KLAUDIOPOLIS ANTİK KENTİ STADYUMU

Öz

Antik Çağ’dan günümüze, kentsel doku ve kent kimliğinin ayrılmaz bir parçası olan stadyumlar, spor etkinliklerinin yapıldığı ve bu etkinlikleri seyircilerin izlemesine olanak veren anıtsal yapılardır. Çalışmada, Bolu İli merkez ilçesine bağlı Akpınar Mahallesi’nde yer alan ve 2008 yılında Bolu Müzesi Müdürlüğü tarafından kurtarma kazısı gerçekleştirilen, Klaudiopolis Stadyumu antik yazıtlar ışığında kent için önemi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda stadyum yapısının antik çağdaki işlevi, önemi ve bugünün kent peyzajındaki yerine değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Klaudiopolis
• Stadyum
• Bolu
• mimari

THE STADIUM OF CLAUDIOPOLIS ANCIENT CITY

Öz

Stadiums, which are an integral part of the urban texture and urban identity from the Antiquity to the present, are monumental structures where sports events are held and allow the audience to watch these events. In this study, the importance of the Claudiopolis Stadium for the city, which is located in the Akpınar District of the central district of Bolu City, and whose rescue excavation was carried out by the Bolu Museum Directorate in 2008, was tried to be determined in the light of ancient inscriptions. In this context, the function and importance of the stadium structure in ancient times and its place in today's urban landscape are mentioned.

Anahtar Kelimeler

• Claudiopolis
• Bolu
• Stadion
• architecture

Kaynakça

1. Adak, M. ve Akyürek, E., Güneş, M. (2008). Neue Inschriften im Museum von Bolu (Bithynion/Klaudiupolis), Gephyra, V, s. 73-120.
2. Becker Bertan, F. (1986). Die Inschriften von Klaudiu Polis / herausgegeben von mit einem Anhang von Wolfram Weiser, "Zur Münzprägung von Bithynion, Bonn : Rudolf Habelt.
3. Belke, K. (1996). Paphlagonien und Honorias, Tabula Imperii Byzantini, Band (9). Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.
4. Bingham, J. (1834). Origines Ecclesiasticae: or, the Antiquities of the Christian Church, and Other Works, London: William Straker.
5. Boatwright, M., T. (2000). Hadrian and the Cities of the Roman Empire, Princeton-New Jersey: Princeton University Press.
6. Bosch, E. (1967). Quellen zur Geschichte der Stadt Ankara im Altertum, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
7. Cramer, J. A. (1832). A Geographical and Historical Description of Asia Minor with a Map, London: Oxford University Press.
8. Crowther, N. B. (2010). Sport in Ancient Times, Norman: University of Oklahoma Press.

9. D’anville, J., B., B. (1810). Compendium of Ancient Geography, (Çev: J. Horsely ), Londra: Printed for J. Faulder.
10. Doğancı K. (2013) Antik Kaynaklara Göre Bithynia'daki Civitas'lar , Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (1), s. 167-186.
11. Dörner, F., K. (1941) Inschriften und Denkmäler aus Bithynien, Istanbuler Forschungen, Band 14, Berlin.
12. Dörner, F., K. (1952) Bericht über eine Reise in Bithynien, Wien: R. M. Rohrer. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.
13. Eyice, S. (1975). Tarihte Bolu, TTOK Belleteni, 47 (326).
14. French, D., Üdemiş, M. (1989). Two Gladiatorial Texts from Claudiopolis in Bithynia, Epigraphica Anatolica, Band 13, s. 92-93.
15. Golden, M. (2004). Sport in the Ancient World from A to Z, London-New York: Routledge.
16. Güneş M. Y. (2009). Bolu İli Merkez İlçe Stadion Kurtarma Kazısı 2008, 18. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, s. 159-176.
17. IK 20 Kalchedon Reinhold Merkelbach, Inschriften Griechischer Städte aus Kleinasien Band 20: Die Inschriften von Kalchedon, Bonn, R. Habelt, 1980.
18. IK 31 Klaudiopolis Friedrich Becker-Bertau, Inschriften Griechischer Städte aus Kleinasien Band 31: Die Inschriften von Klaudiu Polis, Bonn, R. Habelt, 1986.
19. IK 47 Heraclea Pontica L. Jonnes, Inschriften Griechischer Städte aus Kleinasien Band 47: The Inscriptions of Heraclea Pontica, Bonn, R. Habelt, 1994.
20. Işık, A. (2001). Antik Kaynaklarda Karadeniz Bölgesi, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
21. Kaplanoğlu, R. (1997). Bithynia Charles Texier-Küçük Asya, İstanbul: Avrasya Etnografya Vakfı.
22. H. Kiepert (1903) Geographische Verlagshanlung Dietrich Reimer (Ernst Vohsen) Berlin: Wilhemlstr 29.
23. Liermann, O. (1889). Analecta epigraphica et agonistica, Halle, Diss.Hal. X: s. 136-144.
24. Liddell H. G., Scott, R. (1996). A Greek-English Lexicon, London: Clarendon Press.
25. MAMA VIII Calder, W. M., Cormack J. M., R. (1962). Monuments from Lycaonia, the Pisido-Phrygian Borderland, Aphrodisias, , Monumenta Asiae Minoris Antiqua, 8, Manchester.
26. Marek, C. (2003) Orbis Provinciarum. Pontus et Bithynia. Die römischen Provinzen im Norden Kleinasiens, Mainz: Philipp von Zabern.
27. Moretti, L. (1953). Iscrizioni Agonistiche Greche, Roma: Signorelli.
28. Özdizbay, A. (2011). Roma İmparatorluk Dönemı̇’nde Pontus-Bithynia Eyaleti’nde Agonlar ve Agonistik Sikkeler, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı (yayımlanmamış doktara tezi) Özgan R., “Alkamenes’in Hermes Propylaiosu Üzerine Düşünceler”, TAD 31, 1997, s. 155-181.
29. Paris P., Holleaux, M. (1885). “Inscriptions de Carie” BCH 9, s. 68-84.
30. Wilcken, U. (1897). “Bithys”, Paulys Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft (RE), III/1, s. 542-543.
31. Robert, L. (1965). “Aphrodisias” Hellenica, 13, s. 147-154.
32. Roueché, C. (1993). Performers and Partisans at Aphrodisias in the Roman and Late Roman Periods, (with appendix IV by Nathalie de Chaisemartin), Journal of Roman Studies Monographs. 6, London: Society for the Promotion of Roman Studies.
33. Şahin, S. (2013). “Antik Kaynaklar Işığında Tarihte Bithynia Depremleri”, (ed. E. Akyürek Şahin , B. Takmer – F. Onur), Eskiçağ Yazıları, 5, Akron 7, İstanbul: Akdeniz Dillerini ve Kültürlerini Araştırma Merkezi Yayını, s. 1-16.
34. Şahin Kan G. (2019). Bir Anadolu Eyaleti Olarak Honorias, Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 27, s. 11-42. Umar, B. (2004). Bithynia, İstanbul: İnkılap Yayınları.
35. Wort W. (1889) Pontus, Paphlagonia, Bithynia and Kingdom of Bosporus Catalogue of Greek Coins, Brit. Mus. 13, London: The Trustees.
36. Yalman B., “Bolu Hisartepe Kazısında Bulunan Tapınak Kalıntısı,TTK 9 , 1986, 435-450.
37. ANTİK KAYNAKLAR VE GEZGİNLER Cassius Dio Cocceianus, Dionis Cassii Cocceiani Historia Romana V, (Ludotici Dindorfii), 1865: Libsiae.
38. Pausanias, Perihegesis tes Hellados / Pausanian Description of Greece. I-IV. (Çev: W. H. S. Jones). The Loeb Classical Library, 1918-1935, London: Heinemann - Cambridge, Mass.: Harvard University Press.
39. Perrot, G. Exploration archéologique de la Galatie et de la Bithynie, d'une partie de la Mysie, de la Phrygie, de la Cappadoce et du Pont, exécutée en, 1862, Paris: Firmin Didot, et publiée sous les auspices du Ministère d'État.
40. Plinius The Elder (Gaius Plinius Secundus) Doğa Tarihi (Çev: İ. Pastırmacı) 2017, İstanbul: Say Yayınları.
41. Sokrates: Kirchengeschichte, (Çev: G. C.Hansen ) 1995, Berlin: Akademie Verlag.
42. Strabon, Geographika (XII-XIII-XIV) Antik Anadolu Coğrafyası, (Çev: A.Pekman ) 2009, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
43. Texier, C., Küçük Asya: Bithynia (Çev: R. Kaplanoğlu) 1997, İstanbul: Avrasya Etnografya Vakfı.