Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi
Abstract
Pazarlama alanı sürekli değişmekte ve tüketiciyi etkileme konusunda yeni yaklaşımlar
ortaya çıkmaktadır. Tüketiciyi anlamak, onların zihninde yer edinmek ve bunu
kalıcı hale getirmek bilinçlenen tüketici yapısından dolayı giderek zorlaşmaktadır.
Bu nedenle son dönemlerde pazarlama dünyasındaki en çarpıcı gelişmelerden biri
bilimle pazarlamanın kesiştiği nokta olarak değerlendirilen nöropazarlama alanında
gerçekleşmektedir. Etik konusu sadece pazarlama alanında değil, yıllardır farklı
disiplinlerde sürekli tartışılan konulardan biri olmuştur. Ancak tüketici davranışlarını
anlamak için bilimin kullanılması, tüketicinin karar verme mekanizmalarının ortaya
çıkarılması firmalar açısından bakıldığında önemli avantajlar sağlasa da gizlilik
temelinde bazı sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, pazarlama
akademisyenleri bakış açısıyla bu zamana kadar yapılan ancak eksik noktaları
olduğunu düşündüğümüz tartışmalara katkı sağlamak ve çok yeni bir konu olması
nedeniyle şu andaki bilgilerimiz çerçevesinde nöropazarlamanın yaratacağı etik
sorunlara yönelik düşünceleri kuramsal bir değerlendirme ile ortaya koymaktadır.
Çalışma ile özellikle nörologların bu konuda eleştirel davranmalarına rağmen bu
alandaki akademisyenlerin nöropazarlamaya bakış açıları değerlendirmeye alınmıştır.
Bu zamana kadar yapılan çalışmalara bakıldığında nöropazarlamanın reklam ve
pazarlamada nasıl uygulandığına ve hangi araçların kullanıldığına yönelik araştırmalar
yapılmış ve bunların sonuçları paylaşılmıştır. Araştırmada “Nöropazarlama etik açıdan
ne kadar uygun?”, “Bilimde kullanılan tekniklerin pazarlama amaçlı kullanılması
doğru mudur?”, “Nöromarketing çalışmaları sonucunda elde edilen bilgiler ne kadar
güvenilir ve tutarlıdır?,”, “Nöropazarlama tekniklerinin pazarlama alanında sağlayacağı
avantajlar nelerdir?” sorularına cevap aranmaya çalışılmıştır.
Keywords
References
- Ariely, Dan, ve Gregory S. Berns (2010). “Neuromarketing: the Hope and Hype of Neuroimaging in Business.” Nature Reviews Neuroscience. 11(4): 284-292. Burgos- Campero, A. Asela ve Vargas- Hernandez, Jose G. (2013). “Analitical Approach to Neuromarketing as a Business Strategy.” Procedia - Social and Behavioral Sciences 99: 517 – 525. Çakar, Tuna ve Ülman, Yeşim Işıl (2012). “Nöropolitika ve Etik.” (Ed: Yeşim Işıl Ülman, Fatih Artvinli). Değişen Dünyada Bioetik. Türkiye Biyoetik Derneği Yayını. 18: 326-343. Eser, Zeliha; Işin, F. Bahar ve Tolon, Metehan (2011). “Perceptions of Marketing Academics, Neurologists, and Marketing Professionals About Neuromarketing.” Journal of Marketing Management. 27(7–8): 854–868. Fisher, Carl Erik; Chin, Lisa ve Klitzman, Robert (2010). “Defining Neuromarketing: Practices and Professional Challenges.” Harvard Review of Psychiatry. 18(4): 230-237. Hatip, Murat (2008). “Neuro Marketing”. https://marketrend.wordpress.com/2008/11/16/neuro-marketing/. (Erişim tarihi: 03.06.2014). Laczniak, Gene R. (1983 ). “Framework for Analyzing Marketing Ethics.” Journal of Macromarketing. 3(1): 7-18. Lee, Nick; Broderic, J. Amanda ve Chamberlain, Laura (2007). “What is ‘Neuromarketing’? A Discussion and Agenda for Future Research.” International Journal of Psychophysiology. 63: 199- 204. Lindstrom, Martin (2011). Buyology (1.basım). İstanbul: Optimist. Morin, Christophe (2011).”Neuromarketing: the New Science of Consumer Behavior.” Society. 48(2): 131-135. Murphy R, Emily; Illes Judy; Reiner B. Peter (2008). “Neuroethics of Neuromarketing” Journal of Consumer Behaviour. 7: 293–302. Müdok, Tangül (2013). Nöronal Pazarlama: Nöromarketing. http://www.sdplatform.com/Dergi/747/ Noronal-pazarlama-Noromarketing.asp (Erişim tarihi: 01.06.2014). Özdemir, Erkan (2009). “Pazarlama Araştırmasında Etik Karar Alma.” Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 64(02): 119-144. Pop Nicolae Al; Dabija Dan Cristian ve Iorga, Ana Maria (2014). “Ethical Responsibility Of Neuromarketing Companies in Harnessing The Market Research- AGlobal Exploratory Approach” (Electronic Version). Amfiteatru Economic. 16(35): 26-40. Sreedevi, V.; Jayasree, K.V. ve Auguskani, P. Lovelin (2013). “Neuro Marketing: An Effective Marketing Strategy.” International Journal of Marketing and Technology. 3(6): 63. Tüzel, Nazlım (2010). “Tüketicilerin Zihnini Okumak: Nöropazarlama ve Reklam.” Marmara İletişim Dergisi. 16: 163-176. Ural, Tülin (2008). “Pazarlamada Yeni Yaklaşım: Nöropazarlama Üzerine Bir Değerlendirme.” Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 17(2): 421-432. Wilson, R. Mark; Gaines, Jeannie ve Hill, Ronald Paul (2008). “Neuromarketing and Consumer Free Will.” Journal of Consumer Affairs. 42(3): 389-410. Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan (2008). Nitel Araştırma Yöntemleri. (7. Baskı). Ankara: Seçkin. Yücel, Atilla ve Çubuk, Fatma (2013). “Nöropazarlama ve Bilinçaltı Reklamcılık Yaklaşımlarının Karşılaştırılması.” Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi. 6(2): 172-183
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 30, 2016
Submission Date
March 3, 2016
Acceptance Date
May 31, 2016
Published in Issue
Year 2016 Number: 25
APA
Coşkun Değirmen, G., & Şardağı, E. (2016). Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 25, 140-160. https://doi.org/10.31123/akil.438536
AMA
1.Coşkun Değirmen G, Şardağı E. Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2016;(25):140-160. doi:10.31123/akil.438536
Chicago
Coşkun Değirmen, Gül, and Emine Şardağı. 2016. “Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, nos. 25: 140-60. https://doi.org/10.31123/akil.438536.
EndNote
Coşkun Değirmen G, Şardağı E (June 1, 2016) Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 25 140–160.
IEEE
[1]G. Coşkun Değirmen and E. Şardağı, “Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi”, Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC, no. 25, pp. 140–160, June 2016, doi: 10.31123/akil.438536.
ISNAD
Coşkun Değirmen, Gül - Şardağı, Emine. “Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 25 (June 1, 2016): 140-160. https://doi.org/10.31123/akil.438536.
JAMA
1.Coşkun Değirmen G, Şardağı E. Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2016;:140–160.
MLA
Coşkun Değirmen, Gül, and Emine Şardağı. “Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, no. 25, June 2016, pp. 140-6, doi:10.31123/akil.438536.
Vancouver
1.Gül Coşkun Değirmen, Emine Şardağı. Nöropazarlama Uygulamalarının Etik Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2016 Jun. 1;(25):140-6. doi:10.31123/akil.438536
Cited By
PAZARLAMA ARAŞTIRMALARINDA YENİ BİR EĞİLİM OLARAK NÖROPAZARLAMA: TÜRKİYE’DE NÖROPAZARLAMA ALANINDA YAPILAN AKADEMİK ÇALIŞMALARA YÖNELİK BİR İNCELEME
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ
https://doi.org/10.18094/josc.596326NÖROPAZARLAMA LİTERATÜR İNCELEMESİ
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18069/firatsbed.460933Güncel Pazarlama Yaklaşımlarının Sağlık Hizmetlerinde Uygulanabilirliği
Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.32709/akusosbil.482305Tüketici Davranışları Bağlamında Nöropazarlama: Bibliyometrik Bir Analiz
Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi
https://doi.org/10.59293/anadoluiid.1724684DUYUSAL PAZARLAMADA RENK VE KOKU FAKTÖRLERİNİN TÜKETİCİLERİN MİKTAR ALGISINA ETKİSİ: ŞEFFAF AMBALAJ ÖRNEĞİ
Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi
https://doi.org/10.19145/e-gifder.1860521