, E. (2019). Lisansüstü eğitimde nitelik sorunları. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, ilmişilmiştiil7(20), 219-240. https://doi.org/10.33692/avrasyad.664273 adresinden 02.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
15. Bıkmaz, F. H., Aksoy, E., Tatar, Ö. ve Altınyüzük, C.A. (2013). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan doktora tezlerine ait içerik çözümlemesi (1974-2009). Eğitim ve Bilim Dergisi, 38(168), 288-303. http://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/1627/596 adresinden 07.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
16. Boyacı, S. ve Demirkol, S. (2018). Türkçe eğitimi alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(2), 512-531. http://www.anadiliegitimi.com/en/download/article-file/465382 adresinden 18.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
17. Bozan, M. (2012). Lisansüstü eğitimde nitelik arayışları. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(2), 177-187. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/117320 adresinden 15.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
18. Bülbül, T. (2003). Ankara üniversitesi eğitim bilimleri fakültesinde görev yapan öğretim üyelerinin lisansüstü öğretime öğrenci seçme sürecine ilişkin görüşleri. Ankara Eğitim Bilimleri Dergisi, 36(1-2), 167-174. https://dergipark.org.tr/en/pub/auebfd/issue/38407/445460 adresinden 11.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
19. Can, E. ve Can, I. C. (2014). Türkiye’de ikinci yabancı dil öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 43-63. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/200394 adresinden 10.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
20. Çifçi, T. (2017). Türkiye’de coğrafya eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin (2006-2017) eğilimleri. Journal of History Culture and Art Research, 6(4), 864-887. https://doi.org/10.7596/taksad.v6i4.1060 adresinden 30.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
21. Deniz, K. ve Karagöl, E. (2016). Eğitim bilimleri alanındaki lisansüstü tez başlıklarının kelime sayısı ve söz dizimi bakımından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(2), 258-260. https://doi.org/10.16916/aded.00288 adresinden 04.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
22. Düztepe, Ş. (2004). Araştırmalarda bilimsel yöntemin kullanılması ve araştırmanın temel aşamaları. Havacılık ve Uzay Teknolojileri Dergisi, 1(3), 49-53. http://www.jast.hho.edu.tr/index.php/JAST/article/view/96/88 adresinden 07.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
23. El-Dakhs, D. A. S. (2018). Why are Abstracts in PhD Theses and Research Articles Different? A Genre-Specific Perspective. Journal of English for Academic Purposes, 36, 48-60. Retrieved May 5, 2021, from, https://doi.org/10.1016/j.jeap.2018.09.005
24. Erdem, A. (2013). Bilgi toplumunda üniversitenin değişen rolleri ve görevleri. Yükseköğretim Dergisi, 3(2), 109-120. https://dergipark.org.tr/en/pub/yuksekogretim/issue/41244/498198 adresinden 17.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
25. Evrekli, E., İnel, D., Deniş, H. ve Günay-Balım, A. (2011). Fen eğitimi alanındaki lisansüstü tezlerdeki yöntemsel ve istatistiksel sorunlar. İlköğretim Online, 10(1), 206-218. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8593/106858 adresinden 12.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
26. Foster, C. E. (2012). Analysis of elements of award-winning dissertations in education 2005-2010. [Unpublished doctoral thesis]. Arkansas State University. Retrieved May 5, 2021, from, https://www.proquest.com/docview/963702684?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true
27. Gök, E. ve Gümüş, S. (2015). Akademik bir alan olarak yükseköğretim yönetimi. Türkiye’de Yükseköğretim: Alanı, Kapsamı ve Uygulamaları. Pegem Akademi.
28. Göktaş, B. ve Erdem, R. (2006). Sağlık yönetimi alanında yapılan tezlerin profili. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 1(1), 53-63. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/181883 adresinden 26.10.2021 tarihinde erişilmiştir.
29. Işık, A. (2008). Yabancı dil eğitimimizdeki yanlışlar nereden kaynaklanıyor. Journal of Language and Linguistic Studies, 4(2), 15-26. https://dergipark.org.tr/en/pub/jlls/issue/9929/122850 adresinden 13.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
30. Karadağ, E. (2009). Eğitim bilimleri alanında yapılmış doktora tezlerinin tematik açıdan incelemesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 75-87. https://dergipark.org.tr/en/pub/kefad/issue/59508/855693 adresinden 14.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
31. Karaman, S. ve Bakırcı, F. (2010). Türkiye’de lisansüstü eğitim: Sorunlar ve çözüm önerileri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(2), 94-114. https://dergipark.org.tr/en/pub/gopsbad/issue/48557/616554 adresinden 29.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
32. Kaytez, N. ve Durualp, E. (2014). Türkiye’de okul öncesinde oyun ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 110-122. https://dergipark.org.tr/en/pub/goputeb/issue/7322/95830 adresinden 26.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
33. Kocaman, G. ve Arslan-Yürümezoğlu, H. (2015). Türkiye’de hemşirelik eğitiminin durum analizi: Sayılarla hemşirelik eğitimi 1996-2015. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (3), 255-262. https://dergipark.org.tr/en/pub/higheredusci/issue/61508/918471 adresinden 24.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
34. Koç, E. S. (2016). Türkiye’de ilköğretim programlarının değerlendirilmesine yönelik yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 198-216. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aibuefd/issue/28587/305153 adresinden 22.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
35. Liberati, A., Altman, D. G., Tetzlaff, J., Mulrow, C., Gotzsche, P. C., Ioannidis, J. P., Clarke, M., Devereaux, P. J., Kleijnen, J. ve Moher, D. (2009). The PRISMA statement for reporting systematic reviews and meta-analyses of studies that evaluate healthcare interventions: explanation and elaboration. PLoS Medicine, 6(7), 1-28. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0895435609001802 adresinden 26.10.2021 tarihinde erişilmiştir.
36. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği. (2016). https://www.mevzuat.gov.tr adresinden 20.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
37. Lisansüstü Eğitim Ve Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. (2019). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/11/20191122-7.htm adresinden 17.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
38. Maden, M. (2019). Karl Popper felsefesinde bilimsel doğrular ve yanlışlanabilirlik ilkesi. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(17), 288-294. https://dergipark.org.tr/en/pub/asbider/issue/45093/507736 adresinden 15.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
39. Ozan, C. ve Köse, E. (2014). Eğitim programları ve öğretim alanındaki araştırma eğilimleri. Sakarya University Journal of Education, 4(1), 116-136. https://dergipark.org.tr/en/pub/suje/issue/20635/220033 adresinden 09.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
40. Öner, Ö. ve Türkoğlu, M.E. (2020). Eğitim denetimi alanındaki lisansüstü tezlerin incelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(39), 1265-1285. http://acikerisim.ticaret.edu.tr/xmlui/handle/11467/4615 adresinden 26.10.2021 tarihinde erişilmiştir.
41. Paker, T. (2012). Türkiye’de neden yabancı dil (İngilizce) öğretemiyoruz ve neden öğrencilerimiz iletişim kurabilecek düzeyde İngilizce öğrenemiyor. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(32), 89-94. https://dergipark.org.tr/en/pub/pauefd/issue/11111/132844 adresinden 05.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
42. Paltridge, B. & Starfield S. (2020). Change and continuity in thesis and dissertation writing: The evolution of an academic genre. Journal of English for Academic Purposes, (48), 100910 Retrieved May 5, 2021, from, https://doi.org/10.1016/j.jeap.2020.100910
43. Sevinç, B. (2001). Türkiye'de lisansüstü eğitim uygulamaları, sorunlar ve öneriler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 34(1), 125-137. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000052 adresinden 03.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
44. Şenyurt, S. ve Özer-Özkan, Y. (2017). Eğitimde ölçme ve değerlendirme alanında yapılan yüksek lisans tezlerinin tematik ve metodolojik açıdan incelenmesi. İlköğretim Online, 16(2), 628-653. http://dx.doi.org/10.17051/ilkonline.2017.304724 adresinden 28.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
45. Şişman, M. (2015). Eğitim Bilimine Giriş. Pegem Akademi.
46. Tavşancıl, E., Çokluk, Ö., Çıtak, G. G., Kezer, F., Yıldırım, Ö. Y., Bilican, S., Büyükturan, E. B., Şekercioğlu, G., Yalçın, N., Erdem, E. ve Özmen, D. T. (2010). Eğitim bilimleri enstitülerinde tamamlanmış lisansüstü tezlerin incelenmesi (2000-2008).Ankara Üniversitesi, Ankara. https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/68960 adresinden 02.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
47. Tepe, N. (2018). Türkiye'de yükseköğretim alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi (1990-2017). Electronic Turkish Studies, 13(19). 1727-1744. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13726 adresinden 27.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
48. Toprak, E. ve Taşğın, Ö. (2017). Öğretmenlerin lisansüstü eğitim yapmama nedenlerinin incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 599-615. https://doi.org/10.26466/opus.370680 adresinden 25.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
49. Tuzcu, G. (2003). Lisansüstü öğretim için yurtdışına öğrenci göndermenin planlanması. Milli Eğitim Dergisi, (160) ss.155-165. http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/milli_egitim_dergisi/160/tuzcu.htm adresinden 23.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
50. Türk Dil Kurumu. (2021). Türkçe Sözlük, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. https://sozluk.gov.tr/ adresinden 21.03.2021 tarihinde erişilmiştir.
51. Ünal, Ç. ve İlter, İ. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının lisansüstü eğitime olan tutumları (Fırat, Erzincan ve İnönü Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği ABD Örneği). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 1-18. https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunisosbil/issue/2826/38214 adresinden 28.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
52. Ünsal, S. ve İğde, H. (2021). Yılın öğretmenleri: Çalışmaları, motivasyon unsurları, kişisel ve mesleki özellikleri. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(1), 68-88. https://doi.org/10.19160/ijer.818654 adresinden 28.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
53. Yıldız, S. ve Durmuşçelebi, M. (2013). Türkiye’de yabancı dil öğrenme - öğretme problemine ilişkin yapılan çalışmaların derlenmesi. OPUS-Türkiye Sosyal Politika ve Çalışma Hayatı Araştırmaları Dergisi, 3(5), 7-24. https://dergipark.org.tr/en/pub/opus/issue/22693/242282 adresinden 28.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
54. Yılmaz, F., Göçen, S. ve Yardımcı, R. (2017). Toplumsal sorunların çözümünde üniversitelerin rolü. Electronic Journal of Education Sciences, 6(12), 138-149. https://dergipark.org.tr/en/pub/ejedus/issue/31928/342659 adresinden 28.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
55. Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi. (2021). https://istatistik.yok.gov.tr/ adresinden 22.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
56. Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. (2018). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/05/20180518-1.htm adresinden 28.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
57. Yükseköğretim Kanunu. (1981, 4 Kasım). Resmi Gazete (Sayı: 2547). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ adresinden 26.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
58. Yükseköğretim Kurulu, (2016). Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/ adresinden 10.02.2021 tarihinde erişilmiştir.
59. Yükseköğretim Kurulu, (2017). Araştırma üniversitesi olarak belirlenen üniversiteler Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklandı. https://www.yok.gov.tr/ adresinden 14.05.2021 tarihinde erişilmiştir.
60. Yükseköğretim Kurulu, (2018). Öğretmen yetiştirme lisans programları. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/AA_Sunus_%20Onsoz_Uygulama_Yonergesi.pdf adresinden 30.04.2021 tarihinde erişilmiştir.