Clinical Research

Ulusal Konjenital Adrenal Hiperplazi Taraması: Tek Merkez Deneyimi

Volume: 12 Number: 1 April 16, 2026
TR EN

Ulusal Konjenital Adrenal Hiperplazi Taraması: Tek Merkez Deneyimi

Öz

ÖZ Amaç 21-hidroksilaz eksikliği (21OHE) çocuklarda primer adrenal yetmezliğin en sık nedenidir. Özellikle su ve tuz kaybına bağlı mortalite ve morbiditeyi önlemek amacı ile hastalığın yenidoğan tarama programlarına dâhil edilmesi önerilir. Türkiye’de 2017 yılında dört ilde pilot tarama başlatılmış, 2022 yılında ise tüm ülkeye yaygınlaştırılmıştır. Bu araştırmada ulusal taramadan pediatrik endokrinoloji kliniğine sevk edilen olguların dokümantasyonu ile tarama programının verimliliği araştırılmıştır. Gereç ve Yöntemler Şubat 2022 tarihinden itibaren bir yıl süre ile kliniğimize ulusal taramadan sevk edilen ve 21OHE tanısı alan tüm olgular çalışmaya dâhil edildi. Tüm olgular bir uzman hekim ve öğretim üyesi tarafından değerlendirerek klinik algoritmaya göre takip ve tedavileri planlandı. Olguların tarama sonuçları, fizik muayene bulguları, kliniğimizdeki laboratuvar bulguları ve vizit sayıları dokümante edildi. Bulgular Kliniğimize değerlendirilen 97 hasta çalışmaya dâhil edildi. Beş olguya 21OHE tanısı ile tedavi başlandı ve bu olgulardan ikisi tarama programı dışında tanı aldı. Olguların birinci basamak FIA-17-OHP değerleri:48,6-86,4 ng/mL arasındaydı. Tanı almayan olgulara toplam 188-vizit, 21 standart doz ACTH stimülasyon testi yapılmıştır. Olguların 69’u (%71) prematüreydi ve tamamı sağlıklı olarak değerlendirilmişti. Sonuçlar Bir yıllık süreçte kliniğimize Ulusal Konjenital Adrenal Hiperplazi Taraması nedeniyle yönlendirilen olgular değerlendirildiğinde, çoğunluğunu prematürelerin oluşturulduğu oldukça fazla sayıda tanısal riski olmayan hastanın varlığı tespit edildi. Biyokimyasal değerlerdeki dengesizliklerle birlikte oldukça fazla sayıda faydasız vizit tekrarı ve tetkik yapılması nedeniyle ulusal taramanın ekonomik maliyetinin düşünülenden daha fazla olduğu anlaşılmıştır. Kliniğimizin bulunduğu Adana’da 2017 yılında pilot olarak başlayan tarama programının yönetimi, ortak bilimsel akıl ile daha sık güncellenmeli ve daha verimli hale getirilmelidir. Biyokimyasal değerlerin yanıltıcılığı düşünüldüğünde tarama programına moleküler genetik yöntemler kullanılması tartışmaya açılabilinir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. 1. Turan I, Tastan M, Boga DD, Gurbuz F, Kotan LD, Tuli A, Yuksel B. 21-Hydroxylase deficiency: Mutational spectrum and Genotype-Phenotype relations analyses by next-generation sequencing and multiplex ligation-dependent probe amplification. Eur J Med Genet. 2020;63(4):103782.
  2. 2. Newborn screening: toward a uniform screening panel and system. Genet Med. 2006;8 Suppl 1(Suppl 1):1S-252S.
  3. 3. Thil'en A, Nordenstrom A, Hagenfeldt L, von Dobeln U, Guthenberg C, Larsson A. Benefits of neonatal screening for congenital adrenal hyperplasia (21-hydroxylase deficiency) in Sweden. Pediatrics. 1998;101(4):E11.
  4. 4. Erdal Kurnaz TG. Yenidoğanda Konjenital Adrenal Hiperplazi Taraması. 2022. In: ÇOCUKLUK ÇAĞI ADRENAL HASTALIKLARI [Internet]. Türkiye Klinikleri; [32-5].
  5. 5. Guran T, Tezel B, Cakir M, Akinci A, Orbak Z, Keskin M, Selver Eklioglu B, Ozon A, Ozbek MN, Karaguzel G, Hatipoglu N, Gurbuz F, Cizmecioglu FM, Kara C, Simsek E, Bas F, Aydin M, Darendeliler F. Neonatal Screening for Congenital Adrenal Hyperplasia in Turkey: Outcomes of Extended Pilot Study in 241,083 Infants. J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2020;12(3):287-94.
  6. 6. Therrell BL, Jr., Schwartz M, Southard C, Williams D, Hannon WH, Mann MY, Organizing P, Working G. Newborn Screening System Performance Evaluation Assessment Scheme (PEAS). Semin Perinatol. 2010;34(2):105-20.
  7. 7. Brosnan PG, Brosnan CA, Kemp SF, Domek DB, Jelley DH, Blackett PR, Riley WJ. Effect of newborn screening for congenital adrenal hyperplasia. Arch Pediatr Adolesc Med. 1999;153(12):1272-8.
  8. 8. Castro SM, Wiest P, Spritzer PM, Kopacek C. The impact of neonatal 17-hydroxyprogesterone cutoff determination in a public newborn screening program for congenital adrenal hyperplasia in Southern Brazil: 3 years' experience. Endocr Connect. 2023;12(12).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pediatric Endocrinology , Neonatology

Journal Section

Clinical Research

Publication Date

April 16, 2026

Submission Date

March 3, 2025

Acceptance Date

June 27, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 1

Vancouver
1.İhsan Turan, Ayşe Merve Çimen, Can Celiloglu, Mevra Çay, Şükriye Tuğçe Çelebi Kazgan, Bilgin Yüksel. Ulusal Konjenital Adrenal Hiperplazi Taraması: Tek Merkez Deneyimi. Akd Med J. 2026 Apr. 1;12(1). doi:10.53394/akd.1650278