Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz
Abstract
Bireyler kendilerini diğer bireylerden ayırmak ve kendilerini tanımlamak için sahip oldukları kimlik özelliklerini kullanmaktadır. Bu durum günümüzde markalar için de geçerlidir. Kendini diğer markalardan farklılaştırmak, hatırlanır ve tercih edilir bir marka olabilmek amacıyla müşterilere ürün/hizmetleri çağrıştıracak anlamlar üretmek ve bu anlamların pekiştirilmesini sağlamak, reklamcıların ve pazarlama profesyonellerinin önceliği olmuştur. Bu noktada marka kişiliğini yansıtmak için bilinçaltına yönelik reklam stratejisine başvurulmakta, ürün/hizmetlere anlam yükleme aracı olarak arketiplerden faydalanılmaktadır.
Markaların reklamlarında hangi arketiplere başvurduğunu ve bu arketipler aracılığıyla marka kimliğinin nasıl yansıtıldığını belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada, Margaret Mark ve Carol Pearson’un, Carl G. Jung’ın kolektif bilinçdışı teorisini geliştirerek oluşturdukları “arketipsel markalama” modeli esas alınarak Brand Finance 2018 Türkiye raporunda ilk 10’da yer alan en değerli Türk Markalarının reklamlarına (7 marka-30 reklam) yönelik içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda markaların YouTube kanallarında 2019 yılında (1 Ocak 2019-1 Haziran 2019) yayınlanan reklamları analiz edilmiştir.
Araştırma sonucuna göre; Türkiye’nin en değerli ilk 10 markasının %70’inin, incelenen tarihlerde YouTube kanallarında reklam filmi yayınladığı ve bu reklam yayınlayan markaların tamamının reklamlarında çeşitli arketiplere yer verdiği bulgularına ulaşılmıştır. Reklamlarda kullanılan arketipler ise, markanın kendisini pazarda nasıl konumlandırdığı, hedef kitlesinin beklentileri ve sosyo-ekonomik/kültürel düzeylerine göre değişkenlik göstermektedir.
Keywords
References
- Aaker, D. (1996). Building Strong Brands. New York: The Free Press.
- Aaker, J. (1997). Dimensions Of Brand Personality. Journal Of Marketing Research, 34: ss. 342-352.
- Azoulay, A. ve Kapferer J. N. (2003). Do Brand Personality Scales Really Measure Brand Personality?. Brand Management, 11(2): ss. 143-155.
- Balcı, Ş. ve Bekiroğlu, O. (2012). İçerikten Anlama Giden Bir Tünel Olarak İçerik Çözümlemesi: 2011 Genel Seçimlerinde Ak Parti TV Reklamları Üzerine Bir Araştırma. Ed. Özlem Güllüoğlu. İletişim Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri Yazılı Metin Çözümleme. Ankara: Ütopya Yayınevi. ss. 268-323.
- Büyüköztürk, Ş. vd. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Conejo, F. (2017). Improving Social Media Brand Personas Using Archetypes, Journal of Digital & Social Media Marketing. 5(2): ss.189-202.
- Erciş, A. ve Çelebi, Y. (2016). Marka Konumlandırmaları ve Tüketicilerin Marka Algılamaları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(45): s. 753-767.
- Faber, A. M., ve Mayer, D. J. (2009). Resonance To Archetypes In Media: There’s Some Accounting For Taste. Journal of Research in Personality, (43): s. 307–322.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Communication and Media Studies
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2019
Submission Date
September 16, 2019
Acceptance Date
December 28, 2019
Published in Issue
Year 2019 Number: 32
Cited By
The Relationship of Logo, Emblem and Archety in Corporate Identıity Designs
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.51290/dpusbe.1128784Use of Archetypes in Creating Brand Personality: A Qualitative Analysis in The Context of The Relationship Between Art and Advertising
OPUS Journal of Society Research
https://doi.org/10.26466/opusjsr.1655159MARKA KİŞİLİĞİNİ GELİŞTİRMEK İÇİN AMAZON MARKASININ BATI MİTOLOJİSİ KADIN FİGÜRLERİNİ VE MARKA KİŞİLİK ARKETİPLERİNİ REKLAMINDA KULLANMASININ GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ
Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.46236/jovosst.1612700Marka Kişiliği Oluşturma Sürecinde Arketiplerin Rolü: Göstergebilimsel Bir Analiz
SDÜ İFADE
https://doi.org/10.70627/sduifade.1690879Marka Arketiplerinin Grafik Tasarıma Yansıması: Reklam Afişlerinde Görsel Temsil
Bodrum Journal of Art and Design
https://doi.org/10.58850/bodrum.1671473