Derleme

Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü

Cilt: 17 Sayı: 2 31 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü

Öz

Yapay zekâ teknolojilerinin son yıllardaki hızlı gelişimine karşın, bu teknolojilerin etik kullanımına dair küresel bir uzlaşı henüz sağlanamamıştır. Ülkeler ve kurumlar kendi kültürel değerlerine göre çeşitli düzenlemeler oluşturmuş, ancak bu belgeler bölgesel temsilin ötesine geçememiş ve küresel bir standart oluşturmakta yetersiz kalmıştır. Bu çalışma, yapay zekâ etiği alanındaki akademik literatür ve uluslararası politika belgelerinden yararlanılarak oluşturulmuş bir kavramsal derleme çalışmasıdır. Çalışmanın amacı, yapay zekâ etiğinde kültürel farklılıkların küresel uzlaşıyı nasıl etkilediğini incelemek ve etik ilkelerin evrenselleştirilebilmesi için kültürel çeşitliliği kapsayıcı bir yaklaşım önermektir. Bulgular, yapay zekâ etiğine yönelik yaklaşımların bölgeler arasında farklı öncelikler etrafında şekillendiğini ve mahremiyet, adalet ve şeffaflık gibi temel etik ilkelerin toplumların kültürel değer sistemlerine bağlı olarak farklı biçimlerde yorumlanabildiğini göstermektedir. Çalışma sonunda, etik uyumun güçlendirilmesi amacıyla üç temel strateji sunulmaktadır: etnografik araştırmalar yürütmek, küresel katılımı teşvik etmek ve çok dilli yayınlara önem vermek.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristotle. (350 BCE/2000). Aristotle: Nicomachean ethics. (R. Crisp, Ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Asimov, I. (1942). Runaround. Astounding Science Fiction, 29(1), 94–103.
  3. Atari, M., Xue, M. J., Park, P. S., Blasi, D. E., & Henrich, J. (2023). Which Humans? (No. 5b26t_v1). PsyArXiv. https://doi.org/10.31234/osf.io/5b26t
  4. Awad, E., Dsouza, S., Kim, R., Schulz, J., Henrich, J., Shariff, A., Bonnefon, J.-F., & Rahwan, I. (2018). The Moral Machine experiment. Nature, 563(7729), 59-64. https://doi.org/10.1038/s41586-018-0637-6
  5. Bayer, J. Р., Vasilyeva, V. A., & Vetrenko, I. A. (2020). The Social Credit System of the People’s Republic of China through the Eyes of Foreign Researchers. Administrative Consulting, 0(7), 20-31. https://doi.org/10.22394/1726-1139-2020-7-20-31
  6. Bentham, J. (1789/1988). The Principles of Morals and Legislation. Prometheus Books.
  7. Cabinet Office of Japan. (2016). Society 5.0. https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html
  8. Cameron, J. (Director). (1984). The Terminator [Motion picture]. Orion Pictures.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

27 Aralık 2025

Kabul Tarihi

10 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kaba, Y. Ş., & Gürel, H. H. (2026). Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 17(2), 222-239. https://izlik.org/JA37YF32BA
AMA
1.Kaba YŞ, Gürel HH. Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e. 2026;17(2):222-239. https://izlik.org/JA37YF32BA
Chicago
Kaba, Yüksel Şeyda, ve Hikmet Hakan Gürel. 2026. “Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü”. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology 17 (2): 222-39. https://izlik.org/JA37YF32BA.
EndNote
Kaba YŞ, Gürel HH (01 Mayıs 2026) Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology 17 2 222–239.
IEEE
[1]Y. Ş. Kaba ve H. H. Gürel, “Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü”, AJIT-e, c. 17, sy 2, ss. 222–239, May. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37YF32BA
ISNAD
Kaba, Yüksel Şeyda - Gürel, Hikmet Hakan. “Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü”. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology 17/2 (01 Mayıs 2026): 222-239. https://izlik.org/JA37YF32BA.
JAMA
1.Kaba YŞ, Gürel HH. Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e. 2026;17:222–239.
MLA
Kaba, Yüksel Şeyda, ve Hikmet Hakan Gürel. “Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü”. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, c. 17, sy 2, Mayıs 2026, ss. 222-39, https://izlik.org/JA37YF32BA.
Vancouver
1.Yüksel Şeyda Kaba, Hikmet Hakan Gürel. Yapay Zekâ Etiğinde Küresel Uzlaşı ve Kültürel Farklılıkların Rolü. AJIT-e [Internet]. 01 Mayıs 2026;17(2):222-39. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37YF32BA