Research Article

Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi

Volume: 17 Number: 2 May 31, 2026
TR EN

Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi

Abstract

2025 Nobel Barış Ödülü'nün Venezuelalı muhalefet lideri María Corina Machado'ya verilmesi, küresel medyada derin ideolojik yansımalar bulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, uluslararası medya kuruluşlarının aynı olayı nasıl farklı ideolojik söylemlerle sunduğunu ve "barış" söyleminin medya aracılığıyla nasıl yeniden inşa edildiğini incelemektir. Araştırmanın kuramsal zemini; medyatikleşme, sembolik güç ve postkolonyal eleştiri kavramları üzerine inşa edilmektedir. Yöntem olarak Teun A. Van Dijk’ın Sosyo-Bilişsel Eleştirel Söylem Analizi (ESA) modeli kullanılmıştır. Bu doğrultuda, farklı jeopolitik eksenleri temsil eden altı medya kuruluşunda (AP News, TIME, The Guardian, Al Jazeera, Anadolu Ajansı ve Cumhuriyet) yayımlanan on iki haber metni makro ve mikro düzeyde analiz edilmektedir. Bulgular, haber metinlerinin nesnel bir gerçeklik sunmaktan ziyade, üretildikleri kurumun ideolojik ve politik konumunu yansıttığını göstermektedir. Araştırma sonucunda dört temel söylem tespit edilmektedir: Batı medyasının inşa ettiği "demokrasi ve otoriterlik" anlatısı, dış haberi ABD iç siyasetine araçsallaştıran yaklaşım, Küresel Güney ve Orta Doğu medyasının ürettiği "anti-emperyalist ve Siyonizm karşıtı" karşı-hegemonik söylem ile ulusalcı-bağımsızlıkçı eksen. Çalışma, medya metinlerindeki sözcüksel tercihlerin, sentaktik yapıların ve retorik stratejilerin küresel iktidar mücadelelerinin ve hegemonya savaşlarının doğrudan birer yansıması olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. AA. (2025a, Ekim 11). Batı Ikiyüzlülüğünün Sembolü: Nobel Barış Ödülü. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/bati-ikiyuzlulugunun-sembolu-nobel-baris-odulu/3718587
  2. AA. (2025b, Ekim 16). 2025 Nobel Barış Ödülü Sahibini Buldu. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/2025-nobel-baris-odulu-sahibini-buldu/3713467
  3. Al Jazeera. (2025a, Ekim 10). Venezuelan Opposition Leader Maria Corina Machado Wins Nobel Peace Prize. https://www.aljazeera.com/news/2025/10/10/nobel-peace-prize-2025-maria-corina-machado
  4. Al Jazeera. (2025b, Ekim 14). Venezuela to Close Norway Embassy After Opposition Leader Wins Nobel Prize. https://www.aljazeera.com/news/2025/10/14/venezuela-to-close-norway-embassy-after-opposition-leader-wins-nobel-prize
  5. AP News. (2025a, Ekim 11). María Corina Machado, a Symbol of the Political Resistance in Venezuela and Now Nobel Winner. https://apnews.com/article/venezuela-maria-corina-machado-nobel-profile-8f070d0650de4509c67e9aa4225ca4e5
  6. AP News. (2025b, Ekim 11). Venezuelan Opposition Leader María Corina Machado Wins the Nobel Peace Prize. https://apnews.com/article/nobel-peace-prize-oslo-41b6bff88e2d57af0917bcf778e132ad
  7. Aslan, A. (2022). Dijital Etik. Akıl Fikir Yayınları.
  8. Bourdieu, P. (1991). Language and Symbolic Power (J. B. Thompson, Ed.; G. Raymond, Çev.; 1.st publish). Polity Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2026

Submission Date

March 14, 2026

Acceptance Date

April 24, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: 2

APA
Gülleb, O. (2026). Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, 17(2), 279-313. https://izlik.org/JA92NN82NF
AMA
1.Gülleb O. Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology. 2026;17(2):279-313. https://izlik.org/JA92NN82NF
Chicago
Gülleb, Oğuz. 2026. “Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi”. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology 17 (2): 279-313. https://izlik.org/JA92NN82NF.
EndNote
Gülleb O (May 1, 2026) Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology 17 2 279–313.
IEEE
[1]O. Gülleb, “Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi”, AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, vol. 17, no. 2, pp. 279–313, May 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA92NN82NF
ISNAD
Gülleb, Oğuz. “Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi”. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology 17/2 (May 1, 2026): 279-313. https://izlik.org/JA92NN82NF.
JAMA
1.Gülleb O. Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology. 2026;17:279–313.
MLA
Gülleb, Oğuz. “Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi”. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, vol. 17, no. 2, May 2026, pp. 279-13, https://izlik.org/JA92NN82NF.
Vancouver
1.Oğuz Gülleb. Barışın Medyatikleştirilmesi: Nobel Barış Ödülü Haberlerinin Söylem Analizi. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology [Internet]. 2026 May 1;17(2):279-313. Available from: https://izlik.org/JA92NN82NF