Suat'ın Nezaket Stratejisi: Suat'ın Mektubu'na Edimbilimsel Bir Bakış
Öz
Sosyal kimlik dil kullanımları esnasında ve onun aracılığıyla her gün yeniden inşa edilen bir yapıdır. Dili kullanırken yapılan tercihler konuşanın varsayımlarını, niyetini ve algılarını yansıtır. Bunun yanı sıra dil kullanımıyla ilişkili davranış şekilleri; iletişimde yön vermeye, muhatabın duygu ve düşüncelerini dolayısıyla davranışlarını şekillendirmeye yarayan önemli bir sosyal araçtır. Bu yönleri dili kullanan kişinin; kendisinin, muhatabının ve orada fiziki olarak bulunan yahut bulunmayan ötekinin kimliğini korumak veya idare etmek için çaba göstermesine neden olur. Bu çabanın sebeplerinden bir tanesi istenmedik dilsel davranışlara maruz kalmaktan kaçınmak, yüzü korumaktadır. Kişi, bu çabayı en çok diyalog esnasında nezaket bağlamında sarf eder. Nezaket bireylerin sağlıklı ve sürdürülebilir bir iletişim kurmasını kolaylaştıran sosyal bir davranış stratejisidir. Dil kullanımıyla ortaya çıkan, konuşmayı şekillendiren ve sosyal kimliği koruyan nezaket, edimbilimin bir inceleme alanıdır. Nezaket araştırmaları günümüze dek iki temel yaklaşım üzerinden ilerlemiştir. Bunlardan ilki Grice, Leech ve Lakoff'un öne sürücüleri/geliştiricileri olduğu iletişimde uyulan/uyulması gereken ilkeler temelli anlayış, diğeri "yüz" kavramına dayalı anlayıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Brown, Penelope; Levinson, Stephen Curtis (1978). "Universals in Language Usage: Politeness Phenomena". In E. Goody (Ed.). Questions and Politeness: Strategies in Social Interaction. Cambridge: Cambridge University Press. 56-310
- Brown, Penelope; Levinson, Stephen Curtis (1987). Politeness: some universals in language usage. Cambridge: Cambridge University Press.
- Demirezen, Mehmet (1991). "Pragmatics and Language Teaching", Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi C: 6 S: 6: 281-287.
- Dervişcemaloğlu, Bahar. "Pragmatik ve Söz Edimleri". http://www.ege-edebiyat.org/docs/Pragmatik.doc [erişim tarihi: 15 Kasım 2020]
- Grice, Herbert Paul (1975). "Logic and Conversation". Syntax and Semantics 3: Speech Acts. In P. Cole et al. (eds.). 41-58.
- Işık Güler, Hale (2008). Metapragmatics of (Im)politeness In Turkish: An Exploratory Emic Investigation, Yayınlanmamış Ankara: Ortadoğu Teknik Üniversitesi.
- Lakoff, Robin Tolmach (1973). "The Logic of Politeness: or, Minding Your p's and q's", Papers from the 9th Regional Meeting of the Chicago Linguistic Society, Ed. C. Corum, T. Cedric Smith-Stark, & A. Weiser. Chicago: Linguistic Society. 292-305.
- Leech, Geoffrey Neil (1983). Principles of Pragmatics. Longman Linguistics Library No: 30, New York: Longman.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Literary Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Emre Kundakçı
*
0000-0002-6267-6837
Türkiye
Publication Date
April 30, 2021
Submission Date
January 19, 2021
Acceptance Date
February 18, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 5 Number: 1
Cited By
GEOFFREY N. LEECH’İN KİBARLIK KURAMI: CEVDET BEY VE OĞULLARI ROMANI ÖRNEĞİ
Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.21550/sosbilder.1410761