Research Article
PDF EndNote BibTex RIS Cite

Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri

Year 2012, Issue 7, 122 - 129, 03.03.2012
https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.34

Abstract

Tarihçilerin ve arkeologların dediklerine göre Mogol saldırılarından önceki Bulgar’da el sanatları çok gelişmiştir. Dokuma işleri ve halıcılık da bunlardandır. Sanat tarihçisi F. Veliev Bulgar’da arkeolojik kazılarda halıcılık, yün ve keten işleme aletleri bulunduğunu bildirmektedir. Tatar dilinde halı terimlerinin çokluğu, yaygınlığı, çeşitliliği de halıcılık sanatının Tatar halkında eskiden beri bilindiğini açıkça göstermektedir. Tatarlarda havlı dokumalar üretme geleneği çeşitli sebeplerden dolayı bugüne kadar ulaşmamıştır. Düz, havsız dokuma daha çok yayılmıştır. Terimler örneğinde de bunu görebiliriz: kelimelerin çoğu kilim türlerini adlandırmaktadır. Tatar ağızları konumuza ait terimlerle ayrıca zengindir. Örnek olarak, адаwа, тулак, йапма, дируга kelimeleri ayrı ağızlarda kilim türleri adlandırmalarıdır. Tatar dilinin halıcılık ve dokuma terimleri sisteminde eş anlamlı, çok anlamlı sözcükler yaygındır. Terimlerin kullanılma ve yaygınlık alanını inceleyip türlü bölgelerde bu tür el sanatının yaygınlık alanını da belirlemek mümkündür. Terimlerin çoğu Tatar dilinin kendi söz varlığına aittir, ama alınma sözcükler de kullanılmaktadır.

References

  • Ahmetyanov, R. G. (2001), Tatar Telenen Kıskaça Tarihi-etimologik süzlege, Kazan, Tat. kit. neşr., 272 b.
  • Aliyeva, K. (2009), İstoki i Evolyutsıya Hudojestvennoy Kulturı Tyurkskih narodov: Materialı Mejdunarodnoy Nauçno-praktiçeskoy Konferentsıyı, Posvyaşşennoy 150-letiyu so
  • Dnya Rojdeniya Pedagogaprosvetitelya, hudojnika Ş.A. Tagirova (Kazan, 17-18 aprelya 2008 g.), Kazan, s. 392.
  • Bayazitova, F. S. (2006), Nokrat söyleşe. Ruhi miras: gailekönküreş hem yola terminologiyese. Folklor, Kazan: ‘Dom peçati’ neşr., 240 b.
  • Dulskiy, P. (1925), İskusstvo Kazanskih Tatar, Moskva: Tsentralnoye İzd.-vo narodov SSSR, s. 19. İz glubinı stoletiy (2004), Kazan: Tatar. кn. izd.-vo, s. 271. Kol Gali (1983),
  • Kıssai Yusuf, Kazan: Tat.kit.neşr., 541 b.Lihachev, A. F. (1876), Bıtovıye Pamyatniki Velikoy Bulgarii – ‘Trudı II Arheologiçeskogo syezda, Т I, М.
  • Muhamedova, R. G. (2008), Tatarı-Mişari: İstorikoetnografiçeskoye İssledovaniye, Kazan: Magarif, s. 295.
  • Safina F. Ş. (1976), «Tkatskiye Stanı Tatar», İz İstorii Kulturı i Bıta Tatarskogo Naroda i Yego Predkov, Kazan, s. 99-105
  • , F. Ş. (1976), «Beloye Branoye Tkaçestvo v Rayonah Zakazanya», İz İstorii Kulturı i Bıta Tatarskogo Naroda i Yego Predkov, Kazan, s. 147-150.
  • F. Ş. (1996), Tkaçestvo Tatar Povoljya i Urala, Kazan: Fen, s. 205.
  • Valeyev, F. H., G. F. Valeyeva - Suleymanova (1987), Drevneye İskusstvo Tatarii, Kazan: Tatar. кn. izd.-vo, s. 171.
  • F. H. (1984), Narodnoye Dekorativnoye İskusstvo Tatarstana, Kazan: Tatar. кn. izd.-vo, s. 132.
  • F. H. (1969), Ornament Kazanskih Tatar, Kazan: Tatar. кn. İzd.-vo, s. 202.
  • Valeyeva, D. K. Valeyeva (1983), İskusstvo Voljskih Bulgar (X – naç. XIII v.v.), Kazan: Tatar. кn. izd.-vo, s. 132.
  • D. K. (2003), İskusstvo Voljskih Bulgar Perioda Zolotoy Ordı (XIII – X v.v.), Kazan: Fiker, s. 240.
  • G. F., Valeyeva-Suleymanova (1995), Dekorativnoye İskusstvo Tatarstana, Kazan: Fen, s. 188.

Year 2012, Issue 7, 122 - 129, 03.03.2012
https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.34

Abstract

References

  • Ahmetyanov, R. G. (2001), Tatar Telenen Kıskaça Tarihi-etimologik süzlege, Kazan, Tat. kit. neşr., 272 b.
  • Aliyeva, K. (2009), İstoki i Evolyutsıya Hudojestvennoy Kulturı Tyurkskih narodov: Materialı Mejdunarodnoy Nauçno-praktiçeskoy Konferentsıyı, Posvyaşşennoy 150-letiyu so
  • Dnya Rojdeniya Pedagogaprosvetitelya, hudojnika Ş.A. Tagirova (Kazan, 17-18 aprelya 2008 g.), Kazan, s. 392.
  • Bayazitova, F. S. (2006), Nokrat söyleşe. Ruhi miras: gailekönküreş hem yola terminologiyese. Folklor, Kazan: ‘Dom peçati’ neşr., 240 b.
  • Dulskiy, P. (1925), İskusstvo Kazanskih Tatar, Moskva: Tsentralnoye İzd.-vo narodov SSSR, s. 19. İz glubinı stoletiy (2004), Kazan: Tatar. кn. izd.-vo, s. 271. Kol Gali (1983),
  • Kıssai Yusuf, Kazan: Tat.kit.neşr., 541 b.Lihachev, A. F. (1876), Bıtovıye Pamyatniki Velikoy Bulgarii – ‘Trudı II Arheologiçeskogo syezda, Т I, М.
  • Muhamedova, R. G. (2008), Tatarı-Mişari: İstorikoetnografiçeskoye İssledovaniye, Kazan: Magarif, s. 295.
  • Safina F. Ş. (1976), «Tkatskiye Stanı Tatar», İz İstorii Kulturı i Bıta Tatarskogo Naroda i Yego Predkov, Kazan, s. 99-105
  • , F. Ş. (1976), «Beloye Branoye Tkaçestvo v Rayonah Zakazanya», İz İstorii Kulturı i Bıta Tatarskogo Naroda i Yego Predkov, Kazan, s. 147-150.
  • F. Ş. (1996), Tkaçestvo Tatar Povoljya i Urala, Kazan: Fen, s. 205.
  • Valeyev, F. H., G. F. Valeyeva - Suleymanova (1987), Drevneye İskusstvo Tatarii, Kazan: Tatar. кn. izd.-vo, s. 171.
  • F. H. (1984), Narodnoye Dekorativnoye İskusstvo Tatarstana, Kazan: Tatar. кn. izd.-vo, s. 132.
  • F. H. (1969), Ornament Kazanskih Tatar, Kazan: Tatar. кn. İzd.-vo, s. 202.
  • Valeyeva, D. K. Valeyeva (1983), İskusstvo Voljskih Bulgar (X – naç. XIII v.v.), Kazan: Tatar. кn. izd.-vo, s. 132.
  • D. K. (2003), İskusstvo Voljskih Bulgar Perioda Zolotoy Ordı (XIII – X v.v.), Kazan: Fiker, s. 240.
  • G. F., Valeyeva-Suleymanova (1995), Dekorativnoye İskusstvo Tatarstana, Kazan: Fen, s. 188.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Art
Journal Section Makaleler
Authors

Feride TAGİROVA This is me (Primary Author)


Olga BYATİKOVA This is me

Publication Date March 3, 2012
Published in Issue Year 2012, Volume , Issue 7

Cite

Bibtex @research article { aris534388, journal = {Arış Dergisi}, issn = {1301-255X}, eissn = {2687-4016}, address = {Ziyabey Caddesi, No:19 06520 Balgat-Ankara, TÜRKİYE}, publisher = {Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı}, year = {2012}, number = {7}, pages = {122 - 129}, doi = {10.34242/akmbaris.2019.34}, title = {Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri}, key = {cite}, author = {Tagirova, Feride and Byatikova, Olga} }
APA Tagirova, F. & Byatikova, O. (2012). Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri . Arış Dergisi , ARIŞ 7.SAYI , 122-129 . DOI: 10.34242/akmbaris.2019.34
MLA Tagirova, F. , Byatikova, O. "Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri" . Arış Dergisi (2012 ): 122-129 <https://dergipark.org.tr/en/pub/aris/issue/43628/534388>
Chicago Tagirova, F. , Byatikova, O. "Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri". Arış Dergisi (2012 ): 122-129
RIS TY - JOUR T1 - Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri AU - FerideTagirova, OlgaByatikova Y1 - 2012 PY - 2012 N1 - doi: 10.34242/akmbaris.2019.34 DO - 10.34242/akmbaris.2019.34 T2 - Arış Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 122 EP - 129 VL - IS - 7 SN - 1301-255X-2687-4016 M3 - doi: 10.34242/akmbaris.2019.34 UR - https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.34 Y2 - 2023 ER -
EndNote %0 Arış Dergisi Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri %A Feride Tagirova , Olga Byatikova %T Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri %D 2012 %J Arış Dergisi %P 1301-255X-2687-4016 %V %N 7 %R doi: 10.34242/akmbaris.2019.34 %U 10.34242/akmbaris.2019.34
ISNAD Tagirova, Feride , Byatikova, Olga . "Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri". Arış Dergisi / 7 (March 2012): 122-129 . https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.34
AMA Tagirova F. , Byatikova O. Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri. Arış. 2012; (7): 122-129.
Vancouver Tagirova F. , Byatikova O. Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri. Arış Dergisi. 2012; (7): 122-129.
IEEE F. Tagirova and O. Byatikova , "Tatar Dilinde Halıcılık ve Dokuma Terimleri", Arış Dergisi, no. 7, pp. 122-129, Mar. 2012, doi:10.34242/akmbaris.2019.34