Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” ve Çerez Kullanımında “Açık Rıza”
Abstract
Tarih, insanlığın bilim ve teknoloji alanında atmış olduğu ilk adımları, deyim yerindeyse
daha koyu harflerle yazar. Yeniliklerin başlangıç noktası olarak kabul edilen bu ilk
adımlar, daha sonraki gelişmelere de dayanak olarak kabul edilir. Yaşadığımız çağdaki
teknolojik gelişmeler de ileride gerçekleşecek olan daha büyük gelişmelerin başlangıç
noktası olarak öngörülmektedir. Öte yandan, dijital teknolojilerde yaşanan gelişmeler
için “henüz yolun başındayız” düşüncesi, pek çok uzman tarafından dile getirilmiştir.
Tüm gelişmeler gibi, cesaretlendirici ve korkutucu sonuçları içinde barındıran dijital
dünyaya dair gelişmeler, kişisel verilerin güvenliği söz konusu olduğunda genellikle
kötümser öngörüleri gündeme getirmektedir. Pazar kurallarının geniş hakimiyeti
nedeniyle, dijital gözetime konu olan “kişisel verilerin güvenliği” sorunu, konu üzerine
çalışan sosyal bilimcilerin sıklıkla uyarıda bulunduğu bir alan haline gelmiştir.
Pazarlama amaçlı geliştirilen yazılımlar, dijital birer göz gibi çalışmakta, kişisel verilerin
pazarlama hedefleri temelinde elde edilmesinde aktif rol oynamaktadır. Özellikle
çerez kullanımının aracı kılındığı bu tür uygulamalarda kişilerin açık rızasının alınması
konusundaki karmaşa, hem çerez kullanımının bir hizmet sunumu için koşul haline
getirilmesi noktasında, hem de yine bu kapsamda açık rıza kavramının tanımındaki
bulanıklık nedeniyle sorunlu bir alan yaratmaktadır. Bu çalışmada bu sorun, yargı
ve denetleme aktörlerinin görüşleri ışığında, alana ilişkin literatür ve yasal mevzuat
kapsamında değerlendirilmiştir.
Keywords
References
- Alternatif Bilişim Derneği (2013). Veri Korumaya Giriş [Broşür] https://ekitap.alternatifbilisim.org/files/veri_korumaya_giris_edri_paper_06_tr.pdf (Erişim Tarihi: 22.12.2017).
- Arslantaş-Toktaş, S., Binark, M., Dikmen, E. Ş., Küzeci, E., ve Özaygen, A. (2012). Türkiye’de Dijital Gözetim: TC Kimlik Kartlarından E Kimlik Kartlarına Yurttaşın Sayısal Bedenlenişi. Alternatif Bilişim Derneği, İstanbul.
- Baştürk, E. (2016) Gözetimin Soykütüğü: Faucault’dan Deleuze’e Postmodern Bir Arkeoloji. Kalkedon Yayıncılık, İstanbul.
- Bauman, Z. ve Lyon, D. (2016). Akışkan Gözetim. (Çev. E. Yılmaz), Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
- Bogard, W. (1996). The Simulation of Surveillance: Hypercontrol in Telematic Societies. Cambridge University Press.
- Çakır, M. (2015). İnternette Gösteri ve Gözetim. Eleştirel Bir Okuma. Ütopya Yayınevi, Ankara.
- Ersoy, U. (2009). Bir İnsan Hakları Kavramı Olarak “Kişisel Verilerin Korunması”. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Eyüpoğlu, C., Aydın, M. A., Sertbaş, A., Zaim, A. H., ve Öneş. O. (2017). “Büyük Veride Kişi Mahremiyetinin Korunması”. International Journal Of Informatics Technologies, 10(2): 177-184.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Communication and Media Studies
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 30, 2019
Submission Date
March 1, 2019
Acceptance Date
June 30, 2019
Published in Issue
Year 2019 Number: 31
APA
Taşkaya, M., & Talay, Ö. (2019). Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” ve Çerez Kullanımında “Açık Rıza”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 31, 356-376. https://doi.org/10.31123/akil.534603
AMA
1.Taşkaya M, Talay Ö. Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” ve Çerez Kullanımında “Açık Rıza.” Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2019;(31):356-376. doi:10.31123/akil.534603
Chicago
Taşkaya, Merih, and Ömür Talay. 2019. “Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” Ve Çerez Kullanımında ‘Açık Rıza’”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, nos. 31: 356-76. https://doi.org/10.31123/akil.534603.
EndNote
Taşkaya M, Talay Ö (June 1, 2019) Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” ve Çerez Kullanımında “Açık Rıza”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 31 356–376.
IEEE
[1]M. Taşkaya and Ö. Talay, “Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” ve Çerez Kullanımında ‘Açık Rıza’”, Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC, no. 31, pp. 356–376, June 2019, doi: 10.31123/akil.534603.
ISNAD
Taşkaya, Merih - Talay, Ömür. “Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” Ve Çerez Kullanımında ‘Açık Rıza’”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 31 (June 1, 2019): 356-376. https://doi.org/10.31123/akil.534603.
JAMA
1.Taşkaya M, Talay Ö. Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” ve Çerez Kullanımında “Açık Rıza”. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2019;:356–376.
MLA
Taşkaya, Merih, and Ömür Talay. “Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” Ve Çerez Kullanımında ‘Açık Rıza’”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, no. 31, June 2019, pp. 356-7, doi:10.31123/akil.534603.
Vancouver
1.Merih Taşkaya, Ömür Talay. Dijital Gözetimin Pazarlama Amaçlı Aracıları: “Çerezler” ve Çerez Kullanımında “Açık Rıza”. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2019 Jun. 1;(31):356-7. doi:10.31123/akil.534603
Cited By
GERÇEK KİŞİ TÜKETİCİNİN KİŞİSEL VERİSİNİN İŞLENMESİNDE AÇIK RIZA
Selcuk Universitesi Hukuk Fakultesi Dergisi
https://doi.org/10.15337/suhfd.722284Sociological and Marxist Analysis of Surveillance in the Process Leading to Data Surveillance
Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi/26306220
https://doi.org/10.17829/turcom.1051028Yenilenen WhatsApp Gizlilik Politikası ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu İncelemesi
Bilişim Hukuku Dergisi
https://doi.org/10.55009/bilisimhukukudergisi.944851Online Alışverişte Kişisel Verilerin Tüketici Mahremiyeti İle İlişkisi Üzerine Nitel Bir Çalışma
Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.32709/akusosbil.1010970Reklamın Değişen Yüzünde Çevrim İçi Davranışsal Reklamcılık: İnternet Kullanıcıları Perspektifinden Bir Araştırma
Erciyes İletişim Dergisi
https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.706855