Araştırma Makalesi

Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler

Cilt: 26 Sayı: 1 27 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler

Öz

Bu araştırmanın amacı 5 ve 9 yaşındaki çocukların ahlaki muhakeme ve ahlaki duygu yükleme becerilerini incelemektir. Bu amaçla 71 çocukla (Ortyaş= 7.14, SSyaş=2.01) ev ortamında çevrimiçi görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde çocuklara ahlaki kural ihlallerinin olduğu iki farklı hikaye (çikolata çalma ve şeker paylaşmama) sunulmuştur. Çocukların ahlaki muhakeme ve ahlaki duygu yükleme becerileri hikayelerle bağlantılı olarak hazırlanan sorular aracılığıyla ölçülmüştür. Veri analizinde SPSS 21.0 programı kullanılmıştır. Bulgular, araştırmaya katılan çocukların büyük çoğunluğunun ahlaki kural ihlallerini yanlış olarak değerlendirdiği (çikolata çalma: %97, n=69; paylaşmama: %90, n=64) göstermiştir. Kural ihlaline ilişkin çocukların değerlendirmeleri yaşa bağlı olarak farklılaşmazken cinsiyete bağlı olarak farklılaşmıştır. Çocuklar kural ihlallerini ağırlıklı olarak ahlaki muhakeme kategorisi ile açıklamışlardır. Son olarak, çocukların ahlaki duygu yükleme becerileri yaşa ve cinsiyete bağlı olarak farklılaşmıştır. Araştırmanın sonuçları ahlak gelişimindeki gelişimsel farklılıklara dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Armon, C. ve Dawson, T. L. (1997). Developmental trajectories in moral reasoning across the life span. Journal of Moral Education, 26(4), s.433-453. https://doi.org/ 10.1080/0305724970260404
  2. Benenson, J. F., Gauthier, E. ve Markovits, H. (2021). Girls exhibit greater empathy than boys following a minor accident. Scientific Reports, 11(1), s.7965. https://doi.org/10.1038/s41598-021-XXXXX-X
  3. Chiasson, V., Vera-Estay, E., Lalonde, G., Dooley, J. J. ve Beauchamp, M. H. (2017). Assessing social cognition: age-related changes in moral reasoning in childhood and adolescence. The Clinical Neuropsychologist, 31(3), s.515-530, https://doi.org/10.1080/13854046.2016.1268650
  4. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2. basım). Lawrence Erlbaum Associates.
  5. Çelikadam, C., Balım, S., Aktaş, B., Aykaç, B., Karasu, M. ve Cesur, S. (2023). Çocukların gözünden ayıp kavramsallaştırmasının ve ilgili ahlaki duyguların sosyal alan kuramı çerçevesinde incelenmesi. Nesne Psikoloji Dergisi, 11(27), s.117–138. https://doi.org/10.7816/nesne-11-27-08
  6. Eisenberg, N. (2000). Emotion, regulation and, moral development. Annual Review of Psychology, 51, s.665-697.
  7. Eisenberg-Berg, N. (1976). The relation of political attitudes to constraint-oriented and prosocial moral reasoning. Developmental Psychology, 12(6), s.552-553.
  8. Eisenberg-Berg, N. (1979). Development of children’s prosocial moral judgment. Developmental Psychology, 15(2), s.128-137.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

15 Kasım 2025

Kabul Tarihi

24 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Er Vargün, G. (2026). Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 117-131. https://doi.org/10.11616/asbi.1824112
AMA
1.Er Vargün G. Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler. ASBİ. 2026;26(1):117-131. doi:10.11616/asbi.1824112
Chicago
Er Vargün, Gamze. 2026. “Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 26 (1): 117-31. https://doi.org/10.11616/asbi.1824112.
EndNote
Er Vargün G (01 Mart 2026) Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 26 1 117–131.
IEEE
[1]G. Er Vargün, “Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler”, ASBİ, c. 26, sy 1, ss. 117–131, Mar. 2026, doi: 10.11616/asbi.1824112.
ISNAD
Er Vargün, Gamze. “Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 26/1 (01 Mart 2026): 117-131. https://doi.org/10.11616/asbi.1824112.
JAMA
1.Er Vargün G. Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler. ASBİ. 2026;26:117–131.
MLA
Er Vargün, Gamze. “Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 1, Mart 2026, ss. 117-31, doi:10.11616/asbi.1824112.
Vancouver
1.Gamze Er Vargün. Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Duygu Yüklemede Gelişimsel Dinamikler. ASBİ. 01 Mart 2026;26(1):117-31. doi:10.11616/asbi.1824112