GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF)

Ahmet Aytaç

doi:10.34242/akmbaris.2020.133

GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF)

Abstract

El sanatları milletlerin kültür tarihinde önemli bir yere sahiptir. Dokumacılık ise dünyanın en eski sanatlarından birisidir. Zemin tekstilleri içerisinde Türk dokumalarının tarihi kökeni çok eskidir. Türkler gittikleri her yere kültürlerini de taşımışlardır. Hayvancılıkla uğraşan eski Türklerin kültürlerinde de doğal olarak dokumacılık sanatı önemli olmuştur. Bu dokumalar aynı zamanda milli kültür ürünüdür. Orta Asya kökenli Türk dokumaları günümüze kadar önemini korumuştur. Kilim, halı kadar dayanıklı değildir. Daha çok 15. yüzyıl ve sonrasına ait örnekler günümüze gelmiştir. Yakın coğrafyalarda yaşayan Gürcülerin ve Türklerin kültürel bir etkileşim içerisinde olmaları çok doğaldır. Dokumacılık sanatında yüzyıllardır önemli eserler üreten Türkler, başka milletlerin kültürlerini de etkilemiştir. Asıl ataları Hititler ve Subarlar olan Gürcüler güney Kafkasya’da Karadeniz’in doğu kenarında yer alan coğrafyada etkili bir kültüre sahiptirler. Gürcüler eskiden beri Güney Kafkasya, Karadeniz ve Hazar Gölü (Denizi) arasında bulunan topraklarda yaşamışlardır. Gürcülerin yaşadığı topraklar tarihte bazı zamanlarda Hun, Hazar, Kıpçak, Selçuklu ve Osmanlı gibi Türk devletlerinin egemenliği altında kalmıştır. Gürcistan, Türk dünyası ve Türkiye’nin de var olduğu bir coğrafyadadır. Dolayısıyla Gürcistan ve Türkiye’de ortak kültürel izlere de rastlanmaktadır. Kilimler ortak kültürel işaretlere sahiptir. Gürcistan ve Anadolu Türk kilimlerinde de benzer motifler vardır. Gürcistan’da dokunan bütün kilimlerde bu benzerlik kolayca görülmektedir. Bu benzerlik sadece motiflerde yoktur. Dokuma tekniği olarak da Gürcü kilimleri Türk dokumalarıyla aynıdır. Bu araştırmada Gürcistan kilimlerinden yedi tanesi incelenecektir. Söz konusu olan kilimler Batum ve Tiflis’te evlerde ve iş yerlerinde tespit edilmiştir. Bu yedi adet kilim dört farklı desen şemasından oluşmaktadır. Araştırmada Gürcistan kilimlerinin desen ve teknik yönleri ele alınacaktır. Konya ve Gürcistan kilimleri arasındaki desen, renk özellikleri daha çok motif bakımından karşılaştırılacaktır.

Keywords

Dokuma,Kilim,Renk,Desen,Motif

References

Acar, Belkıs (1982). Kilim, Cicim, Zili, Sumak, Türk Düz Dokuma Yaygıları, İstanbul.
Akpınarlı, H. Feriha ve Arslan, Pınar (2017). “Dokumacılığın Yerel Kalkınma Projeleri ile Yaşatılması Örneği; Üzümlü Dastar Dokumalar”, IX. Uluslararası Türk Sanatı, Tarihi ve Folkloru Kongresi/Sanat Etkinlikleri (IX. International Turkic Art, History and Folklore Congress/Art Activities), (Editör: Ahmet AYTAÇ), Bayındır-İzmir,s. 17-22.
Aytaç, Ahmet (2008). Konya Müzelerinde Bulunan Yöre Halılarının Renk Ölçümü ve Yüzey Tasarımlarının Değerlendirilmesi, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Tekstil tasarımı ABD Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara, 2008.
Aytaç, Ahmet (2007). “Makedonya Devlet Müzesi’nde Sergilenen Kilimlerin Teknik ve Desen Özellikleri”, S. Ü. Selçuklu Araştırmaları Merkezi I. Uluslararası Türk El Dokumacılığı Kongresi Bildirileri Konya, s. 51-58.
Aytaç, Ahmet (2003). Hotamış Türkmen Kilimi, Konya.
Aytaç, Ahmet (2009). Konya-Ilgın Yukarı Çiğil Kilimleri, Konya.
Erbek, Güran (1995). Anatolian Kilims, C: 1-2, Ankara.
Gül, Muhittin (2009). “Türk-Gürcü İlişkileri ve Türkiye Gürcüleri”, SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, S: 1, s. 75-108.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Ahmet Aytaç This is me
0000-0001-5424-4607
Türkiye

Publication Date

June 25, 2020

Submission Date

May 8, 2020

Acceptance Date

June 1, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 16

DOI

https://doi.org/10.34242/akmbaris.2020.133

IZ

https://izlik.org/JA27UD67JL

Cite

RIS / Bibtex

APA

Aytaç, A. (2020). GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF). Arış Dergisi, 16, 42-55. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2020.133

AMA

1.Aytaç A. GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF). Arış Dergisi. 2020;(16):42-55. doi:10.34242/akmbaris.2020.133

Chicago

Aytaç, Ahmet. 2020. “GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF)”. Arış Dergisi, nos. 16: 42-55. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2020.133.

EndNote

Aytaç A (June 1, 2020) GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF). Arış Dergisi 16 42–55.

IEEE

[1]A. Aytaç, “GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF)”, Arış Dergisi, no. 16, pp. 42–55, June 2020, doi: 10.34242/akmbaris.2020.133.

ISNAD

Aytaç, Ahmet. “GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF)”. Arış Dergisi. 16 (June 1, 2020): 42-55. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2020.133.

JAMA

1.Aytaç A. GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF). Arış Dergisi. 2020;:42–55.

MLA

Aytaç, Ahmet. “GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF)”. Arış Dergisi, no. 16, June 2020, pp. 42-55, doi:10.34242/akmbaris.2020.133.

Vancouver

1.Ahmet Aytaç. GÜRCİSTAN VE KONYA KİLİMLERİNDE YANIŞ (MOTİF). Arış Dergisi. 2020 Jun. 1;(16):42-55. doi:10.34242/akmbaris.2020.133