Research Article

Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme

Number: 49 August 31, 2025
EN TR

Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışma, günümüzde sağlıktan istihdama kadar çok çeşitli alanlarda kullanılan üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının, bilgi üretirken cinsiyet konusunda ön yargılı bir tutum sergileyip sergilemediğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemi, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak görsel üretme özellikleriyle de öne çıkan YZ araçlarından ChatGPT ve Copilot olarak belirlenmiştir. Bu YZ araçlarından on dokuz meslek ve yirmi olumlu kişilik özelliğinin görselinin istemi yapılarak, üretilen meslek ve kişilik özelliklerinin görsellerinin en çok hangi cinsiyet ile ilişkilendirildiği analiz edilmiştir. Verilerin analizi içerik analizi tekniği ile gerçekleştirilmiş ve görsellerin cinsiyetlere göre dağılımları incelenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgularda; erkek cinsiyetinin sorun çözen, teknik beceri gerektiren ve yüksek statü içeren mesleklerle ilişkilendirildiği, kadın cinsiyetinin ise sanat ve estetik yönü ağır basan az sayıda meslekle özdeşleştirildiği görülmüştür. Olumlu kişilik özellikleriyle ilgili bulgularda da benzer şekilde birçok özelliğin temsili erkek cinsiyetiyle ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak örneklemde yer alan YZ araçlarının erkek yanlı bir yaklaşımla çalıştığı ve ortaya koyduğu sonuçlarda erkek yanlı kabullerin yeniden üretimine katkı sunduğu anlaşılmıştır.

Keywords

Ethical Statement

Çalışma etik kurul raporu gerektirmemektedir.

References

  1. Abid, A., Farooqi, M., ve Zou, J. (2021). Persistent anti-Muslim bias in large language models. Proceedings of the 2021 AAAI/ACM Conference on AI, Ethics, and Society, 298-306. https://doi.org/10.1145/3461702.3462624
  2. Angwin, J., Larson, J., Mattu, S., ve Kirchner, L. (2022). Machine bias. İçinde Ethics of data and analytics. Auerbach Publications.
  3. Aziz, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri. Nobel Yayıncılık.
  4. Balestri, R. (2024). Examining multimodal gender and content bias in ChatGPT-4o (arXiv:2411.19140). arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2411.19140
  5. Bliuc, A.-M., Faulkner, N., Jakubowicz, A. ve McGarty, C. (2018). Online networks of racial hate: A systematic review of 10 years of research on cyber-racism. Computers in Human Behavior, 87, 75-86. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.05.026
  6. Bowman, S. R. (2023). Eight things to know about large language models (arXiv:2304.00612). arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2304.00612
  7. Bryman, A. ve Bell, E. (2011). Business Research Methods: Bell, Emma: 9780199668649: Amazon.com: Books. Oxford University Press. https://www.amazon.com/Business-Research-Methods-Alan-Bryman/dp/0199668647
  8. Carter, C., Kurkinen, V., König, L., Ruohonen, A., ve van Vloten, E. C. (2024). Exploring gender bias in ChatGPT [Graduate]. University of Helsinki.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 31, 2025

Publication Date

August 31, 2025

Submission Date

January 30, 2025

Acceptance Date

July 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 49

APA
Yenigün Altın, Ş., & Taşdelen, H. (2025). Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 49, 310-331. https://doi.org/10.31123/akil.1629516
AMA
1.Yenigün Altın Ş, Taşdelen H. Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2025;(49):310-331. doi:10.31123/akil.1629516
Chicago
Yenigün Altın, Şule, and Hacer Taşdelen. 2025. “Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT Ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, nos. 49: 310-31. https://doi.org/10.31123/akil.1629516.
EndNote
Yenigün Altın Ş, Taşdelen H (August 1, 2025) Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 49 310–331.
IEEE
[1]Ş. Yenigün Altın and H. Taşdelen, “Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme”, Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC, no. 49, pp. 310–331, Aug. 2025, doi: 10.31123/akil.1629516.
ISNAD
Yenigün Altın, Şule - Taşdelen, Hacer. “Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT Ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 49 (August 1, 2025): 310-331. https://doi.org/10.31123/akil.1629516.
JAMA
1.Yenigün Altın Ş, Taşdelen H. Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2025;:310–331.
MLA
Yenigün Altın, Şule, and Hacer Taşdelen. “Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT Ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, no. 49, Aug. 2025, pp. 310-31, doi:10.31123/akil.1629516.
Vancouver
1.Şule Yenigün Altın, Hacer Taşdelen. Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2025 Aug. 1;(49):310-31. doi:10.31123/akil.1629516

3328033281

Journal of Akdeniz University Faculty of Communication is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC-BY-NC).