Research Article

Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı

Volume: 7 Number: 1 July 30, 2026
EN TR

Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı

Abstract

Öz: Habsburg Monarşisi’nde Ortaçağ’dan beri var olan Hıristiyanlığın koruyucusu oldukları inancı, Osmanlılar’ın Avrupa’ya yaptığı fetihlerden sonra, yeniden alevlenmiştir. Osmanlılar ile Habsburglar’ın karşılaşmaları sonucunda, Habsburg topraklarında yaşayanların hem kültürel hem de toplumsal hafızalarında, yazılı ve görsel basının etkisiyle, olumsuz bir Osmanlı ya da Türk imajı çizilmeye başlandığı saptanmıştır. Bu imaj, şarkılar ve efsanelerle de toplumsal hafızaya yerleştirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, el ilânları, broşürler, gazeteler, resimler, şarkılar, opera ve tiyatro eserleri gibi hem yazılı hem de görsel materyallerden faydalanılmıştır. Bu makalenin amacı, Habsburglar’ın kültürel ve toplumsal hafızalarında yer eden Türk imajının 1683 yılından önce ve sonra nasıl olduğunu kıyaslamalı olarak göstermeye çalışmaktır. Bilhassa savaş zamanlarında, Habsburg topraklarında yaşayan insanların Osmanlılar’a karşı olan korku ve nefretlerini diri tutmak için, daha fazla propaganda amaçlı yayımlar yapılmıştır. 1683 yılında Osmanlılar’ın II. Viyana Kuşatması’nda mağlub olmaları, Türk korkusunun azalmasına yol açmıştır. 1683 yılı ve sonrasında yapılan savaşlarda Osmanlılar’dan kalan savaş ganimetlerinde görülen sayısız sanat eserleri, Osmanlı İmparatorluğu ve onun kültürüne olan alâkayı artırmıştır. Bu makalede, Türk imajının ortaya çıkışı incelenmiş ve “kana susamış mevrûs düşman” olan Türk’ten “egzotik” Türk’e dönüşümü anlatılmıştır. Türkler ile ilgili olumsuz ifadeler, 1683 yılından sonra Habsburg topraklarında hâlâ yaygın iken, diğer yandan “Turquerie” olarak adlandırılan ve Türkler’in yaşam tarzını yansıtan akım hızla yayılmaya devam etmiştir.

Keywords

References

  1. ARIKAN Zeki, “Avrupa’da Türk İmgesi”, Osmanlı, c. 9, Haz. Güler Eren, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 1999, ss. 81-93.
  2. ARNDT Johannes, “Die historisch-politischen Zeitschriften innerhalb der Zirkulären Struktur des Mediensystems der politischen Publizistik”, Johannes Arndt (Haz.), Das Mediensystem im Alten Reich der Frühen Neuzeit (1600-1750), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen, 2010, ss. 139-169.
  3. ASSMANN Jan, “Kollektives Gedächtnis und kulturelle Identität”, Jan Assmann, Toni Hölscher (Haz.), Kultur und Gedächtnis, Suhrkamp. Frankfurt am Main 1988, ss. 9-19.
  4. ASSMANN Jan, Religion und kulturelles Gedächtnis: Zehn Studien, C. H. Beck, Münih 2018, 5. bs. ASSMANN Jan ve John Czaplicka, “Collective Memory and Cultural Identity”, New German Critique, 65, 1995, ss. 125-133.
  5. BARBARICS Zsusza, “» Türck ist Mein Nahm in Allen Lande «Kunst, Propaganda und die Wandlung des Türkenbildes im Heiligen Römischen Reich Deutscher Nation”, Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, 54/ 2-3, 2001, ss. 257-317.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Contemporary European History, International History

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 30, 2026

Submission Date

April 2, 2026

Acceptance Date

June 8, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 1

APA
Kılıç, A. (2026). Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı. Ankara Anadolu Ve Rumeli Araştırmaları Dergisi, 7(1), 119-156. https://doi.org/10.53838/ankarad.1921418
AMA
1.Kılıç A. Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı. AJARS. 2026;7(1):119-156. doi:10.53838/ankarad.1921418
Chicago
Kılıç, Ayşe. 2026. “Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı”. Ankara Anadolu Ve Rumeli Araştırmaları Dergisi 7 (1): 119-56. https://doi.org/10.53838/ankarad.1921418.
EndNote
Kılıç A (July 1, 2026) Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı. Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi 7 1 119–156.
IEEE
[1]A. Kılıç, “Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı”, AJARS, vol. 7, no. 1, pp. 119–156, July 2026, doi: 10.53838/ankarad.1921418.
ISNAD
Kılıç, Ayşe. “Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı”. Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi 7/1 (July 1, 2026): 119-156. https://doi.org/10.53838/ankarad.1921418.
JAMA
1.Kılıç A. Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı. AJARS. 2026;7:119–156.
MLA
Kılıç, Ayşe. “Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı”. Ankara Anadolu Ve Rumeli Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 1, July 2026, pp. 119-56, doi:10.53838/ankarad.1921418.
Vancouver
1.Ayşe Kılıç. Habsburglar’ın Toplumsal Hafızalarında Türk İmajı. AJARS. 2026 Jul. 1;7(1):119-56. doi:10.53838/ankarad.1921418