TR
EN
Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü
Abstract
Yapay zekâ teknolojilerinin son yıllardaki hızlı gelişimine karşın, bu teknolojilerin etik kullanımına dair küresel bir uzlaşı henüz sağlanamamıştır. Ülkeler ve kurumlar kendi kültürel değerlerine göre çeşitli düzenlemeler oluşturmuş, ancak bu belgeler bölgesel temsilin ötesine geçememiş ve küresel bir standart oluşturmakta yetersiz kalmıştır. Bu çalışma, yapay zekâ etiği alanındaki akademik literatür ve uluslararası politika belgelerinden yararlanılarak oluşturulmuş bir kavramsal derleme çalışmasıdır. Çalışmanın amacı, yapay zekâ etiğinde kültürel farklılıkların küresel uzlaşıyı nasıl etkilediğini incelemek ve etik ilkelerin evrenselleştirilebilmesi için kültürel çeşitliliği kapsayıcı bir yaklaşım önermektir. Bulgular, yapay zekâ etiğine yönelik yaklaşımların bölgeler arasında farklı öncelikler etrafında şekillendiğini ve mahremiyet, adalet ve şeffaflık gibi temel etik ilkelerin toplumların kültürel değer sistemlerine bağlı olarak farklı biçimlerde yorumlanabildiğini göstermektedir. Çalışma sonunda, etik uyumun güçlendirilmesi amacıyla üç temel strateji sunulmaktadır: etnografik araştırmalar yürütmek, küresel katılımı teşvik etmek ve çok dilli yayınlara önem vermek.
Keywords
References
- Aristotle. (350 BCE/2000). Aristotle: Nicomachean ethics. (R. Crisp, Ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
- Asimov, I. (1942). Runaround. Astounding Science Fiction, 29(1), 94–103.
- Atari, M., Xue, M. J., Park, P. S., Blasi, D. E., & Henrich, J. (2023). Which Humans? (No. 5b26t_v1). PsyArXiv. https://doi.org/10.31234/osf.io/5b26t
- Awad, E., Dsouza, S., Kim, R., Schulz, J., Henrich, J., Shariff, A., Bonnefon, J.-F., & Rahwan, I. (2018). The Moral Machine experiment. Nature, 563(7729), 59-64. https://doi.org/10.1038/s41586-018-0637-6
- Bayer, J. Р., Vasilyeva, V. A., & Vetrenko, I. A. (2020). The Social Credit System of the People’s Republic of China through the Eyes of Foreign Researchers. Administrative Consulting, 0(7), 20-31. https://doi.org/10.22394/1726-1139-2020-7-20-31
- Bentham, J. (1789/1988). The Principles of Morals and Legislation. Prometheus Books.
- Cabinet Office of Japan. (2016). Society 5.0. https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html
- Cameron, J. (Director). (1984). The Terminator [Motion picture]. Orion Pictures.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Artificial Intelligence (Other)
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
May 31, 2026
Submission Date
December 27, 2025
Acceptance Date
March 10, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 17 Number: 2
APA
Kaba, Y. Ş., & Gürel, H. H. (2026). Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, 17(2), 222-239. https://izlik.org/JA37YF32BA
AMA
1.Kaba YŞ, Gürel HH. Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology. 2026;17(2):222-239. https://izlik.org/JA37YF32BA
Chicago
Kaba, Yüksel Şeyda, and Hikmet Hakan Gürel. 2026. “Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı Ve Kültürel Farklılıkların Rolü”. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology 17 (2): 222-39. https://izlik.org/JA37YF32BA.
EndNote
Kaba YŞ, Gürel HH (May 1, 2026) Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology 17 2 222–239.
IEEE
[1]Y. Ş. Kaba and H. H. Gürel, “Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü”, AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, vol. 17, no. 2, pp. 222–239, May 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA37YF32BA
ISNAD
Kaba, Yüksel Şeyda - Gürel, Hikmet Hakan. “Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı Ve Kültürel Farklılıkların Rolü”. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology 17/2 (May 1, 2026): 222-239. https://izlik.org/JA37YF32BA.
JAMA
1.Kaba YŞ, Gürel HH. Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology. 2026;17:222–239.
MLA
Kaba, Yüksel Şeyda, and Hikmet Hakan Gürel. “Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı Ve Kültürel Farklılıkların Rolü”. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, vol. 17, no. 2, May 2026, pp. 222-39, https://izlik.org/JA37YF32BA.
Vancouver
1.Yüksel Şeyda Kaba, Hikmet Hakan Gürel. Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology [Internet]. 2026 May 1;17(2):222-39. Available from: https://izlik.org/JA37YF32BA
