MÂLİ BAKIŞ AÇISINDAN TÜRKİYE’DE KORUYUCU AİLE UYGULAMASI
Öz
Türkiye’de koruyucu aile modeli yaygınlaştırılmaya çalışılmaktadır. Koruyucu aile modeline ilişkin akademik çalışmalar genellikle sosyolojik, psikolojik ve hukuki alanlarda yoğunlaşmıştır. Ancak her kamusal faaliyette olduğu gibi koruyucu aile modelinin de mali yönü bulunmaktadır ve bu yönüyle de analiz edilmesi gerekmektedir. Buna karşın, yapılan literatür taramasında, gerek ülkemizde gerekse de dünyada koruyucu aile uygulamalarının mali açıdan ele alınıp incelenmediği belirlenmiştir. Bu itibarla, çalışmamızda Türkiye’deki koruyucu aile uygulaması mali açıdan ele alınmış olup bu açıdan özgün bir yapıya sahiptir ve koruyucu aile çalışmalarındaki önemli bir akademik boşluğu doldurup gelecek çalışmalara yol gösterecek niteliktedir. Koruyucu aile modelinin mali açıdan ele alınmasında amaç, uygulamanın bütçesel yükünün ortaya konulması, yapılan ödemelerin yeterliliğinin belirlenmesi ve modeli teşvik edici nitelikte olup olmadığının belirlenmesidir. Çalışma sonucunda görülmüştür ki Türkiye’de koruyucu aile sayısı halen düşük seviyede olsa da toplam aile ve çocuk harcamaları içerisindeki payı artış göstermektedir. Türkiye’de koruyucu aile modeli için yapılan harcamalardaki artış ise koruyucu aile yanındaki çocuk sayısı üzerinde doğrudan bir etki doğurmamaktadır. Ayrıca koruyucu ailelere yapılan ödeme tutarlarının yüksek düzeyde olmasa da ilişkili parametrelerle kıyaslama yapıldığında Türkiye şartlarında makul seviyede olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Koruyucu aile , sosyal koruma , kurum bakımı , korunmaya muhtaç çocuklar
References
- Abukan, B. (2020). Çocukluk Çağı Travmalarının Koruyucu Aile İçinde Sağaltımı Üzerine Bir Değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(1): 241-260.
- Ayhan, M. (2021). Koruyucu Aile Modelinde Duygusal Emek ve Ekonomik Tutum: İzmir İli Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Manisa.
- Akyüz, E. (2008). Velâyet, Çocuğun Korunması ve Koruyucu Aile Hizmeti. N. Erol (Ed.), Aile, Evlat Edinme Hizmetleri ve Ruh Sağlığı (ss. 55-122). Ankara: Ankara Üniversitesi.
- ASHB (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı). (2015-2021). Mali Raporlar, 02.04.2022 tarihinde https://www.aile.gov.tr/sgbd/arge-raporlar/ adresinden erişildi.
- ASHB (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı). (2022). Kurumsal İstatistikler, 02.04.2022 tarihinde https://www.aile.gov.tr/media/87499/kurumsal-istatistikler.pdf adresinden erişildi.
- Bilgin, Ö. & Nuray E. (2019). Türkiye’de Çocukların Koruma Altına Alınma Süreçleri. Qualitative Studies, 14(4): 50-66.
- Böckler, A., Anita T. & Tania S. (2016). The Structure of Human Prosociality. Social Psychological and Personality Science, 7(6): 530–541.
- Center for the Study of Social Policy. (2009). Report of Center for the Study Social Policy, Policy Matters: Setting and Measuring Benchmarks for State Policies. Washington.
- Çavuş-Bekce, F. Ö. & Nurullah Ç. (2021). İhmal ve İstismarı Önlemeye Yönelik Çocuk Koruma Politikalarında Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modelinin Yeri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 32(4): 1565-1586.
- Diogo, E. & Francisco B. (2017). Being a Foster Family in Portugal. Motivations and Experiences Societies, 7(4): 37-45.