Research Article

İmam Kuşeyrî’nin Hallâc-ı Mansûr’u Müdafaası

Volume: 9 Number: İDEKTA July 31, 2021
EN TR

İmam Kuşeyrî’nin Hallâc-ı Mansûr’u Müdafaası

Öz

Hallâc-ı Mansûr’un dile getirdiği görüşleri sebebiyle idam edilmesi, İslâm fikir dünyasında derin izler bırakmıştır. Tenkit edenler, şathiye türü sözlerinden dolayı onu hulûl ve ittihat inancına sahip bir zındık olarak görüp eleştirmişlerdir. Savunanlar ise onu Ehl-i Sünnet akidesine bağlı şehit bir sûfî olarak nitelendirmişlerdir. İmam Kuşeyrî er-Risale adlı eserinde, seksen üç sûfînin biyografisine yer vermesine rağmen Hallâc-ı Mansûr’a yer vermemiştir. Bu durum İmam Kuşeyrî’nin tasavvufu Kitap ve Sünnet kaynaklı olduğunu ispat etme çabası ve yanlış anlaşılma kaygısına bağlanılabilir. Buna rağmen er-Risale’de Hallâcı Mansûr’un görüşlerine yer vermesi bilhassa kitabın başında yer alan “tevhîd” bölümünde Yüce Allah’ın zâtını, sıfatlarını ve fiillerini tenzih eden sözlerini nakletmesi, Hallâc-ı Mansûr’un biyografisine yer vermemiş olması üzerinden ona yapılacak eleştirilere üstü kapalı bir cevap niteliğindedir. Bu araştırmada İmam Kuşeyrî’nin er-Risale’de Hallâc-ı Mansûr’dan yaptığı nakiller temel alınarak Hallâc-ı Mansûr’un münekkitlerine vermek istediği zımni cevaplar incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aşkar, Mustafa. Tasavvuf Tarihi Literatür. İstanbul: İz Yayıncılık, 2. Basım, 2015.
  2. Attâr, Ferîdüddîn Tezkiretü’l-Evliyâ. çev. Süleyman Uludağ. İstanbul: Semerkand Yayınları, 6. Basım, 2018.
  3. Bardakçı, Mehmet Necmettin. Doğuştan Günümüze Tasavvuf ve Tarikatlar. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2. Basım, 2016.
  4. Cami, Abdurrahman. Nefehâtü’l-Üns-Evliya Menkıbeleri. çev. Lâmiî Çelebi. sad. Ahmed Murad. İstanbul: Fatih Yayınları, 2015.
  5. Cebeci̇oğlu, Ethem. "Hallac-ı Mansur". Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 30 / 1 (Nisan 1988), 329-350. https://doi.org/10.1501/Ilhfak_0000000731
  6. Cerrahi, Safer el-Muhibbi. Istılahat-ı sofiyye fi Vatan-ı Asliyye. İstanbul: Kırkkandil Yayınevi, 2. Basım, 2013.
  7. Cürcânî, es-Seyyid eş-Şerîf el-. Mu’cemu’t-Ta’rîfât. thk. Muhammed Sıddîk el-Minşâvî. Kahire: Dâru’l-Fadîle ts.
  8. Demirci, Mehmet. Gönül Dünyamızı Aydınlatanlar. İstanbul: Vefa Yayınları, 2013.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2021

Submission Date

March 30, 2021

Acceptance Date

May 21, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: İDEKTA

APA
Yiğit, M. (2021). İmam Kuşeyrî’nin Hallâc-ı Mansûr’u Müdafaası. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(İDEKTA), 213-221. https://doi.org/10.18506/anemon.906737