EN
TR
Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları
Abstract
Etlik piliçlerde, büyüme oranı ve karkas verimi bakımından seleksiyona tabii tutulma ile büyümeyi destekleyen beslenme ve yönetim uygulamaları bazı refah sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Etlik piliçlerde temel refah sorunları genetik ve çevresel sorunlardan kaynaklanmaktadır. Yüksek büyüme hızı, hastalıklar, kontakt dermatitis, iskelet problemleri ve lokomotor aktivite genetik sorunlar olarak, yerleşim sıklığı, altlık, hava kalitesi, ışık, besleme, yem yönetimi ve yetiştirme ekipmanlarını ise çevresel sorunlar olarak sınıflandırabiliriz. Etlik piliçlerde 2007/43/EC direktifinin uygulanması ve refah-sağlık sorunlarının ele alındığı bakım ve yönetim uygulamaları ile ilgili en son çalışma 2018 yılında Avrupa Parlamentosu konseyinde rapor edilmiştir. Raporda piliçlerde ayak pedi dermatitinin izlenmesine ve skorlanmasına dayanan kontrollerin, hayvan refahını iyileştirmede en etkili yöntem olduğu tespit edilmiştir. Özellikle piliçlerin refahını etkileyen havalandırma gibi daha teknik uygulamaların halen bir sorun olarak devam ettiği bildirilmiştir. Sonuç olarak; etlik piliçlerin sağlığını, hayvancılık ürünlerinin kalite ve biyogüvenliğini iyileştirmek için refah konusu hafife alınmamalı ve buna yönelik en uygun standartlar sağlanmalıdır. Türkiye'de de en kısa zamanda etlik piliçlerin refah sorununa çözüm ve standart getirilmelidir. Aksi halde gıda güvenliği ile ilgili sorunların ortaya çıkmasına, etlik piliç endüstrisinin uluslararası standartlara entegrasyonunun etkilenmesine, ilgili ürünlerin ihracatında yeni bir engelin ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu derleme etlik piliçlerde refah koşullarını etkileyen genetik ve çevresel sorunların belirlenmesi, refah sorunlarına standart getirilmesi amacıyla yapılan çalışmalar hakkında bilgi vermek amacıyla yapılmıştır.
Keywords
References
- Akbaş, Y. Yalçın, S. Özkan, S. Kırkpınar, F. Takma, Ç. Gevrekçi, Y. Güler, H. C. Türkmut, L. (2009). Heritability estimates of tibial dyschondroplasia, valgus-varus, foot-pad dermatitis and hock burn in broiler. Archiv für Geflügelkunde, 73, 1–6.
- Albright L.D. (1990). Environment control for animals and plants. American Society of Agricultural Engineers, St. Joseph, Mich., USA pp. 167.
- Anonim. (2000). Scientific Committee on Animal Health and Animal Welfare. The welfare of chickens kept for meat production (broilers). European Commission, Health and Consumer Protection Directorate-General Brussels. https://ec.europa.eu/food/sites/food/files/animals/docs/aw_arch_2005_broilers_scientific_opinion_en.pdf.p. 1-149.
- Anonim. (2007). Council Directive 2007/43/EC of 28 June 2007 laying down minimum rules for the protection of chickens kept for meat production. Erişim: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32007L0043. Erişim Tarihi: 05.05.2020. OJ L 182, 12.7.2007, p. 19-28.
- Anonim. (2018). Report from the commission to the European Parliament and the council on the application of directive 2007/43/EC and its influence on the welfare of chickens kept for meat production, as well as the development of welfare indicators. Erişim: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52018DC0181. Erişim Tarihi: 21.04.2020. Brussels, 13.4.2018.
- Anonim. (2020). Lokomotorium nedir? https://www.tipterimlerisozlugu.com/locomotorium.html. Erişim tarihi: 03.03.2020.
- Apeldoorn, E.J. Schrama, J.W. Mashaly, M.M. Parmentier, H.K. (1999). Effect of melatonin and lighting schedule on energy metabolism in broiler chickens. Poultry Science, 78, 223-229.
- Başer, E. Yetişir, R. (2010). Farklı aydınlatma programlarının etlik piliç performansı ve refahı üzerine etkisi. Hayvansal Üretim. 51(2), 68-76.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Review
Publication Date
June 30, 2020
Submission Date
May 14, 2020
Acceptance Date
June 5, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 2 Number: 1
APA
Sarı, M., & Saatcı, M. (2020). Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları. Academic Platform Journal of Halal Lifestyle, 2(1), 23-35. https://izlik.org/JA53FJ56DN
AMA
1.Sarı M, Saatcı M. Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları. AP Halal Lifestyle. 2020;2(1):23-35. https://izlik.org/JA53FJ56DN
Chicago
Sarı, Mehmet, and Mustafa Saatcı. 2020. “Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları”. Academic Platform Journal of Halal Lifestyle 2 (1): 23-35. https://izlik.org/JA53FJ56DN.
EndNote
Sarı M, Saatcı M (June 1, 2020) Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları. Academic Platform Journal of Halal Lifestyle 2 1 23–35.
IEEE
[1]M. Sarı and M. Saatcı, “Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları”, AP Halal Lifestyle, vol. 2, no. 1, pp. 23–35, June 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA53FJ56DN
ISNAD
Sarı, Mehmet - Saatcı, Mustafa. “Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları”. Academic Platform Journal of Halal Lifestyle 2/1 (June 1, 2020): 23-35. https://izlik.org/JA53FJ56DN.
JAMA
1.Sarı M, Saatcı M. Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları. AP Halal Lifestyle. 2020;2:23–35.
MLA
Sarı, Mehmet, and Mustafa Saatcı. “Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları”. Academic Platform Journal of Halal Lifestyle, vol. 2, no. 1, June 2020, pp. 23-35, https://izlik.org/JA53FJ56DN.
Vancouver
1.Mehmet Sarı, Mustafa Saatcı. Etlik Piliçlerde Temel Refah Sorunları. AP Halal Lifestyle [Internet]. 2020 Jun. 1;2(1):23-35. Available from: https://izlik.org/JA53FJ56DN