Tüketim Kültüründe Kadın Bedeni ve Güzellik Miti: Substance Filminin Göstergebilimsel Analizi

Öz

Öz: Günümüz tüketim dünyasında bireyler kimliklerini nesneler aracılığıyla tanımlayarak tüketim kültürünü ortaya çıkarmıştır ve tüketim kültüründe beden, özellikle kadın bedeni, kontrol mekanizmalarının ideolojileri doğrultusunda nesneleştirilmektedir. Medya bu süreçte kadının beden üzerinden ideolojik olarak yeniden tanımlanmasını pekiştirici bir araç rolü oynamaktadır. Bu çalışma, Substance filmi örneğini medyada kadın bedeninin tüketim nesnesi olarak temsilini Naomi Wolf’un Güzellik Miti teorisi çerçevesinde ve yapısalcı Levi-Strauss ile Roland Barthes’ın ideolojik göstergebilimsel çözümleme yöntemleriyle incelemeyi amaçlamaktadır. Substance filmi, güzellik idealleri kurgusu karşısında mücadele verirken karşılaştığı zorluklarla mücadele için ona sunulan bir maddeyi kullanan Elisabeth Sparkle’ın hikâyesini anlatmaktadır. Filmin hikâyesi ve karakterler, tüketim toplumunda kadın bedeninin nesneleştirilmesine ve güzellik miti kurgusunun bireyin yaşamındaki etkisine yönelik güçlü bir analiz fırsatı sunmaktadır. Güzellik miti teorisi kadının toplumdaki yerinin eril güzellik kurgusuyla kısıtlanmasını, Barthes kadının güzelliğinin ideolojik mitlerle doğallaştırılmasını ve Levi-Strauss alt metindeki karşıtlıkların nasıl bu anlam sistemini oluşturduğunu incelemektedir. Araştırmanın bulguları güzellik mitinin iş, kültür, cinsellik, din, açlık ve şiddet temalarının her birinde sinemada kadın bedeninin tüketim kültüründeki temsilini hem yapısalcı hem ideolojik düzeyde ortaya çıkarmıştır. Çalışma, sinemada kadın bedeninin hem yapısal hem de ideolojik düzeyde eleştirel bir bağlamda ele alarak literatüre katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sinemada Kadın Bedeni
• Göstergebilim
• Tüketim Kültürü
• Güzellik Miti

Beauty Myth and Woman Body in Consumer Culture: Semiotic Analysis of the Substance

Öz

Abstract: In today's consumption world, individuals define identities through objects, thus creating a consumer culture, in which the woman's body is objectified based on ideologies of control mechanisms. The media acts as a reinforcing tool for ideological redefinition of women through their bodies. This study aims to analyse the film Substance through Naomi Wolf's Beauty Myth Theory and with semiotic analysis methods of structuralist Levi-Strauss and Roland Barthes. Substance tells Elisabeth’s story using a substance to combat the difficulties while struggling against the construct of beauty ideals. Story and characters offer a chance to analyse objectification of the woman body in consumer society and beauty myth’s impacts on personal life. Beauty myth theory examines how women's social place is restricted by masculine constructions of beauty. Barthes examines how woman's beauty is naturalised by ideological myths, and Levi-Strauss examines a system of meaning created by subtextual oppositions. Findings revealed representation of woman’s body in cinema of consumer culture under work, culture, sexuality, religion, hunger and violence themes of the beauty myth at structuralist and ideological levels. The study contributed to the literature by addressing the woman body in cinema in a critical context at both structural and ideological levels.

Anahtar Kelimeler

• Woman Body in Cinema
• Semiotics
• Consumption Culture
• Beauty Myth

Kaynakça

1. Aktaş, G. (2013). “Feminist Söylemler Bağlamında Kadın Kimliği: Erkek Egemen Bir Toplumda Kadın Olmak”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, 30 (1): 53-72.
2. Alyakut, Ö. (2016). Postmodern Toplumda Kadın Kimliğinin Bedeni Üzerinden İnşası. Journal of International Social Research, 9(47).
3. Baudrillard, J. (2010). Tüketim Toplumu. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
4. Bauman, Z. (2001). Parçalanmış Hayat "Postmodern Ahlak Denemeleri". (İ. Türkmen, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
5. Bourdieu, P. (1990). Photography: A Middle-brow Art. Stanford: Stanford University Press.
6. Barthes, R. (2003). Çağdaş Söylenler. Metis Yayınları, Ankara.
7. Çiftçi, P., & Kurt, A. (2024). Din, Edebiyat, Kültür Bağlamında Yılan ve Tavus Kuşu Metaforu. Uluslararası Dorlion Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi (DASAD), 2(1), 257-278.
8. Douglas, M. ve Isherwood, B. (2002). "The World of Goods Towards an anthropology of consumption", Psychology Press.

9. Duncan, M. C. (1990). Sports Photographs and Sexual Difference:Images of Women and Men in the 1984 and 1988 Olympic Games. Sociology of Sport Journal, 22-43.
10. Fiske, J. (1999). Popüler Kültürü Anlamak. (S. İrvan, Çev.) Ankara: Ark- Bilim ve Sanat Yayınları. Featherstone, M. (1982). The body in consumer culture. Theory, Culture & Society, 1(2), 18-33.
11. Foucault, M. (2007). Cinselliğin Tarihi, H. Uğur Tanrı Över (Çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
12. Gürler, G. (2018). Estetik Cerrahi Müdahale Görmüş Bireyler Üzerine Bir Alan Araştırması, Sosyoloji Dergisi, (38), 142-172.
13. Özdoğan, M. A. (2022). Dilbilimsel Yapısalcılıktan Yapısal Antropolojiye: Ferdinand de Saussure ve Claude Lévi-Strauss. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları, 5(5), 107-117.
14. MUBI. https://mubi.com/tr/tr/films/the-substance, Erişim Tarihi 27.12.2024
15. Mulvey, L. (2006). Visual pleasure and narrative cinema. Screen, 16(3), 803-816.
16. Ramati-Ziber, L., Shnabel, N., & Glick, P. (2020). The beauty myth: Prescriptive beauty norms for women reflect hierarchy-enhancing motivations leading to discriminatory employment practices. Journal of Personality and Social Psychology, 119(2), 317.
17. Sakarya, A., Alkan, A., & Dörtyol, İ. T. (2020). Tüketim Sosyolojisi’nin Dünü, Bugünü ve Yarını. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar, 4(1), 1-12.
18. Saliji, S. (2009). Sinema ve Beden, Tüketim Toplumunda 1980'den Günümüze Kadar Bedenin Sinemadaki Sunumu, Doctoral dissertation, Dokuz Eylül Üniversitesi.
19. Strauss C.L. (1986). Mit ve Anlam. (Çev: Gökhan Yavuz Demir). İstanbul: Alan Yayınları.
20. Tayanç, D. A. (2010). Modernizm ve Postmodernizmin Kadın Kimliği Üzerindeki Etkisi. Köprü Üç Aylık Düşünce Dergisi.
21. Yücel, Y. (2019). Sağlık ve Fitness Söylemi İçerisinde Kadın ve Erkek Bedenleri: Women's Health ve Men's Health Dergisi Örneği. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (30), 215-241.
22. Wolf, N. (2002). The Beauty Myth How Images of Beauty Are Used Against Women. New York: Harpercollins Publishers.