“Can Artificial Intelligence Be Other to Humans?” A Philosophical Assessment

Yapay Zekâ çağımızın önemli bir teknolojik gelişimi olarak insanlığın önünde durmaktadır. Bu yeni teknoloji birçok tartışmayı da beraberinde getirmektedir. Yapay Zekânın insanı taklit etmesi, insanın yerini alma olasılığı ve kötüye kullanılma ihtimali ile ilgili hususlar tartışılması gereken konuların başında yer almaktadır. Bu çalışmada Yapay Zekâ, insana alternatif bir teknoloji olarak gelişip, yaşamın her alanında yer etmesinden ziyade, “öteki” kavramı çerçevesinde ele alınıp, incelenmektedir. Böylelikle Yapay Zekânın insan yaşamı ve insanlık için olumlu anlamda bir “öteki” olup olamayacağı konusu felsefi bağlamda tartışmaya açılmaktadır. Bu çerçevede öncelikle insanî estetik bilincin makinelere aktarılıp, aktarılamayacağı sorusu tarihsel bağlam göz önünde tutularak irdelenmektedir. Akabinde ise Yapay Zekânın ötekilik ve öznelik durumu modern ve çağdaş felsefenin merceğinden analiz edilmektedir. Bununla birlikte Yapay Zekanın insanı taklit ederek, onun yerine geçebilecek bir teknoloji olarak planlanmasındaki güçlüklere yer verilmektedir. Son tahlilde ise insan ile Yapay Zekâ arasında inşa edilmesi gereken sağlıklı ve arzu edilir ilişkiselliğin neliğine dair öneriler oluşturulmaktadır.

Artificial Intelligence stands before humanity as one of the most significant technological developments of our age. This new technology has given rise to many discussions. The imitation of humans by Artificial Intelligence, its potential to replace humans and the risk of misuse are among the main issues that need to be discussed. In this study, Artificial Intelligence is examined within the framework of the concept of the ‘other’ rather than being seen merely as an alternative technology to humans that is emerging in all areas of life. Thus, the question of whether Artificial Intelligence can constitute an ‘other’ in a positive sense for human life and humanity at large is opened to discussion in a philosophical context. Within this framework, the initial focus is on whether human aesthetic consciousness can be transferred to machines, an issue that is examined considering its historical context. Subsequently, the otherness and subjecthood of Artificial Intelligence is analysed through the lens of modern and contemporary philosophy. In addition to this, the difficulties involved in conceiving Artificial Intelligence as a technology capable of imitating and replacing humans are addressed. In the final analysis, suggestions are offered regarding the nature of a healthy and desirable relationality that ought to be built between humans and Artificial Intelligence.