Research Article

Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz

Number: 32 December 31, 2019
EN TR

Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz

Abstract

Bireyler kendilerini diğer bireylerden ayırmak ve kendilerini tanımlamak için sahip oldukları kimlik özelliklerini kullanmaktadır. Bu durum günümüzde markalar için de geçerlidir. Kendini diğer markalardan farklılaştırmak, hatırlanır ve tercih edilir bir marka olabilmek amacıyla müşterilere ürün/hizmetleri çağrıştıracak anlamlar üretmek ve bu anlamların pekiştirilmesini sağlamak, reklamcıların ve pazarlama profesyonellerinin önceliği olmuştur. Bu noktada marka kişiliğini yansıtmak için bilinçaltına yönelik reklam stratejisine başvurulmakta, ürün/hizmetlere anlam yükleme aracı olarak arketiplerden faydalanılmaktadır.

Markaların reklamlarında hangi arketiplere başvurduğunu ve bu arketipler aracılığıyla marka kimliğinin nasıl yansıtıldığını belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada, Margaret Mark ve Carol Pearson’un, Carl G. Jung’ın kolektif bilinçdışı teorisini geliştirerek oluşturdukları “arketipsel markalama” modeli esas alınarak Brand Finance 2018 Türkiye raporunda ilk 10’da yer alan en değerli Türk Markalarının reklamlarına (7 marka-30 reklam) yönelik içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda markaların YouTube kanallarında 2019 yılında (1 Ocak 2019-1 Haziran 2019) yayınlanan reklamları analiz edilmiştir.

Araştırma sonucuna göre; Türkiye’nin en değerli ilk 10 markasının %70’inin, incelenen tarihlerde YouTube kanallarında reklam filmi yayınladığı ve bu reklam yayınlayan markaların tamamının reklamlarında çeşitli arketiplere yer verdiği bulgularına ulaşılmıştır. Reklamlarda kullanılan arketipler ise, markanın kendisini pazarda nasıl konumlandırdığı, hedef kitlesinin beklentileri ve sosyo-ekonomik/kültürel düzeylerine göre değişkenlik göstermektedir.

Keywords

References

  1. Aaker, D. (1996). Building Strong Brands. New York: The Free Press.
  2. Aaker, J. (1997). Dimensions Of Brand Personality. Journal Of Marketing Research, 34: ss. 342-352.
  3. Azoulay, A. ve Kapferer J. N. (2003). Do Brand Personality Scales Really Measure Brand Personality?. Brand Management, 11(2): ss. 143-155.
  4. Balcı, Ş. ve Bekiroğlu, O. (2012). İçerikten Anlama Giden Bir Tünel Olarak İçerik Çözümlemesi: 2011 Genel Seçimlerinde Ak Parti TV Reklamları Üzerine Bir Araştırma. Ed. Özlem Güllüoğlu. İletişim Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri Yazılı Metin Çözümleme. Ankara: Ütopya Yayınevi. ss. 268-323.
  5. Büyüköztürk, Ş. vd. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
  6. Conejo, F. (2017). Improving Social Media Brand Personas Using Archetypes, Journal of Digital & Social Media Marketing. 5(2): ss.189-202.
  7. Erciş, A. ve Çelebi, Y. (2016). Marka Konumlandırmaları ve Tüketicilerin Marka Algılamaları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(45): s. 753-767.
  8. Faber, A. M., ve Mayer, D. J. (2009). Resonance To Archetypes In Media: There’s Some Accounting For Taste. Journal of Research in Personality, (43): s. 307–322.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

September 16, 2019

Acceptance Date

December 28, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 32

APA
Yılmaz, B., & Sarı, B. (2019). Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 32, 90-116. https://doi.org/10.31123/akil.620396
AMA
1.Yılmaz B, Sarı B. Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2019;(32):90-116. doi:10.31123/akil.620396
Chicago
Yılmaz, Berkant, and Bektaş Sarı. 2019. “Marka Kişiliği Oluşumunda Ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, nos. 32: 90-116. https://doi.org/10.31123/akil.620396.
EndNote
Yılmaz B, Sarı B (December 1, 2019) Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 32 90–116.
IEEE
[1]B. Yılmaz and B. Sarı, “Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz”, Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC, no. 32, pp. 90–116, Dec. 2019, doi: 10.31123/akil.620396.
ISNAD
Yılmaz, Berkant - Sarı, Bektaş. “Marka Kişiliği Oluşumunda Ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 32 (December 1, 2019): 90-116. https://doi.org/10.31123/akil.620396.
JAMA
1.Yılmaz B, Sarı B. Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2019;:90–116.
MLA
Yılmaz, Berkant, and Bektaş Sarı. “Marka Kişiliği Oluşumunda Ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, no. 32, Dec. 2019, pp. 90-116, doi:10.31123/akil.620396.
Vancouver
1.Berkant Yılmaz, Bektaş Sarı. Marka Kişiliği Oluşumunda ve Yansıtılmasında Reklamlarda Arketip Kullanımı: Türkiye’nin En Değerli İlk 10 Markasının Reklamlarına Yönelik Bir Analiz. Journal of Akdeniz University Faculty of Communication - JAUFC. 2019 Dec. 1;(32):90-116. doi:10.31123/akil.620396

Cited By

3328033281

Journal of Akdeniz University Faculty of Communication is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC-BY-NC).