TR
KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT
Abstract
Öz: Askerî bir yapı üzerine kurulan Osmanlı İmparatorluğu, tarihsel köklerini aldığı süvari geleneği üzerine ordusunu yapılandırmıştı. Bu yapılandırma, başlarda profesyonel olmayan Gazi Alplar şeklinde temayüz etmiş olsa bile, geçen zaman içinde önce timarlı sipahilere, takiben kapıkulu süvarilerinin varlığına doğru evrilmiştir. Askeri devrimin kendini Osmanlı ve rakipleri için ciddi manada hissettirmeye başladığı 1650-1700 yıllarına kadar, meydan muharebelerinin savaş tarihini etkilediği bilinen bir hakikattir. Bu süre içerisinde, muharebelerin başlangıç, ilerleme ve sonucunun belirlenmesinde süvarilerin etkinliği ortadadır. Bu etkinliğin sağlanması için süvari geleneğine ciddi manada bağlı olan Memlûk, Safevi ve Osmanlı Devletlerinde süvariliğin gelişmesi için birçok eser kaleme alınmıştır. “Furusiye” yahut “Silahşorname” de denilen bu eserler, olası bir savaş durumunda süvarinin atını nasıl sürmesi gerektiği, oku, yayı, kılıcı, kalkanı, gürzü, mızrağı ve ciridi nasıl kullanması gerektiği ve olası yaralanma ve kazalar da yapılması gerekenleri anlatan adeta birer ders kitabı niteliğindedir. Söz konusu eserlerin önemi ise yine özellikle Avrupa ile girilen muharebelerde anlaşılacaktır. Zira bu eserlerde Avrupa süvarisi karşısında Osmanlı süvarisinin nasıl başarılı olduğunun sırları mevcuttur. Bugün elimize ulaşan Matrakçı Nasuh’un “Tuhfetü’l Guzât”, Firdevsî-i Rûmî’nin “Silahşorname” ve Aristoteles’e atfedilen “Âdâb-ı Harb ve Üslûb-ı Ceng” isimli eserler birer furusiye olma özelliği taşımalarının yanında süvarilerin nasıl talim ettikleri, bu talimlerin savaş anında nasıl pratik uygulamaya döneceğini göstermesi bakımından oldukça önemlidir. Klasik dönem Osmanlı harp usulünün süvariler üzerinden incelendiği bu çalışmada, Osmanlı ordusunun belkemiği konumundaki süvari sınıfının talimlerinin izah edilmesi, bunların hem girişilen muharebelerde batıya karşı sahip oldukları üstünlüğün izahı hem de askeri devrime neden adapte olamadığı meselelerine bir izahat getirmeyi amaçlamaktadır.
Keywords
References
- Agoston, Gabor, “Büyük Meydan Muharebelerinde Uygulanan Strateji ve Taktikler”, XV. Ve XVI. Asırları Türk Asrı Yapan Değerler, Yay. Haz. Abdülkadir Özcan, İsmail Kurt, Seyit Ali Tüz, Ensar Yayınevi, İstanbul 1997.
- Agoston, Gabor, Osmanlı’da Savaş ve Serhad, Çev. Ve Yay. Haz. Kahraman Şakul, Timaş Yayınevi, İstanbul 2013.
- Ahmed Ağa, Ahmed Ağa’nın Viyana Kuşatması Günlüğü, Yay. Haz. Richard F. Kreutel – Esat Mermi Erendor, Epsilon Yayınevi, İstanbul 2005.
- Ahmet Refik, Osmanlı Zaferleri, Timaş Yayınevi, İstanbul 1996.
- Anonim, Anonim Osmanlı Tarihi (1299-1512), Yay. Haz. Necdet Öztürk, Bilge Kültür Sanat Yayınevi, İstanbul 2015.
- Anonim, Anonim Selçuknâme, Çev. Ve Yay. Haz. Halil İbrahim Gök-Fahrettin Çoşguner, Atıf Yayınları, Ankara 2014.
- Anonim, Gazavat-ı Sultan Murad b. Mehemmed Han, Yay. Haz. Hâlil İnalcık-Mevlüd Oğuz, TTK Yayınevi, Ankara 1989.
- Arıç, M. Hilmi, 17. Asrın İkinci Yarısında Osmanlı Savaş Tekniği ve Timarlı Sipahiler, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas 2010.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Early Modern Ottoman History
Journal Section
Review Article
Authors
Publication Date
June 30, 2023
Submission Date
December 24, 2022
Acceptance Date
March 24, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 6 Number: 8
APA
Çavdaroğlu, B. E. (2023). KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi, 6(8), 32-68. https://doi.org/10.56448/ataddergi.1223768
AMA
1.Çavdaroğlu BE. KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT. ATAD JOURNAL. 2023;6(8):32-68. doi:10.56448/ataddergi.1223768
Chicago
Çavdaroğlu, Burhan Erhan. 2023. “KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT”. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi 6 (8): 32-68. https://doi.org/10.56448/ataddergi.1223768.
EndNote
Çavdaroğlu BE (June 30, 2023) KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi 6 8 32–68.
IEEE
[1]B. E. Çavdaroğlu, “KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT”, ATAD JOURNAL, vol. 6, no. 8, pp. 32–68, June 2023, doi: 10.56448/ataddergi.1223768.
ISNAD
Çavdaroğlu, Burhan Erhan. “KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT”. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi 6/8 (June 30, 2023): 32-68. https://doi.org/10.56448/ataddergi.1223768.
JAMA
1.Çavdaroğlu BE. KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT. ATAD JOURNAL. 2023;6:32–68.
MLA
Çavdaroğlu, Burhan Erhan. “KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT”. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi, vol. 6, no. 8, June 2023, pp. 32-68, doi:10.56448/ataddergi.1223768.
Vancouver
1.Burhan Erhan Çavdaroğlu. KLASİK ÇAĞ OSMANLI HARP USULÜNDE SÜVARİ TALİMİ; FURUSİYELER ÜZERİNE BİR İZAHAT. ATAD JOURNAL. 2023 Jun. 30;6(8):32-68. doi:10.56448/ataddergi.1223768