EN
TR
Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur.
Abstract
Amaç: Yeni besin deneme korkusu (yiyecek neofobisi, FN) daha önce denenmemiş yiyecekleri deneme korkusudur. Obez bireylere, yeni besinlerin tanıtılması ve yeni besinlere karşı teşvik edilmenin yeni besin korkusu üzerinde etkileri olduğu bildirilmekte ancak konuyla ilgili çalışmalar literatürde çok sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma beslenme bilgi düzeyi ile yiyecek neofobisi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla 18-65 yaş aralığına sahip 384 gönüllü birey (294’ü kadın 90’ ı erkek) ile yürütülmüştür.
Yöntem: Katılımcıların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları, sağlıklı beslenme bilgi kanalları, FNS ölçeği kullanılarak yiyecek neofobi düzeyi, yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir.
Bulgular: Kadınlar, erkeklere göre daha neofobik bulunmuştur (p=0.007). Eğitim seviyesi yüksek olan kişilerin yeni yiyeceklere karşı korkusu daha düşüktür (p=0.014). Aylık geliri yüksek olan kişilerin yeni yiyecekleri deneme korkusu aylık geliri düşük olanlara göre daha düşük bulunmuştur (p=0.008). Yeni besinleri deneme korkusu diyet çeşitliliğini çok azaltmakla birlikte özellikle vitamin ve mineral eksikliklerine yol açmasından dolayı bireylerin obezite riskini arttırmaktadır.
Sonuç: Vücut Kütle İndeksi değeri yüksek olan obez bireyler yağ, şeker içeriği yüksek olan yiyeceklere daha fazla eğilim göstermektedir. Obezite sonucu bireyler geleneksel yüksek kalorili yiyecekleri tercih ederek yeni besin deneme arzularında azalma görülmüş ve yiyeceğe karşı neofobi geliştirmişlerdir.
Yöntem: Katılımcıların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları, sağlıklı beslenme bilgi kanalları, FNS ölçeği kullanılarak yiyecek neofobi düzeyi, yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir.
Bulgular: Kadınlar, erkeklere göre daha neofobik bulunmuştur (p=0.007). Eğitim seviyesi yüksek olan kişilerin yeni yiyeceklere karşı korkusu daha düşüktür (p=0.014). Aylık geliri yüksek olan kişilerin yeni yiyecekleri deneme korkusu aylık geliri düşük olanlara göre daha düşük bulunmuştur (p=0.008). Yeni besinleri deneme korkusu diyet çeşitliliğini çok azaltmakla birlikte özellikle vitamin ve mineral eksikliklerine yol açmasından dolayı bireylerin obezite riskini arttırmaktadır.
Sonuç: Vücut Kütle İndeksi değeri yüksek olan obez bireyler yağ, şeker içeriği yüksek olan yiyeceklere daha fazla eğilim göstermektedir. Obezite sonucu bireyler geleneksel yüksek kalorili yiyecekleri tercih ederek yeni besin deneme arzularında azalma görülmüş ve yiyeceğe karşı neofobi geliştirmişlerdir.
Keywords
References
- 1. Nezlek, J. B. & Forestell, C. A. (2019). Food neophobia and the five factor model of personality. Food Quality and Preference, 73, 210-214.
- 2. Uçar, M. E. (2018). Yetişkin bireylerde yeni besin korkusu ve diyet kalitesinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANKARA.
- 3. Roßbach, S., Foterek, K., Schmidt, I., Hilbig, A. & Alexy, U. (2016). Food neophobia in German adolescents: Determinants and association with dietary habits. Appetite, 101, 184-191.
- 4. de Andrade Previato, H. D. R. & Behrens, J. H. (2017). Taste-related factors and food neophobia: Are they associated with nutritional status and teenagers' food choices? Nutrition, 42, 23-29.
- 5. Mainz, E. & Balluerka, N. (2016). Nutritional status and Mediterranean diet quality among Spanish children and adolescents with food neophobia. Food Quality and Preference, 52, 133-142.
- 6. Knaapila, A. J., Sandell, M. A., Vaarno, J., Hoppu, U., Puolimatka, T., Kaljonen, A., et al. (2015). Food neophobia associates with lower dietary quality and higher BMI in Finnish adults. Pub Health Nutr, 18(12), 2161- 2171.
- 7. Knaapila, A. J., Silventoinen, K., Broms, U., Rose, R. J., Perola, M., Kaprio, J., et al. (2011). Food neophobia in young adults: Genetic architecture and relation to personality, pleasantness and use frequency of foods, and body mass index--a twin study. Behav Genet, 41(4), 512-521.
- 8. Olabi, A., Najm, N. E. O., Baghdadi, O. K. & Morton J. M. (2009). Food neophobia levels of Lebanese and American college students. Food Quality and Preference, 20(5), 353-362.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
January 31, 2023
Submission Date
August 4, 2022
Acceptance Date
December 19, 2022
Published in Issue
Year 2023 Volume: 7 Number: 1
APA
Bolat, H., & Ergün, C. (2023). Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 145-158. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1152162
AMA
1.Bolat H, Ergün C. Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;7(1):145-158. doi:10.46237/amusbfd.1152162
Chicago
Bolat, Hatice, and Can Ergün. 2023. “Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 (1): 145-58. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1152162.
EndNote
Bolat H, Ergün C (January 1, 2023) Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 1 145–158.
IEEE
[1]H. Bolat and C. Ergün, “Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur”., Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 7, no. 1, pp. 145–158, Jan. 2023, doi: 10.46237/amusbfd.1152162.
ISNAD
Bolat, Hatice - Ergün, Can. “Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7/1 (January 1, 2023): 145-158. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1152162.
JAMA
1.Bolat H, Ergün C. Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;7:145–158.
MLA
Bolat, Hatice, and Can Ergün. “Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 7, no. 1, Jan. 2023, pp. 145-58, doi:10.46237/amusbfd.1152162.
Vancouver
1.Hatice Bolat, Can Ergün. Yeni Besin Deneme Korkusu: Obezite Gelişiminin Hem Nedeni Hem Sonucudur. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023 Jan. 1;7(1):145-58. doi:10.46237/amusbfd.1152162
Cited By
The Relationship of Neophobia and Neophilia to the Life Events Among Young Adults
Archives of Pharmacy Practice
https://doi.org/10.51847/AG623z9IS0
