KIRILGANLIK, YAŞLILIK VE AFET: HAK TEMELLİ YAKLAŞIM ETRAFINDA BİR TARTIŞMA
Öz
Ontolojik güvene bir tehdit olan afetler sebep oldukları risk ve tehlikeler bakımından önemli toplumsal fenomenler olarak karışımıza çıkmaktadır. Afetler bir toplumda hali hazırda var olan eşitsizlikleri, ayrımcılığı ve sosyal kırılganlıkları derinleştirebilmekte veya daha görünür hale getirebilmektedir. Kırılgan gruplar olarak isimlendirilen engelliler, yaşlılar, çocuklar, kadınlar, mülteciler gibi bazı sosyal gruplar ise afetlerden daha fazla ve orantısız şekilde etkilenmektedir. Afetlerdeki ayrımcılık ve hak ihlalleri ise genellikle kadınlar ve toplumsal cinsiyet konusu etrafında tartışılmış, konuya yaşlılar açısından yaklaşan çalışmalar sadece Covid-19 salgını ile sınırlı kalmıştır. Çalışma, afetler sırasında ve sonrasında yaşlılara yönelik olarak ortaya çıkan ayrımcılık türlerini ve hak ihlallerini hak temelli bakış açısıyla eleştirel bir açıdan yeniden ele almaktadır. Çalışma ayrıca ekonomik, fiziksel ve sosyal kırılganlıkların ayrımcılığı katmerlediğini ve afet dönemlerinde bu durumun insan haklarıyla çeliştiği yönleri tartışmaktadır. Son olarak ise afetlerde yaşa dayalı ayrımcılığı önlemek adına politika önerilerinde bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams, V., Kaufman, S. R., Van Hattum, T., And Moody, S. (2011). Aging Disaster: Mortality, Vulnerability, And Long-Term Recovery Among Katrina Survivors. Medical Anthropology: Cross- Cultural Studies İn Health And Illness, 30 (3), Pp. 247-70. Http://Dx.Doi.Org/10.1080/01459740.2011.560777.
- Akçakaya, E.Y., Ve Him, M.S. (2020). Yaşlıların Sosyal Ağlarının Afet Riski Bağlamında Değerlendirilmesi. Senex: Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 4, 3-16. Doi: 10.24876/Senex.2021.28.
- Alkan Olsson, I. (2019). Uluslararası İnsan Hakları Hukukunda Yaşlı Hakları. Senex: Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 3, 39-47. Https://Orcid.Org/0000-0002-7973-6197.
- Ardalan, A. Et Al. (2010). Older People’s Needs Following Majör Disasters : A Qualitative Study Of Iranian Elders’ Experiences Of The Bam Earthquake. Ageing & Society 30, Pp. 11–23. Doi:10.1017/S0144686x09990122.
- Arun, Ö., (2021). Covid-19 Gündeminde Yaşlılara Yönelik Hak İhlalleri Ve Ayrımcı Uygulamalar. Yaşlanma Çalışmaları Derneği Yayınları.
- Arun, Ö. Ve Karademir Arun, B. (2011). Türkiye’de Yaşlı Kadının En Büyük Sorunu: Dulluk. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (4). S. 1515- 27.
- Aykutalp, A. (2019). Kent, Afet Ve Siyaset: Felaket Kapitalizmi, Kapasite Yoksunluğu Ve Kent. Ankara: Efe Akademi Yayınları.
- Bayraktar, N. Ve Dal Yılmaz, Ü. (2018). Vulnerabılıty Of Elderly People In Dısasters: A Systematıc Revıew. Turkish Journal Of Geriatrics, 21(3), Pp. 467-482. Doı: 10.31086/Tjgeri.2018344062.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Politika ve Yönetim (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2023
Gönderilme Tarihi
11 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
25 Temmuz 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 10 Sayı: 3