Research Article

Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal ve Teorik Analizi

Number: 5 June 30, 2026
EN TR

Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal ve Teorik Analizi

Abstract

Bu araştırmada, viyolonsel için Batı müzik teorisi temelinde hazırlanmış ve Türk müziği eserleri içeren kitaplar teorik açıdan incelenmiştir. Çalışmanın amacı, araştırmanın konusuna yönelik kitaplarda yer alan eserlerin makamsal yapı, usul/ölçü anlayışı ve çokseslendirme yaklaşımları bakımından nasıl yapılandırıldığını ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında betimsel nitel araştırma deseniyle yürütülmüş; doküman incelemesine dayalı olarak beş kitapta yer alan toplam 73 eser analiz edilmiştir. Eserler; makam ve dizi adlandırmaları, tampere sistemin kullanımı, usul ve ölçü özellikleri, tek sesli ya da eşlikli yazım biçimleri ve çokseslendirme türleri açısından sınıflandırılmıştır.

Bulgular, repertuvarda Hüseyni, Hicaz ve Kürdi gibi geleneksel makamların öne çıktığını; ancak bu makamların büyük ölçüde tampere sistem sınırları içinde ele alındığını göstermektedir. Usul ve ölçü bakımından 4/4 ölçüsünün baskın olduğu, geleneksel usullerin ise sıklıkla karma ve çoklu ölçü yapılarıyla temsil edildiği belirlenmiştir. Çokseslendirme açısından repertuvarın ağırlıklı olarak üçlü temelli Batı tonal armonisi üzerine kurulduğu; karma ve kontrpuan temelli yaklaşımların sınırlı düzeyde kullanıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, viyolonsel için hazırlanmış bu eser kitaplarının, Türk müziği malzemesini Batı müzik kuramı, tampere ses sistemi ve tonal armoni çerçevesinde yeniden yapılandıran bir kuramsal yaklaşımı yansıttığı ortaya konmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma, nitel araştırma kapsamında doküman incelemesine dayalı olup, kamuya açık olarak yayımlanmış eser kitapları ve bu kitaplarda yer alan notasyonlar üzerinden yürütülmüştür. Araştırma sürecinde insan katılımcılardan veri toplanmamış, kişisel veri kullanılmamış ve müdahale/deneysel işlem gerçekleştirilmemiştir. Bu nedenle çalışma için etik kurul onayı gerekmemektedir.

References

  1. Akdağoğlu, T. (2020). Türk müziğinde viyolonsel ekolleri. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 4(4), 204–226.
  2. Avcı Akbel, B. (2019). Türk müziğinde viyolonselin kullanımına ilişkin icracıların ve öğretim elemanlarının görüş ve yaklaşımları. Turkish Studies, 14(1), 57–76.
  3. Azad, D. ve Alıcı, S. (2023). Müzik öğretmenliği programında Türk müziğinin viyolonsel ile seslendirmesinin değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 9(17), 256–274.
  4. Barut, Z. (2013). Türk müzik kültürünün Batı müziğine yansıması üzerine bir inceleme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(28).
  5. Colorafi, K. J., & Evans, B. (2016). Qualitative descriptive methods in health science research. HERD: Health Environments Research & Design Journal, 9(4), 16–25.
  6. Çilden, Ş. (2008). İki viyolonsel için Anadolu ezgileri. Müzik Eğitimi Yayınları.
  7. Demirci, B. (2013). Viyolonsel eğitiminde geleneksel Türk müziğine yönelik bir çalışma modeli. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 117–129.
  8. Demirci, B. (2019). Viyolonsel için piyano eşlikli türküler. Pegem Akademi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Music Education, Theories of Music, Music (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

February 2, 2026

Acceptance Date

March 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 5

APA
Kalkan, A. (2026). Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal ve Teorik Analizi. ART7 Sanat Ve İletişim Dergisi, 5, 6-22. https://izlik.org/JA43RR84XG
AMA
1.Kalkan A. Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal ve Teorik Analizi. ART7. 2026;(5):6-22. https://izlik.org/JA43RR84XG
Chicago
Kalkan, Ali. 2026. “Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal Ve Teorik Analizi”. ART7 Sanat Ve İletişim Dergisi, nos. 5: 6-22. https://izlik.org/JA43RR84XG.
EndNote
Kalkan A (June 1, 2026) Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal ve Teorik Analizi. ART7 Sanat ve İletişim Dergisi 5 6–22.
IEEE
[1]A. Kalkan, “Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal ve Teorik Analizi”, ART7, no. 5, pp. 6–22, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA43RR84XG
ISNAD
Kalkan, Ali. “Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal Ve Teorik Analizi”. ART7 Sanat ve İletişim Dergisi. 5 (June 1, 2026): 6-22. https://izlik.org/JA43RR84XG.
JAMA
1.Kalkan A. Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal ve Teorik Analizi. ART7. 2026;:6–22.
MLA
Kalkan, Ali. “Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal Ve Teorik Analizi”. ART7 Sanat Ve İletişim Dergisi, no. 5, June 2026, pp. 6-22, https://izlik.org/JA43RR84XG.
Vancouver
1.Ali Kalkan. Viyolonsele Yönelik Batı Müzik Teorisi Temelinde Yazılmış Türk Müziği Eser Kitaplarının Kuramsal ve Teorik Analizi. ART7 [Internet]. 2026 Jun. 1;(5):6-22. Available from: https://izlik.org/JA43RR84XG

ART7 Art and Communication Journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Licence.