Research Article

TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi

Volume: 27 Number: Aile Özel Sayısı October 19, 2025
TR EN

TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi

Abstract

İnsanlık tarihi toplumsal değişim tarihi olarak da düşünülebilir. Bu değişim süreci düz çizgi halinde gerçekleşmekten ziyade inişli çıkışlı bir vaziyet alarak gerçekleşmektedir. Toplumsal değişme açısından önemli sayılabilecek kırılma noktalarından birisi de sanayileşmenin etkisiyle meydana gelen değişimdir. Gelenekselden moderne geçiş olarak da ifade edilen bu süreç toplumsal yapıyı tüm kurumlarıyla değişime zorlamıştır. Diğer tüm toplumsal kurumlar gibi aile kurumu da bundan kaçınamamıştır. Geleneksel dönemin ideal aile tipi geniş aile olarak kabul edilirken modern dönem için uygun görülen aile tipi çekirdek aile olmuştur. Post-modern döneme geçiş ile birlikte çekirdek ailenin de yerini çeşitlenmiş yeni aile modellerine bıraktığı görülmektedir. Bu çalışmada bu değişim sürecinin Türkiye’deki yansıması Türkiye İstatistik Kurumu’nun verileri esas alınarak ele alınmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuç; özellikle Batının yarım asır önce karşılaştığı durum ile Türkiye’nin de günümüzde karşı karşıya kalmış olmasıdır. Özellikle tek ebeveynli ve çocuksuz aile oranlarındaki artış, evlilik yaşının yükselmesi, boşanma oranlarının artması, doğurganlık oranlarının azalması gibi durumlar bunun bir sonucudur. İstatistiki veriler ile sabit olan bu duruma karşı sosyal politikaların geliştirilmesi hayati önem taşımaktadır.

Keywords

Aile, boşanma, çocuksuz aileler, doğurganlık oranları, tek ebeveynli aileler.

References

  1. Adak, N. (2022). Evlilik mi? birlikte yaşama mı?. N. Adak (Ed), Değişen toplumda değişen aile içinde (ss. 221-246). (5. Baskı). Konya: Eğitim Yayınevi.
  2. Aktay, Y. (2014). Modern dünyada ailenin dönüşümü ve muhtemel geleceği üzerine mülahazalar ve geleneğe dayalı problemler. M. Aydın (Ed), Aile sosyolojisi yazıları içinde (ss. 181-188). Ankara: Açılım Kitap.
  3. Alan, S. (2023). Kent ve siyaset ekseninde aşiretin dönüşümü: Bingöl Tavz Aşireti örneği (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Van Yüzüncüyıl Üniversitesi, Van.
  4. Aydın, M. (2019). Ailede çocuk ve ebeveynle ilişkisi. M. Aydın (Ed), Sistematik aile sosyolojisi içinde (ss. 167-182). (4. Baskı). Konya: Çizgi Kitabevi.
  5. Aysan, M. F. (2016). Türkiye’de demografik değişim ve aile yapıları. B. Kıran (Ed), Toplumsal değişim sempozyumu bildiriler kitabı içinde, (ss. 305-321). İstanbul: İnsan ve Medeniyet Hareketi.
  6. Bayer, A. (2013). Değişen toplumsal yapıda aile. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4(8), 101-129.
  7. Beck, U. & Beck-Gernsheim, E. (2012). Aşkın normal kaosu (N. Ermiş, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi.
  8. Blackstone, A. (2023). Gönüllü çocuksuzluk: Aileyi baştan tanımlayan ve yeni bir bağımsızlık çağı yaratan hareket (H. Dikmen, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  9. Can, B. (2010), Türkiye’nin kanayan yarası: Aile. Ümran Dergisi, (187), 19-27.
  10. Can, İ. (2014). Moderniteden postmoderniteye ailenin ontolojisi ya da modern çekirdek aile çerezleşiyor mu?, M. Aydın (Ed), Aile sosyolojisi yazıları içinde (ss. 51-81). Ankara: Açılım Kitap.
APA
Alan, S. (2025). TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(Aile Özel Sayısı), 177-198. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1707921
AMA
1.Alan S. TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi. AKUSBD. 2025;27(Aile Özel Sayısı):177-198. doi:10.32709/akusosbil.1707921
Chicago
Alan, Suat. 2025. “TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (Aile Özel Sayısı): 177-98. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1707921.
EndNote
Alan S (October 1, 2025) TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 Aile Özel Sayısı 177–198.
IEEE
[1]S. Alan, “TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi”, AKUSBD, vol. 27, no. Aile Özel Sayısı, pp. 177–198, Oct. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1707921.
ISNAD
Alan, Suat. “TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/Aile Özel Sayısı (October 1, 2025): 177-198. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1707921.
JAMA
1.Alan S. TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi. AKUSBD. 2025;27:177–198.
MLA
Alan, Suat. “TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 27, no. Aile Özel Sayısı, Oct. 2025, pp. 177-98, doi:10.32709/akusosbil.1707921.
Vancouver
1.Suat Alan. TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi. AKUSBD. 2025 Oct. 1;27(Aile Özel Sayısı):177-98. doi:10.32709/akusosbil.1707921