Research Article

Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan

Number: 13 December 30, 2019
EN TR

Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan

Abstract

Tıbbî deneyler, tıp alanında geçerli ve güvenilir bilgileri sağlamada en çok kullanılan yöntemlerdendir. Amacı insan sağlığını korumak ve hastalıklara çare bulmak olan bu yöntemlerin en önemli parçasını hayvanlar ve insanlar üzerinde gerçekleşen deneyler oluşturur. Yüzyıllardır gerçekleştirilen bu deneyler ile bilim dünyasının doyurucu sonuçlara ulaştığı söylenebilir. Fakat geçmişten günümüze uygulandığını bildiğimiz bu deneylerin kontrolsüz yapılması ise belli etik ve hukuki problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Bir deneyde, bir insanın kobay olarak kullanılmasının hukuki ve ahlaki çerçevede belli kıstasları vardır. Bu kıstaslarla kişinin bir takım etik ve yasal ilkeler çerçevesinde haklarının korunması amaçlanmakta ve bu tip çalışmaların kontrolsüz yapılması engellenmektedir. İnsan hayatının tek ve özel olması ve herhangi bir zarara uğramaması üzerine kurulu etik ilkeler, hukuk ile de güvence altına alınmaktadır.
Bu çalışmada, uygulamalı etiğin bir alt alanı olan meslek etiklerinden tıp etiği çerçevesinde bir problemin- deneylerde kobay insan kullanımının- temel ahlak kuramcıları açısından ahlakiliği tartışılmıştır. Bu bağlamda deontolojik, ahlaki duyu ve sonuçcu ahlak kuramlarının, pratikte karşılaştığımız ve tıp etiği çerçevesinde ilkelerce belirlenmiş bir probleme verebileceği muhtemel cevaplar tartışılacaktır.

Keywords

References

  1. Akarsu, Bedia. I. Kant’ın Ahlak Felsefesi. İstanbul: İnkılap Yayınları, 1999.
  2. Aksu, Büşra Nur. “Kişiliğin Oluşumunda Kalıtım mı Çevre mi Daha Etkili”. Erişim tarihi 25.03.2019 https://www.guncelpsikoloji.net/kisilik-kuramlari/kisiligin-olusumunda-kalitim-mi-cevre-mi-daha-etkili-h3641.html.
  3. Aydın, Erdem. “Tıp Etiğinde Temel İlkeler”. I. Ulusal Uygulamalı Etik Kongresi Kitabı. 133-137. Erişim tarihi: 25.03.2019, http://www.phil.metu.edu.tr/etik-1kongre-kitap.pdf. Ankara, 2003.
  4. Başdemir, H. Yücel. “İskoç Aydınlanma Etiği: Hutcheson, Hume ve Smith”. Liberal Düşünce 10/37 (2005): 27-44.
  5. Billington, Ray. Felsefeyi Yaşamak - Ahlak Düşüncesine Giriş. Trc. Abdullah Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2011.
  6. Cevizci, Ahmet. Uygulamalı Etik. İstanbul: Say Yayınları, 2013.
  7. Demirhan Erdemir, Ayşegül. Tıpta Etik ve Deontoloji- Yirmibirinci Yüzyılda. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2011.
  8. Ertin, Hakan - Temel, M. Kemal. “İnsan Üzerindeki Deneyler ve İlgili Etik-Yasal Metinler”. Anadolu Kliniği 21/3 (2016): 223-234.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2019

Submission Date

July 3, 2019

Acceptance Date

September 26, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 13

APA
Ceyhan Çoştu, F. (2019). Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan. Amasya İlahiyat Dergisi, 13, 205-222. https://doi.org/10.18498/amailad.586135
AMA
1.Ceyhan Çoştu F. Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan. Amasya İlahiyat Dergisi. 2019;(13):205-222. doi:10.18498/amailad.586135
Chicago
Ceyhan Çoştu, Feyza. 2019. “Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan”. Amasya İlahiyat Dergisi, nos. 13: 205-22. https://doi.org/10.18498/amailad.586135.
EndNote
Ceyhan Çoştu F (December 1, 2019) Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan. Amasya İlahiyat Dergisi 13 205–222.
IEEE
[1]F. Ceyhan Çoştu, “Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan”, Amasya İlahiyat Dergisi, no. 13, pp. 205–222, Dec. 2019, doi: 10.18498/amailad.586135.
ISNAD
Ceyhan Çoştu, Feyza. “Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan”. Amasya İlahiyat Dergisi. 13 (December 1, 2019): 205-222. https://doi.org/10.18498/amailad.586135.
JAMA
1.Ceyhan Çoştu F. Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan. Amasya İlahiyat Dergisi. 2019;:205–222.
MLA
Ceyhan Çoştu, Feyza. “Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan”. Amasya İlahiyat Dergisi, no. 13, Dec. 2019, pp. 205-22, doi:10.18498/amailad.586135.
Vancouver
1.Feyza Ceyhan Çoştu. Ahlak Kuramları Açısından Kobay İnsan. Amasya İlahiyat Dergisi. 2019 Dec. 1;(13):205-22. doi:10.18498/amailad.586135

Amasya Theology Journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.