Kınalızâde Ali Çelebi as a Patron and His Contribution to the Enigma Genre

Abstract

Although the support of Ottoman administrators as patrons for the artistic development of poets and writers and the circles of poets and writers they bring together around themselves are well-known, the question of whether the patrons engaged in collaborative production with the poets/writers within their circles is frequently ignored due to the absence of detailed analyses on this subject. In this paper we discuss the issue of and bring new evidence on the question of whether the patrons, who, by taking various names under their protection, helped them develop aristically, might also have sometimes contributed to the development of a genre themselves on the basis of a case study on Kınalızâde Ali Efendi, a member of the Kınalızâde family and the famous author of Ahlâk-ı Alâyî, and the enigma genre.

Keywords

• Kınalızade family,enigma

Bir Hami Olarak Kınalızâde Ali Çelebi ve Muamma Türüne Katkısı

Abstract

Osmanlı yöneticilerinin şair/yazarların sanat gelişimleri konusunda hami olarak destekleri ve çevrelerinde oluşturdukları edebi muhitler bilinmekle birlikte, hamilerin edebi muhitlerinde yer almış şair/yazarların belirli tür ya da konulara dair ortaklık gösterecek üretimlerinin olup olmadığı hususu, bu konu hakkında ayrıntılı değerlendirmeler yapılmadığı için çoğu zaman göz ardı edilmektedir. Bu makalede belirli isimlere koruyuculuk yaparak onların sanatlarındaki ilerlemeye destek olan hami konumundaki kişilerin bazen bir türün gelişimine de katkı sağlamış olabilecekleri hususu Kınalızâdeler ailesinden meşhur Ahlâk-ı Alâyî yazarı Kınalızâde Ali Çelebi örneği ve muamma türü üzerinden sorgulanacak ve delillendirilmeye çalışılacaktır.

Keywords

• Kınalızade ailesi,muamma

References

1. KaynakçaAksoy, Hasan (2002 ). “Kınalızâde Ali Efendi”. İslam Ansiklopedisi. C. 25. İstanbul: TDV Yay. 416-417.
2. Aksoyak, İsmail Hakkı (2015). “Ümîdî, Abdurrahim Çelebi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=7512
3. Alpaslan, Ali (1988). “Abdülvehhab es-Sabûnî”. İslam Ansiklopedisi. C. 1. İstanbul: TDV Yay. 286-287.
4. Atik Gürbüz, İncinur (2013). “Emânî, Rusçuklu Mustafa Çelebi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=132
5. Aydemir, Yaşar (2013). “Vücûdî, Mehmed”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=960
6. Ceyhan, Adem (2013). “Azmî, Pîr Mehmed”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=206
7. Çeltik, Halil (2007). “Halep’te Kınalızâde Hasan Çelebi’nin Şairler Meclisi”. Gazi Türkiyat 1: 137-147.
8. Ekinci, Ramazan (2014). “Abdî, Kınalızâde Abdurrahman”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=2158

9. Ekinci, Ramazan (2014). “Selmân/İlâhî, Seyyid Selmân Çelebi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=2860
10. Gönel, Hüseyin (2014). “Derviş, Derviş Dede, Derviş Çelebi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1960
11. Gürbüz, Mehmet (2014). “Hasibî, Güzelce Rüstem Paşazâde Hüseyin Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=4456
12. İpşirli, Mehmet (1988). “Abdülkadir Hamîdî Çelebi”. İslam Ansiklopedisi. C. 1. İstanbul: TDV Yay. 240.
13. İsen, Mustafa (1994). Künhü’l-Ahbârın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.
14. İsen, Mustafa (2002). “Kınalızâde Hasan Çelebi”. İslam Ansiklopedisi. C. 25 İstanbul: TDV Yay. 417-418.
15. Kaplan, Yunus (2014). “Vehhâbî, Kınalızâde Abdulvehhab Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=3310
16. Kaplan, Yunus (2014). “Sıdkî, Kınalızâde Sıdkî Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=4571
17. Kaplan, Yunus (2014). “Cevherî, İbn-i Yemîn”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1848
18. Kaplan, Yunus (2013). “Hâtemî/Mâtemî, İbrahim Bey”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1121
19. Kaplan, Yunus (2014). “İlmî, İlmî-i Nâzik”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=2219
20. Karagözlü, Volkan (2013). “Vasfî, Abdurrahimzâde Mustafa Vasfî”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=879
21. Kesik, Beyhan (2014). “Nahîfî, Mehmed Nahîfî Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=3470
22. Kesik, Beyhan (2014). “Re’yî, Terzizâde Mustafa Re’yî Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=3374
23. Kesik, Beyhan (2014). “Ârifî, Mehmed Ma’ruf Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=3216
24. Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü’ş-Şuarâ. 3 C. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.
25. Kılıç, Filiz (2014). “Müslimî, Mîrî Kadızâde Müslimî Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=6176
26. Köksal, Mehmet Fatih (2013). “Kirâmî”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=449
27. Köksal, Mehmet Fatih (2013). “Abdî, Abdülvehhâb es-Sabûnî, Abdülvehhab Hemedânî”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1016
28. Ördek, Şerife (2014). “Kınalızâde Mehmed Fehmî Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=5923
29. Öztuna, Yılmaz (1989). Devletler ve Hanedanlar, Türkiye (1074-1990). C. II. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.
30. Pektaş, Mehmet (2013). “Mîrî, Emrullah”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=404
31. Saraç, Yekta (2002). Emrî Divanı. İstanbul: Eren Yay.
32. Saraç, Yekta (2005). “Muamma”. İslam Ansiklopedisi. C. 30. İstanbul: TDV Yay. 322-323.
33. Saraç, Yekta (2014). “Emrî, Emrullah”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=3630
34. Solmaz, Süleyman (Haz.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şuarâsı. Ankara: AKM Yay.
35. Sungurhan, Aysun (2017). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şuarâ. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194494/Kınalızâde-hasan-celebi-tezkiretus-s-uara.html
36. Sungurhan, Aysun (2013). “Hasan Çelebi, Kınalızâde”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=25
37. Tarlan, Ali Nihat (1936). Divan Edebiyatında Muamma. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yay.
38. Tuğluk, İbrahim Halil (2014). “Ali Çelebi, Kınalızâde”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=6171
39. Yılmaz, Kadri Hüsnü (2014). “Kâdirî, Abdülkadir Hamîdî Efendi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=4688
40. Yılmaz, Kadri Hüsnü (2014). “Feyzî, Kınalızâde Hüseyin Feyzî Çelebi”. http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=2320