Byung-Chul Han’ın Yeni Medya Sosyolojisine Katkısı

Byung-Chul Han is one of the most influential cultural theorists of recent years, with a background in philosophy and theology, and a significant interest in the sociology of new media. His works are widely followed, not only in Türkiye but globally. This study aims to examine the theoretical framework Han contributes to the sociology of new media. Drawing upon his published works, this research identifies and analyzes his arguments concerning new media. Using document analysis, a qualitative research method, the study examines the contexts of new media sociology across fourteen of Han’s books. These contexts are categorized into three thematic areas and interpreted within an analytical framework. Central to Han’s critique is his focus on neoliberalism, which serves as the axis for the three themes identified in this study: the regime of productivity driven by data and algorithms, the digital transformation and the collapse of politics, and the psychology of the digital self and individualism. Han’s contributions offer unique insights into critical new media studies. He illustrates how dominant powers use big data to surveil and commodify individuals. He argues that politics has lost its public character, that rational debate has disappeared, and that individuals have become isolated within their digital enclaves. According to Han, social media platforms, prioritize emotions over logic, preventing the development of meaningful public discourse. He also signals the decline of the enlightened individual. Lastly, Han contends that digital platforms foster individualism, creating a "herd" mentality rather than a collective mass, making us increasingly dependent on the culture of “likes.” Furthermore, through social media phenomena or influencers, the narcissistic subject is perpetuated and presented to the system.

Byung-Chul Han, son yılların en dikkat çeken kültür kuramcılarından birisidir. Felsefe ve teoloji eğitimi alan Han, yeni medya sosyolojisi ile de ilgilenmiştir. Eserleri dünyada olduğu gibi Türkiye’de de yakından takip edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Han’ın yeni medya sosyolojisine getirdiği kuramsal perspektifi tespit etmektir. Bu bağlamda yazarın kaleme aldığı kitaplardan yola çıkarak yeni medya ile ilgili tezleri ortaya çıkarılmıştır. Yazdığı kitaplardan on dört tanesinde yeni medya sosyolojisine dair bağlamlar, bir nitel araştırma olan doküman incelemesi ile ele alınmıştır. Bu bağlamlar, üç tema hâline getirilerek analitik bir çerçevede yorumlanmıştır. Yazarın eleştirel perspektifinin temel noktası neoliberalizm ekseninde yoğunlaşmaktadır. Bu açıdan çalışmada tespit edilen üç tema; veri ve algoritma yoluyla üretkenlik rejimi, siyasetin dijital dönüşümü ve çöküşü, dijital benliğin ve bireyciliğin psikolojisi şeklindedir. Yazar, eleştirel yeni medya çalışmalarına özgün açılımlar getirmektedir. Han, büyük veriye egemen olan güçlerin insanları nasıl gözetlediğini ve metalaştırdığını ortaya koymuştur. Siyasetin kamusal bir özelliğinin kalmadığını, rasyonel bir tartışma imkanının yok olduğunu, insanların dijital mahalleleri içerisinde kendilerini ötekine kapattıklarını tespit etmiştir. Buna göre, özellikle sosyal medya ortamları, akıldan çok duyguların ön planda olduğu bir yerdir ve buradan kamusal bir tartışma da gelişemeyecektir. Han, aynı zamanda aydınlanmış bireyin sonunu da işaret eder. Son olarak Han, dijital ortamların; bireyciliği ürettiğini, kitle değil sürü yarattığını, beğeni kültürüne bağımlı kıldığını düşünmektedir. Ayrıca, sosyal medya fenomenleri ya da influencerlar yoluyla narsistleşmiş öznenin ruhu sisteme sunulmaktadır.