THE EFFECT OF GREEN LOGISTICS PRACTICES AND GREEN TRANSFORMATIVE LEADERSHIP ON ENVIRONMENTALLY SENSITIVE BUSINESS PERFORMANCE: A FIELD STUDY IN ACCOMMODATION ENTERPRISES

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 4, 404 - 429, 31.10.2025

Seda Erkan , Meltem Akca

Öz

The growing severity of environmental problems has made the implementation of effective environmental policies more crucial than ever. For accommodation enterprises, which are directly linked to the use of natural resources and environmental impacts, the influence of ecological practices on business performance holds strategic importance. In this context, the present study focuses on green logistics practices and green transformational leadership, examining within the scope of the literature how the adoption and implementation of a green leadership approach may affect environmentally responsible business performance. Moreover, the study investigates the mediating role of green transformational leadership in the relationship between green logistics practices and environmentally sustainable business performance. Data collected from employees working in accommodation enterprises were analyzed using statistical techniques. The results indicate that green transformational leadership plays a significant and positive mediating role in the effect of green logistics practices on environmentally responsible business performance. This study provides practical insights into how accommodation enterprises can enhance their environmental sustainability through leadership and logistics practices. It also offers strategic implications for promoting environmentally responsible management approaches, contributing to the hospitality sector’s transition toward sustainable and competitive business models.

Anahtar Kelimeler

Green Logistics Practices , Green Transformational Leadership , Environmentally Sensitive Business Performance , Green Hospitality Enterprises

YEŞİL LOJİSTİK UYGULAMALARI ve YEŞİL DÖNÜŞTÜRÜCÜ LİDERLİĞİN ÇEVREYE DUYARLI İŞLETME PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİNDE BİR ALAN ARAŞTIRMASI

Öz

Günümüzde çevresel sorunların giderek artması, çevre politikalarının stratejik önemini her zamankinden daha fazla ortaya koymaktadır. Özellikle doğal kaynak kullanımı ve çevresel etkiler açısından doğrudan ilişki içinde bulunan konaklama işletmeleri için ekolojik uygulamaların işletme performansı üzerindeki etkisi kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda çalışma, yeşil lojistik uygulamaları ve yeşil dönüştürücü liderlik olgularını temel alarak, yeşil liderlik yaklaşımının benimsenmesi ve uygulanmasının çevreye duyarlı işletme performansı üzerindeki olası etkilerini literatür çerçevesinde incelemektedir. Ayrıca, yeşil lojistik uygulamalarının çevreye duyarlı işletme performansı üzerindeki etkisinde yeşil dönüştürücü liderliğin aracılık rolü araştırılmıştır. Konaklama işletmelerinde görev yapan çalışanlardan elde edilen veriler istatistiksel analiz teknikleriyle değerlendirilmiş; bulgular, yeşil lojistik uygulamalarının işletme performansına etkisinde yeşil dönüştürücü liderliğin anlamlı ve olumlu bir aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Çalışma, konaklama işletmelerinin çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarında uygulanabilir öneriler sunmakta ve sektörün çevreye duyarlı dönüşümüne katkı sağlayacak stratejik yaklaşımlara ışık tutmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yeşil Lojistik Uygulamaları , Yeşil Dönüştürücü Liderlik , Çevreci İşletme Performansı , Yeşil Konaklama İşletmeleri

Etik Beyan

Etik Kurul raporu mevcuttur.

Kaynakça

• Abbas, J. (2024). Green supply chain management and firm sustainable performance: unlocking the role of transactional and transformational leadership in firm sustainable operations. Environment, Development and Sustainability, 1-20.
• Aboramadan, M., Crawford, J., Türkmenoğlu, M. A., & Farao, C. (2022). Green inclusive leadership and employee green behaviors in the hotel industry: Does perceived green organizational support matter? International Journal of Hospitality Management, 107, 103330.
• Agyabeng-Mensah, Y., Afum, E., Acquah, I. S. K., Dacosta, E., Baah, C., & Ahenkorah, E. (2021). The role of green logistics management practices, supply chain traceability and logistics ecocentricity in sustainability performance. The International Journal of Logistics Management, 32(2), 538-566.
• Ahmad, A. F., & Karadas, G. (2021). Managers’ perceptions regarding the effect of leadership on organizational performance: Mediating role of green supply chain management practices. Sage Open, 11(2), 21582440211018686.
• Ahmed, M. F., Mokhtar, M. B., Lim, C. K., Hooi, A. W. K., & Lee, K. E. (2021). Leadership roles for sustainable development: The case of a Malaysian green hotel. Sustainability, 13(18), 10260.
• Akandere, G. (2019). Yeşil Depo Yönetimi Uygulamalarının İşletme Performansı Üzerine Etkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(3), 737-754.
• Akandere, G. (2021). Dijitalleşme düzeyi ve yeşil lojistik uygulamaların lojistik performansa etkisi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(4), 1979-2000.
• Akandere, G., & Zerenler, M. (2017). Yeşil otellerde yeşil tedarik zinciri yönetimi ve işletme performansı. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (2), 77-98.
• Akbal, H. (2022). Sürdürülebilir lojistik kapsamında yeşil lojistik uygulamaları. Kapadokya Akademik Bakış, 6(1), 15-23.
• Akca, M. (2016). Havalimanı yeri, çalışma koşulları ve bilgi teknolojilerinin trafik kontrolörü performansına etkisi: Bir alan Araştırması. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
• Akca, M., Atılgan, A. & Kaya, L. (2025). Yeşil Gökyüzüne Doğru: Havacılık Sektöründe Karbon Azaltım Politikaları ve Uygulamalar. ISOREJ-Uluslararası Sosyal Araştırmalar ve Ulusal Eğitim Dergisi, 9(11), 89-110.
• Akova, O., Yaşar, A. G., Aslan, A., & Çetin, G. (2015). Çalışanların çevre yönetimi algıları ve örgüt kültürü ilişkisi: Yeşil yıldızlı otellere yönelik bir araştırma. Research Journal of Business and Management – (RJBM), 2(2),169-184.
• Aslantas, M. (2024). The Effect of Talent Management Strategies on Work Engagement in the Finance Sector: A Study on Bank Employees. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 11(2), 290-317
• Aslantaş, M. (2016). Yetenek Yönetiminin İşe Adanma, Performans ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi: Bankacılık Sektörü Örneği. Doktora Tezi, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Diyarbakır.
• Başköy, T., & Öztürk, D. (2024). Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi ve Çevresel Performans Arasındaki İlişki: Yeşil İnovasyonun Aracılık Etkisi. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 6(3), 299-314.
• Bhutto, T.A., Farooq, R., Talwar, S., Awan, U., & Dhir, A. (2021). Green inclusive leadership and green creativity in the tourism and hospitality sector: Serial mediation of green psychological climate and work enagement. Journal of Sustaınable Tourism, 29(10), 1716-1737
• Boiral, O., Talbot, D., & Brotherton, M.-C. (2022). Leading by example: The role of green transformational leadership in promoting environmental performance. Journal of Business Ethics, 175(3), 635–652.
• Cenger, H. (2006), Genel İşletme Performansı ve Finansal Performans İlişkisi: Çimento Sektöründe Bir Uygulama, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep
• Chiou, T. Y., Chan, H. K., Lettice, F., & Chung, S. H. (2011). The influence of greening the suppliers and green innovation on environmental performance and competitive advantage in Taiwan. Transportation research part E: logistics and transportation review, 47(6), 822-836.
• Coşkun, Ö. F. (2022). Çevre tutkusunun, yeşil dönüştürücü liderliğin ve yeşil örgüt ikliminin çevreci çalışan davranışları üzerine etkisi. Journal of Politics Economy and Management, 5(1), 1-16.
• Coşkun, R., Altunışık, R., & Yıldırım, E. (2019). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (10. Baskı). Sakarya Yayınevi.
• Çankaya, M. (2023). Dönüştürücü liderlik ve örgütsel bağlilik arasindaki ilişkinin incelenmesi: sağlik sektöründe bir uygulama. EKEV Akademi Dergisi, (94), 206-217.
• Çelik, V. (2011). Eğitimsel Liderlik. Ankara: Pegem Akademi.
• Demir, F. B., & Öteleş, Ü. U. (2023). Öğretmenlerin gözüyle çevre sorunları ve çevre sorunlarına ilişkin çözüm önerileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 379-396.
• Er, Ö., & B. E. Çengel, Ö. (2022). Yeşil lojistik uygulamalarının sürdürülebilir performans ile ilişkisi üzerine bir inceleme, Scientific Journal of Finance and Financial Law Studies, 2(2), 113-118
• Ertürk, R. (2017). İlkokul öğrencilerinin çevre sorunları ve çevre eğitimine yönelik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 12-24.
• Fırat, İ., & Yeşil, S. (2020). Dönüşümcü liderlik özelliklerinin işletmenin yenilik yeteneği ve performansı üzerindeki etkisi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 40-57.
• Genç, N., & Halis, M. (2006). Kalite liderliği. İstanbul: Timaş Yayınları. Gössling, S., & Hall, C. M. (2019). Sustainable tourism: A global perspective. Routledge.
• Gün, İ., & Aslan, Ö. (2018). Liderlik kuramları ve sağlık işletmelerinde liderlik. Journal of Health and Nursing Management, 5(3), 217-226.
• Güven, E. (2023). Çevresel sürdürülebilirlik bağlamında yeşil dönüştürücü liderliğin eğitim örgütlerine yansımaları: Literatür taraması. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 11(2), 446-462.
• Hair, J. F., Black , W., Babin, B., & Anderson, R. (2013). Multivariate data analysis. Pearson.
• Hallumoğlu, Ç. E. & Ural, T. (2025). İmalat sanayinde yeşil pazarlama yöneliminin sürdürülebilir işletme performansı üzerindeki etkileri. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(Özel Sayı), 85-104.
• Hayes, A. F. (2013). Mediation, moderation, and conditional process analiysis: a regression-based approach. 1(6), 12-10.
• Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural equation modeling: a multidisciplinary journal, 6(1), 1-55.
• IPCC (2021). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Cambridge University Press.
• İlhan, M., & Çetin, B. (2014). LISREL ve AMOS programları kullanılarak gerçekleştirilen yapısal eşitlik modeli (yem) analizlerine ilişkin sonuçların karşılaştırılması. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 5(2), 26-42.
• İnce, M., & Gürbüz, A. (2020). Yeni girişimcilerde rekabet stratejileri uygulamaları ve işletme performansı ilişkisi. Econder International Academic Journal, 4(1), 94-115.
• Kahya, C. (2013). Dönüştürücü ve etkileşimci liderlik anlayışları ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkide örgütsel güvenin rolü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Erzurum.
• Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (Vol. 5, p. 359). Ankara, Turkey: Asil Yayın Dağıtım.
• Kerse, G., Maden, Ş., & Tartan Selçuk, E. (2021). Yeşil dönüştürücü liderlik, yeşil içsel motivasyon ve çalışanın yeşil davranışı: Ölçek uyarlama ve ilişki tespiti. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(2), 1574-1591
• Kılıçlı, Y., & Kıpçak, E. (2022). Yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları ile performans arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir meta-analiz çalışması. Journal of Transportation and Logistics, 7(2), 261-287.
• Kim, D., Na, J., & Ha, H. K. (2024). Exploring the impact of green logistics practices and relevant government policy on the financial efficiency of logistics companies. Heliyon, 10(10),1-9.
• Kirtiş, Ç. S. (2023). Dijital liderliğin, yeşil dönüştürücü liderliğe etkileri. Premium Sosyal Bilimler E-Dergisi, 7(35), 1311-1317.
• Köfteci, S., & Gerçek, H. (2010). Yük taşımacılığında taşıma türü seçimi için lojistik maliyetlere dayalı ikili lojit model. Teknik Dergi, 5087-5112.
• Küçükoğlu, M. T. (2014). Sürdürülebilirlik ve yeşil yenilik perspektifinde türk işletmelerinin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
• Lusiani, M., Abidin, Z., Fitrianingsih, D., Yusnita, E8., Adiwinata, D., Rachmaniah, D., ... & Purwanto, A. (2020). Effect of servant, digital and green leadership toward business performance: Evidence from ındonesian manufacturing. Systematic Reviews in Pharmacy, 11(11), 1351-1361
• Mete, E. (2020). Sürdürülebilir kalkınma kapsamında yeşil lojistik: Avrurupa Birliği ve Türkiye Örneği. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 383-396.
• Mücevher, M. H. (2021). Sürdürülebilir lojistik için üç öncelikli strateji: Yeşil lojistik, tersine lojistik ve yalın lojistik. Enderun Dergisi, 5(1), 39-54.
• Nakıboğlu, G. (2007). Tersine lojistik: Önemi ve dünyadaki uygulamaları. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 181-196.
• Nemli, E. (2001). Çevreye duyarlı yönetim anlayışı. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (23-24), 211-224.
• Öztürk, N. K. (2006). Kamu Sektöründe Performans Ölçümü ve Karşılaşılan Sorunlar, Amme İdaresi Dergisi, 39(1), 81-99.
• Polonsky, M. J. (2011). Transformative green marketing: ımpediments and opportunities. Journal of Business Research, 64(12), 1311-1319.
• Reşat Cica, H. & Karabulut, A.T. (2024). Çalışanların örgütsel bağlılık ile örgütsel özdeşleşme davranışının yeşil örgütsel davranış üzerindeki etkisinde çevre tutkusunun aracı rolü. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 23(1), 304-326.
• Robertson, J. L., & Barling, J. (2017). Greening organizations through leaders’ influence on employees’ pro-environmental behaviors. Journal of Organizational Behavior, 38(9), 1214–1227.
• Rosseel, Y. (2012). Lavaan: An R package for structural equation modeling. Journal of Statistical Software, 48, 1-36.
• Salant, P., & Dillman, D. A. (1994). How to conduct your own survey. New York: John Wiley & Sons, Inc.
• Sekeran, U., & Bougie, R. (2016). Reserch methods for business: A skill building approach. John Wiley & Sons.
• Sipahi, Ş., Turgut, M., & Özbaş, H. (2023). Yeşil lojistik: uluslararası projelerin ve sektörel uygulamaların incelenmesi. International Journal of Disciplines in Economics & Administrative Sciences Studies, 9(49), 1107-1121.
• Sun, J., & Nasrullah, A. (2024). Green transition in the hospitality industry: The influence of market forces and customer dynamics on sustainable performance in the digital era. Heliyon, 10(8),1-17.
• Sun, X., El Askary, A., Meo, M.S., & Hussain, B. (2022). Green transformational leadership and environmental performance ın small and medium enterprises. Economic Research – Ekonomska Istrazıvanja, 35(1), 5273-5219.
• TDK (2024), Performans,https://sozluk.gov.tr (Erişim Tarihi:21.02.2023)
• Tuna, Ö., & Yıldız, M. (2023). Çalışanın Yeşil Davranışı Ve İş Performansında Yeşil Dönüştürücü Liderliğin Rolü. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (C-iasoS 2022 Özel Sayısı), 61-80.
• UNEP (2022). Global Environment Outlook 6: Healthy Planet, Healthy People. United Nations Environment Programme.
• UNWTO (2023). Tourism Highlights: 2023 Edition. United Nations World Tourism Organization.
• Wassenhove, L. V. (2006). Blackett memorial lecture humanitarian aid logistics: supply chain management ın high gear. Journal Of The Operational Research Society, 475-489
• World Commission on Environment and Development (1987). Our Common Future. Oxford University Press.
• Yangınlar, G., & Bal, N. (2019). Yalın yönetim ve yalın lojistik kavramlarının irdelenmesi. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(1), 151-161.
• Yangınlar, G., & Sarı, K. (2014). Yeşil lojistik uygulamaları ve işletme performansı üzerine bir literatür araştırması. III. Ulusal Lojistik ve Tedarik Zinciri Kongresi, (s. 178-187). Trabzon.
• Younis, Z., & Hussain, S. (2023). Green transformational leadership: bridging the gap between green HRM practices and environmental performance through green psychological climate. Sustainable Futures, 6, 100140.
• Yücebalkan, B. (2022). Holistik perspektiften güncel liderliğe bir bakış: Dijital liderlik + yeşil transformasyonel liderlik. International Journal of Disciplines In Economics & Administrative Sciences Studies, 6(18), 388-396.
• Zengin, E. (2017). Yeşil lojistik göstergeleri ve türkiye'de yeşil lojistik uygulamaları. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara
• Zhao, W., & Huang, L. (2022). The impact of green transformational leadership, green HRM, green innovation and organizational support on the sustainable business performance: Evidence from China. Economic research-Ekonomska istraživanja, 35(1), 6121-6141.
• Zhu, Q., Sarkis, J., & Geng, Y. (2005). Green supply chain management in China: pressures, practices and performance. International journal of operations & production management, 25(5), 449-468.