Deprem Aktivitesi ve Kötülük Problemi: Doğal Süreçler Bağlamında Teodise Tartışması
Abstract
Eşyanın “ne”liği ve nasıl anlaşılması gerektiği hususu kadim bir meseledir. Bir varlığın ya da olayın iyi/kötü olarak değerlendirilmesinde Tanrı ile olan ilişkisi önemli bir yer tutmaktadır. Zira Tanrı’nın olmadığı formülasyonda herhangi bir etkin güç olmadığı için yaşanan tatsız olayların izahı nedensellik bağlamında değerlendirilmektedir. Ancak Tanrı merkezli düşünce sisteminde her şeyin belirleyicisi ve gerçekleştiricisi Tanrı olduğu için olayların Tanrı ile ilişkilendirilmesi kaçınılmazdır. Tatsız diye nitelendirilebilecek olaylardan biri de depremdir. Deprem bir tabiat olayı olarak değerlendirildiğinde varılacak sonuç onun sistemin devamlılığı açısından kaçınılmazlığı olacaktır. Bu durumda herhangi bir suçlu aranmayacaktır. Depremin Tanrı ile ilişkisi kurulduğunda ise Tanrı’nın adaleti, kudreti ve merhameti ile ilişkisinin kurulması kaçınılmazdır. Zira toplu bir cezalandırma adalet ve merhametle bağdaşmaz. Diğer yandan deprem Tanrı’nın kudretini sorgulamaya açmaktadır. Eğer Tanrı Dünya’yı yaratırken mükemmel bir şekilde yaratmış olsaydı depremler ve artlarında yaşanan tusunamiler olmayacak, insanlar mallarıyla ve canlarıyla bedel ödemeyecektiler. Her şeyi ile iyi ve mükemmel olan Tanrı, insanların acı çekmelerine neden müsaade etmektedir? Tanrı’nın insanların acı çekmelerini önlememesi ya da önleyememe düşüncesi beraberinde ciddi inanç problemleri oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı depremin sistemin işleyişindeki yeri ve deprem sonrasında yaşanan acının Tanrı-insan ilişkisi açısından sebep sonuç bağlamında sağlıklı bir değerlendirme imkânı sağlamaktır.
Keywords
Ethical Statement
References
- Kur’an-I Keri̇m Meâli̇. çev. Halil Altuntaş - Muzaffer Şahin. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlıǧı, 2011. Arslan, Ahmet. Felsefeye Giriş. Ankara: Adres Yayınları, 12. Basım, 2009.
- Fredeich Tennant. Philosophical Theology. New York: Cambridge University Press, 1928.
- Gazâlî. Kitabu’l Erba’in Usûli’d Din. Mısır: Mektebetü’l Cendi, trs.
- Guillaume d’Auvergne - Teske, Roland John. The Providence of God Regarding the Universe: Part Three of the First Principal Part of “the Universe of Creatures”. Milwaukee (Wis.): Marquette university press, 2007.
- Hanbel, Ahmed B. Müsned. Kahire: Müessesetu’r -risale, 2001.
- Hawking, Stephen - Mlodinow, Leonard. The Grand Design. New York: Bantam Books, 2010.
- Hick, John. Evil and the God of Love. Basingstoke: Palgrave Macmillan, Reissued with a new preface., 2010.
- Hume, David. Din Üstüne. çev. Mete Tunçay. İstanbul: İmge Yayınları, 1995.
- Leibniz, Gottfried Wilhelm. Theodicy: Essays on the Goodness of God, the Freedom of Man, and the Origin of Evil. çev. E.M. Huggard. Eugene, OR: Bibliobazaar, 1985.
- McCloskey, H. J. God and Evil. The Hague: Martinus Nijhoff, 1974. http://link.springer.com/openurl?genre=book&isbn=978-94-015-0162-0