Bu çalışmanın amacı otizmli çocuk ebeveynlerinin eş
destek algıları ile evlilik doyumunun düzeyi, yordayıcıları ve kaynaklarını
ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda nicel ve nitel verilerin kullanıldığı
bir karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmaya 0-6 yaş arasında otizmli çocuğu
olan 147 ve aynı yaş aralığında normal gelişim gösteren çocuğu olan 142 ebeveyn
katılmıştır. Tüm katılımcıların evlilik süreleri 2-16 yıl arasında
değişmektedir. Nicel veriler Eş Destek Ölçeği ve Evlilik Yaşamı Ölçeği
aracılığıyla toplanmış, verilerin analizinde çok yönlü MANOVA testi ve
regresyon analizi kullanılmıştır. Nitel veriler ise 9 baba ve 12 anneden üç
ayrı odak grup görüşmesi aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yapılmıştır.
Nicel bulgular otizmli çocuk ebeveynlerinin normal gelişim gösteren çocuk
ebeveynlerine göre hem eşlerinden gördükleri destek algılarının hem de evlilik
doyum düzeylerinin düşük olduğunu ortaya koymuştur. İki grup eş destek
algısının alt boyutları bakımından karşılaştırıldığında; otizmli çocuk
ebeveynlerinin duygusal destek, takdir etme desteği ve sosyal ilgi desteği
algılarının normal çocuk ebeveynlerinden düşük olduğu, iki grubun sadece maddi
yardım ve bilgi desteği algısı bakımından farklılaşmadığı belirlenmiştir.
Ayrıca otizmli çocuk annelerinin evlilik doyumlarının anlamlı yordayıcıları sırasıyla
duygusal destek, takdir etme desteği, sosyal ilgi desteği ve maddi yardım ve
bilgi desteği iken; babaların evlilik doyumunda sadece takdir etme desteği
anlamlı bir yordayıcıdır. Nitel veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen
Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu aracılığıyla toplanmıştır. Nitel analizlerde
evlilik doyumunda hem anneler hem de babalar için “çocuğun engel durumunu kabul
etme” ve “partner olarak birbirine zaman ayırma”, sadece anneler için “çocuğun
sorumluluğunu paylaşma”, “eşi tarafından yalnız bırakılma” ve “partner olarak
duygusal paylaşımda bulunma”, sadece babalar için ise “takdir görme” ve
“iletişimsel sorunlardan kaynaklı anlaşılamama” evlilik doyumunda ana temalar
olarak ortaya çıkmıştır. Bulgular otizmli çocuğa sahip anne ve babalara
verilecek psikolojik desteğin onlar için ön plana çıkan sorunlar temelinde
yürütülmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca bulgular ebeveynlerin evlilik ve
eş destek algısı düzeylerinin başka hangi dinamiklerle ilgili olabileceğinin
araştırılması gerektiğini düşündürmektedir.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Journal Section | Research Article |
Authors | |
Publication Date | February 1, 2019 |
Submission Date | July 3, 2018 |
Published in Issue | Year 2019 Volume: 9 Issue: 1 |
The articles published by AJESI are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.