Lojistikte Sürdürülebilirlik Performansı: BIST Ulaştırma ve Depolama Sektörü Analizi

Öz

Lojistik sektöründe sürdürülebilirlik performansı çevresel, sosyal ve ekonomik ektileri itibariyle kritik bir konudur ve sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesi işletmelerin günümüz küreselleşen dünyasında varlıklarının devamlılığını sağlayabilmeleri için stratejik önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı lojistikte sürdürülebilirlik performans değerlendirmesinde kullanılacak göstergeleri ortaya koymak ve BİST Ulaştırma ve Depolama sektöründe yer alan şirketlerin sürdürülebilirlik performanslarını değerlendirerek sektörel bir analiz gerçekleştirmektir. Çalışmada yöntem olarak çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi ve TOPSİS birlikte kullanılmıştır. Uygulamada, sektörde yer alan 9 şirket, ekonomik, çevresel ve sosyal konulardan oluşan 7 sürdürülebilirlik performansı göstergesi açısından değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, ekonomik sürdürülebilirlik göstergelerinin yüksek ağırlığa sahip olduğu, şirket büyüklüğü ile sürdürülebilirlik performansı arasında aynı yönlü bir ilişki olduğu ve sürdürülebilirlik performansı en yüksek olan şirketlerin havayolu taşımacılığı alanında olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Lojistik Yönetimi
• Performans Analizi
• Sürdürülebilirlik
• Entropi
• TOPSIS

Sustainability Performance in Logistics: An Analysis of BIST Transportation and Warehousing Sector

Öz

Sustainability performance in the logistics sector is a critical issue in terms of its environmental, social and economic effects, and evaluation of sustainability performance has a strategic importance for businesses to ensure the continuity of their existence in today's globalizing world. The aim of this study is to reveal the indicators to be used in sustainability performance evaluation in logistics, and to carry out a sectoral analysis by evaluating the sustainability performances of companies in the İstanbul Stock Exchange Transportation and Warehousing sector. As the methodology, Entropy and TOPSIS, which are multi-criteria decision-making methods, were used together. In the implementation of the study, 9 companies in the sector were evaluated in terms of 7 sustainability performance indicators consisting of economic, environmental and social issues. As a result of the study, it was revealed that economic sustainability indicators have the highest weights, there is a linear relationship between company size and sustainability performance, and the companies with the highest sustainability performance are in the field of aviation.

Anahtar Kelimeler

• Logistics Management
• Performance Analysis
• Sustainability
• Entropy
• TOPSIS

Kaynakça

1. Agyabeng-Mensah, Y., Afum, E., Acquah, I. S. K., Dacosta, E., Baah, C., ve Ahenkorah, E. (2021), The role of green logistics management practices, supply chain traceability and logistics ecocentricity in sustainability performance. The International Journal of Logistics Management, 32(2), s.538-566.
2. Akandere, G. (2021), Yeşı̇l Sertifikalı Lı̇manların Performansının Entegre Entropi-Topsis Yöntemleri ile Değerlendı̇rı̇lmesı̇. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 39(4), s.515-535.
3. Akdağ, N. Ö., Karaatlı, M., ve Kocabıyık, T. (2022), BIST Ulaştırma Endeksinin YSA NARX Modeli ile Öngörülmesi. Alanya Akademik Bakış, 6(3), s.2721-2746.
4. Ali, S. S., Kaur, R., ve Khan, S. (2022), Evaluating sustainability initiatives in warehouse for measuring sustainability performance: an emerging economy perspective. Annals of Operations Research, s.1-40.
5. Alsayegh, M. F., Abdul Rahman, R., ve Homayoun, S. (2020). Corporate economic, environmental, and social sustainability performance transformation through ESG disclosure. Sustainability, 12(9), 3910.
6. Altan, İ. M., ve Yıldırım, M. (2019), Sigorta sektörünün finansal performansının Entropi Ağırlıklandırmalı TOPSIS yöntemiyle analizi ve değerlendirilmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(1), s.345-358.
7. Aşkın, G. Ü. L., ve Erdem, M. (2022), Gıda perakende firmalarının finansal performanslarının Entropi-TOPSIS yöntemiyle analizi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (35), s.25-33.
8. Aynur, Acer, ve Kalender, S. (2020), Antrepoların performansının entropi ve TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (65), s.1-20.

9. Banihashemi, T. A., Fei, J., ve Chen, P. S. L. (2019), Exploring the relationship between reverse logistics and sustainability performance: A literature review. Modern Supply Chain Research and Applications, 1(1), s.2-27.
10. Bhatt, Y., Ghuman, K., ve Dhir, A. (2020), Sustainable manufacturing. Bibliometrics and content analysis. Journal of Cleaner Production, 260, 120988.
11. Borsa İstanbul (2023) “BIST ULASTIRMA” https://borsaistanbul.com/tr/endeks-detay/252/bist-ulastirma (Erişim Tarihi: 06.11.2023)
12. Ding, S., Ward, H., ve Tukker, A. (2023), How Internet of Things can influence the sustainability performance of logistics industries–A Chinese case study. Cleaner Logistics and Supply Chain, 6, 100094.
13. Huang, W., Shuai, B., Sun, Y., Wang, Y., ve Antwi, E. (2018), Using entropy-TOPSIS method to evaluate urban rail transit system operation performance: The China case. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 111, s.292-303.
14. Karaman, A. S., Kilic, M., ve Uyar, A. (2018), Sustainability reporting in the aviation industry: worldwide evidence. Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 9(4), s.362-391.
15. Karaman, A. S., Kilic, M., ve Uyar, A. (2020), Green logistics performance and sustainability reporting practices of the logistics sector: The moderating effect of corporate governance. Journal of Cleaner Production, 258, 120718.
16. Kiracı, K., ve Asker, V. (2019), Hava Aracı Leasing Şirketlerinin Performans Analizi: Entropi Temelli Topsis Uygulaması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (24), s.17-28.
17. Kusrini, E., Ahmad, A., ve Murniati, W. (2019, August), Design Key Performance Indicator for Sustainable Warehouse: A Case Study in a Leather Manufacturer. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering 598(1), s. 012042), IOP Publishing.
18. Lee, K. H., ve Wu, Y. (2014), Integrating sustainability performance measurement into logistics and supply networks: A multi-methodological approach. The British Accounting Review, 46(4), s.361-378.
19. Mansyur, R. A., ve Saban, M. (2023), Ulaştırma ve Depolama Sektörünün Entropi-Topsıs Yöntemleriyle Finansal Performans Analizi. Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi, 8(1), s.42-58.
20. Mukhametzyanov, I. (2021), Specific character of objective methods for determining weights of criteria in MCDM problems: Entropy, CRITIC and SD. Decision Making: Applications in Management and Engineering, 4(2), s.76-105.
21. Özevin, O. (2022), Kurumsal sürdürülebilirlik performansının entropi ve topsis yöntemleriyle ölçülmesi: BIST şirketleri üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (95), s.75-98.
22. Papoutsi, A., ve Sodhi, M. S. (2020), Does disclosure in sustainability reports indicate actual sustainability performance?. Journal of Cleaner Production, 260, 121049.
23. Rajesh, R. (2020). Exploring the sustainability performances of firms using environmental, social, and governance scores. Journal of Cleaner Production, 247, 119600.
24. Ren, R., Hu, W., Dong, J., Sun, B., Chen, Y., ve Chen, Z. (2020), A systematic literature review of green and sustainable logistics: bibliometric analysis, research trend and knowledge taxonomy. International journal of environmental research and public health, 17(1), 261.
25. UTİKAD (2022) Lojistik Sektörü Raporu. https://www.utikad.org.tr/images/HizmetRapor /utikadlojistiksektoruraporu2022-857.pdf (Erişim Tarihi: 06.11.2023)
26. Wang, C. N., Le, T. Q., Chang, K. H., ve Dang, T. T. (2022), Measuring road transport sustainability using MCDM- based entropy objective weighting method. Symmetry, 14(5), 1033.
27. Yang, K., ve Thoo, A. C. (2023), Visualising the knowledge domain of reverse logistics and sustainability performance: scientometric mapping based on VOSviewer and CiteSpace. Sustainability, 15(2), 1105.
28. Yontar, E. (2022), Assessment of the logistics activities with a structural model on the basis of improvement of sustainability performance. Environmental Science and Pollution Research, 29(45), s.68904-68922.
29. Yu, M. C., Wang, C. N., ve Ho, N. N. Y. (2016), A grey forecasting approach for the sustainability performance of logistics companies. Sustainability, 8(9), 866.
30. Yusliza, M. Y., Yong, J. Y., Tanveer, M. I., Ramayah, T., Faezah, J. N., ve Muhammad, Z. (2020), A structural model of the impact of green intellectual capital on sustainable performance. Journal of Cleaner Production, 249, 119334.