Turizm Yatırımlarının Yerel Halka Etkileri: Sille Örneği

Öz

Bu çalışma, Konya ili Sille Mahallesi’nde gerçekleştirilen turizm yatırımlarının yerel halk üzerindeki ekonomik, sosyo‑kültürel ve çevresel etkilerini objektif ve katılımcı bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle yaş, gelir, eğitim ve çalışma durumu gibi demografik değişkenlerin yerel halkın turizme ilişkin algıları ile aidiyet ve yaşam tatmini düzeyleri demografik değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırma, nicel betimsel tarama modeline dayalı olup, veri toplama süreci olasılıksız örnekleme yöntemiyle seçilen 307 katılımcıya uygulanan anket ile gerçekleştirilmiştir. Anket formunda kullanılan ölçek 5ʼli Likert tipi olup, turizmin ekonomik, sosyo‑kültürel ve çevresel etkilerini ölçen üç alt boyuttan oluşmaktadır. Veri analizi SPSS 25.0 ile yapılmış, normal dağılım koşulu sağlanamadığından dolayı Mann‑Whitney U ve Kruskal‑Wallis gibi non‑parametrik testler tercih edilmiştir. Bulgular cinsiyet ve medeni durum değişkenlerinin turizm algısını anlamlı şekilde etkilemediğini göstermektedir. Ancak yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve çalışma durumu açısından anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Örneğin, genç katılımcılar çevresel etkileri daha olumsuz değerlendirirken; emekli ve düşük gelir grubundaki bireyler ekonomik etkileri daha baskın olumsuzluk olarak algılamaktadır. Eğitim düzeyi ve gelir arttıkça, turizme ilişkin olumlu algı düzeyi anlamlı biçimde yükselmektedir. Bu çıkarımlar, yerel halkın heterojen yapısının demografik farklılıklar temelinde ayrıştırılmadan kabul edilmemesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, turizm yatırımlarının uzun vadeli sürdürülebilirliği için yerel halk katılımının artırılması, birey gruplarına göre farklılaştırılmış politikaların uygulanması, ekonomik faydaların adil paylaşımının sağlanması ve çevresel etkilerin sosyal boyutla dengelenmesi önerilmektedir. Bu öneriler, hem saha verilerinden hem de literatürdeki sürdürülebilir turizm modellerinden hareketle geliştirilmiştir. Yerel halkın beklentilerinin ve algılarının dikkate alınması, sadece sürdürülebilir ve kapsayıcı politika oluşturulması açısından değil; aynı zamanda yerel desteğin sağlanması ve yatırımların toplumsal kabulü açısından da kritik önem taşımaktadır

Anahtar Kelimeler

• turizm
• turizm yatırımları
• turizmin etkileri
• Sille

The Impact of Tourism Investments on Local Communities: The Case of Sille

Öz

This study aims to examine the economic, socio-cultural, and environmental impacts of tourism investments in the Sille neighborhood of Konya Province on the local community using an objective and participatory approach. In particular, demographic variables such as age, income, education, and employment status were examined in terms of the local community's perceptions of tourism and their levels of belonging and life satisfaction. The research is based on a quantitative descriptive survey model, and the data collection process was carried out through a questionnaire administered to 307 participants selected using a non-probability sampling method. The scale used in the questionnaire is a 5-point Likert type, consisting of three sub-dimensions measuring the economic, socio-cultural, and environmental impacts of tourism. Data analysis was performed using SPSS 25.0, and non-parametric tests such as Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis were preferred since the condition of normal distribution could not be met. The findings indicate that gender and marital status variables do not significantly affect the perception of tourism. However, significant differences were found in terms of age, education level, income level, and employment status. For example, younger participants evaluated environmental impacts more negatively, while retired individuals and those in the low-income group perceived economic impacts as more dominant negative factors. As education level and income increase, the level of positive perception of tourism increases significantly. These findings highlight that the heterogeneous structure of the local population should not be accepted without considering demographic differences. In line with the research findings, it is recommended that local community participation be increased, differentiated policies be implemented according to individual groups, the fair distribution of economic benefits be ensured, and environmental impacts be balanced with social dimensions in order to ensure the long-term sustainability of tourism investments. These recommendations have been developed based on both field data and sustainable tourism models in the literature. Taking into account the expectations and perceptions of the local community is critical not only for the creation of sustainable and inclusive policies but also for securing local support and the social acceptance of investments.

Anahtar Kelimeler

• tourism
• tourism investments
• tourism impacts
• Sille

Kaynakça

1. Agarwal, S., Isha, T., Irappa, T. V., Akaremsetty, S., & Shekhar, C. (2023). The impact of tourism on local communities: A literature review of socio-economic factors. Journal of Harbin engineering university, 44(8), 1851-1859. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.8314700
2. Akgöz, E. (2023). A Study On Determining The Effect Of Gastronomy Activities On Destination Promotion. Economy & Business Journal, 17(1), 250-264.
3. Aklanoğlu, F., & Erdoğan, E. (2011). Sille (Konya) Yerleşiminin Sürdürülebilirliği için Ekolojik Tasarım Önerileri. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(2), 119-131.
4. Amoiradis, C., Velissariou, E., & Stankova, M. (2021). Tourism as a socio-cultural phenomenon: A critical analysis. Journal of Social and Political Sciences, 4(2), 10-21. http://dx.doi.org/10.31014/aior.1991.04.02.271
5. Arslan, M. (2022). Yerel kalkınmanın yansıması olarak belediye yatırımları. Türk Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 3(1), 41–52.
6. Ayazlar, R., & Ayazlar, G. (2016). Yerel halkın turizmin etkilerine yönelik tutumunda aidiyet duygusu ve yaşam tatmininin rolü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(4), 1451-1470.
7. Azaklı, S., & Özgür, H. (2006). Belediyelerin turizme yönelik ve turizmi etkileyen hizmetleri. Edt. Atila YÜKSEL, Murat HANÇER. Turizm: İlkeler ve Yönetim, 121–142. Ankara, Turhan Kitabevi
8. Boz, M. (2019). Turizm destinasyonunun sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabilmesinde doğal ve tarihi çevrenin önemi: Çanakkale örneği. Turk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2), 146-158. https://doi.org/10.26677/tr1010.2019.90

9. Bölükbaş, S., & Büyükipekci, S. (2020). Kop bölgesi üniversiteleri turizm fakültesi öğrencilerinin boş zaman faaliyetlerine bakış açılarının incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(1), 341-357. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.691936
10. Büyükşalvarcı, A., Akmeşe, H., & Aras, S. (2016). Turistik destinasyonun kırsal turizm potansiyelinin değerlendirilmesi: Sille örneği. 3rd International Congress on Social Sciences, China to Adriatic: Kongre Kitabı, 1-7. Antalya / Turkey, 27-30 Ekim.
11. Büyükşalvarcı, A., Şapcılar, M. C., & Yılmaz, G. (2016). Yöresel yemeklerin turizm işletmelerinde kullanılma durumu: Konya örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 4(4), 165-181.
12. Calero, C., & Turner, L. W. (2019). Regional economic development and tourism: A literature review to highlight future directions for regional tourism research. Tourism Economics, 26(1), 3-26. https://doi.org/10.1177/1354816619881244
13. Cengiz, E., & Kırkbir, F., (2007). Yerel halk tarafından algılanan toplam turizm etkisi ile turizm desteği arasındaki ilişkiye yönelik yapısal bir model önerisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (1), 19-37.
14. Cohen, E. (1988). Authenticity and commoditization in tourism. Annals of tourism research, 15(3), 371-386. https://doi.org/10.1016/0160-7383(88)90028-X
15. Çaycı, A. (1996). Türk-İslam Mimarisinde Sille Çarşı Hamamı. Selçuk Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 6, 309-319.
16. Çetintaş, E. (2018). Sille çömlekçilik geleneği ve bugünü. Kalemişi-Türk Sanatları Dergisi, 6(13), 427-438.
17. Dayan, G., & Yıldırım, M. F. (2024). Post-Republican migrant communities and migration gastronomy in Türkiye. In Current issues in social sciences IV: Global economy. Çizgi Kitabevi Publishing. 114–134.
18. Ertaş, Ş., Sönmez, E., Torun, A., & Kulak Torun, F. (2017). The Awareness of Locals in Culture Tourism: The Sample of Sille/Konya. Journal of Sustainable Development, 10(2), 125-134. https://doi.org/10.5539/jsd.v10n2p125
19. Ertuna, B., Güney, S., Güven, Ö., & Aydemir, N. (2012). Yerel halkın kırsal turizm gelişimine katılma isteğini etkileyen unsurlar: Kastamonu örneği. International Journal of Social and Economic Sciences, 2(2), 59-66.
20. Godovykh, M., Fyall, A., & Pizam, A. (2025). Exploring the Impacts of Tourism on the Well-Being of Local Communities. Sustainability, 17(13), 5849. https://doi.org/10.3390/su17135849
21. Greenwood, D. J. (1989). Culture by the pound: an anthropological perspective on tourism as cultural commoditization. Hosts and Guests: The Anthropology of Tourism, edt. W. L. Smith. 171-185. Pennsylvania, University of Pennsylvania Press.
22. Karadeniz, E., Kandır, S. Y., & Önal, Y. B. (2007). Seçilmiş paydaşların SWOT yöntemiyle Türk turizm yatırımlarının değerlendirilmesine yönelik bir pilot çalışma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 18(2), 195–205.
23. Konyalı, İ. H. (1997). Abideleri ve kitabeleri ile Konya tarihi. Ankara: Burak Matbaası.
24. Mimiroğlu, İ. M. (2012). Sille Kültür Vadisi (2. Baskı). Konya: Bilge Basım.
25. Mimiroğlu, İ. M., & Salkitzoglou, T. A. (2019). Nüfus mübadelesi ve sonrasında Silleli Rumlar. A. Aköz, D. Yörük ve H. Karpuz (Ed.), Konya Ticaret Odası Konya Kitabı XVII - Geçmişten Günümüze Göçler, Cilt II (s. 193). Konya Ticaret Odası Yayınları.
26. Okuyucu, A. & Somuncu, M. (2012). Kültürel mirasın korunması ve turizm amaçlı kullanılmasında yerel halkın algı ve tutumlarının belirlenmesi: Osmaneli ilçe merkezi örneği. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(1), 37-52. https://doi.org/10.1501/Csaum_0000000061.
27. Özdemir, M., & Kervankıran, İ. (2011). Turizm ve turizmin etkileri konusunda yerel halkin yaklaşimlarinin belirlenmesi: Afyonkarahisar örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, (24), 1-25.
28. Özyurt, M., & Dişli, G. (2021). Tarihi Sille Kenti UNESCO Dünya Miras Adaylığı Önerisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 169-192.
29. Robina‐Ramírez, R., Torrecilla‐Pinero, J., Leal‐Solís, A., & Pavón‐Pérez, J. A. (2024). Tourism as a driver of economic and social development in underdeveloped regions. Regional Science Policy & Practice, 16(1), 12639. https://doi.org/10.1111/rsp3.12639
30. Sarıbaş, E., & Adanalı, A. (2012). Turizm Yatırımlarının Yerel Kalkınmaya Etkisi: Çanakkale İli Örneği. Journal of Academic Social Science Studies, 5(5), 671–688.
31. Seçim, Y., & Arslan, Ö. (2023). Slow food current and ınvestigation of ıts applicability to Sille Village. Tourism Economics, Management and Policy Research, 3(2), 75-85.
32. Selçuklu Belediyesi. (2024). 2. Uluslararası Sille Sempozyumu sona erdi. Selçuklu Belediyesi. (Erişim tarihi 16 Temmuz 2025), https://www.selcuklu.bel.tr/p/haber/3603/2uluslararasi-sille-sempozyumu-sona-erdi/
33. Sharpley, R. (2009). Tourism development and the environment: Beyond sustainability?. London, Routledge.
34. Şengel, Ü. (2021). Chronology of the Interaction between the Industrial revolution and modern tourism flows. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 4(1), 19-30.
35. Tapur, T. (2009). Konya’da tarihi bir yerleşim merkezi: Sille. Türk Coğrafya Dergisi, 53, 15- 30.
36. Taşçı, M. N. (2020). Destinasyon performansının turizmde rekabet gücüne etkisi; Sille destinasyonu üzerine bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
37. Timothy, D. J. (1999). Participatory planning a view of tourism in Indonesia. Annals of tourism research, 26(2), 371-391. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(98)00104-2
38. Tosun, C. (2001). Challenges of sustainable tourism development in the developing world: the case of Turkey. Tourism management, 22(3), 289-303. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(00)00060-1
39. Turan Koyuncu, F. (2024). Tourism Activities in the Context of Ecological Footprint: Panel Data Analysis For Mediterranean Countries. Ege Academic Review, 24(2), 321-336. https://doi.org/10.21121/eab.24.02.12
40. Ünüvar, Ş., & Yıldırım, M. F. (2025). Tarihsel süreçte Konya’da yeme içme mekânlarına bir bakış. In Konya turizm araştırmaları. Eğitim Yayınevi. 17-40.
41. Ünüvar, Ş., Yıldırım, M. F., & Önal, B. (2025). Sürdürülebilir gastronomi açısından Altınekin mutfak kültürünün değerlendirilmesi. 2nd International Beyşehir Gastronomy Culture and Tourism Congress Full Text Proceedings Book. 48–65. Konya, Türkiye. 25-26 Nisan.
42. World Tourism Organization (UNWTO). (2005). Making tourism more sustainable: A guide for policy makers. Indicators of Sustainable Development for Tourism Destinations.