Research Article

POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Volume: 9 Number: 16 August 29, 2026
EN TR

POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Öz: Bu makale, Osmanlı askerî teşkilâtına ait “çorbacı” ünvanının 1933-1944 yılları arasında yayımlanan Cumhuriyet dönemi popüler gazetelerinde nasıl temsil edildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın kapsamı, Osmanlı basınını içermemekte olup yalnızca Cumhuriyet dönemi gazeteleriyle sınırlıdır. Bu dönem aralığının seçilme nedeni, erken Cumhuriyet yıllarında tarihî figürlerin popüler basında yoğun biçimde yeniden üretilmesi ve tarih anlatılarının ideolojik dönüşüm süreçlerine eşlik etmesidir. Araştırmada veri seti, popüler tarih anlatılarını temsili açısından öne çıkan Son Posta ve Cumhuriyet gazetelerinde yer alan ilgili metinlerle sınırlandırılmıştır. Bu iki gazetenin seçilme nedeni, dönemin geniş okuyucu kitlesine hitap eden ve popüler tarih anlatılarının yoğunlaştığı örnekler olmalarıdır. Çalışmada nitel içerik analizi yöntemi kullanılmış; metinler söylem, temsil biçimleri ve tipolojik kurgular açısından değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda çorbacı figürünün hem düzen ve otoriteyi temsil eden idealize bir unsur hem de kriz, isyan ve bozulma ile ilişkilendirilen problemli bir figür olarak yeniden kurgulandığı görülmektedir. Sonuç olarak çalışma, popüler basının tarihî figürleri seçici ve sembolik anlatı kalıpları içinde yeniden üreterek otorite algısının inşasında etkili bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi

Project Number

4

Ethical Statement

Bu çalışma bilimsel araştırma ve yayın etiği kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır. Araştırmada herhangi bir kişi, kurum veya kuruluş ile finansal ya da kişisel çıkar çatışması bulunmamaktadır. Çalışmada etik kurul izni gerektiren bir durum söz konusu değildir.

Thanks

Bu çalışma sürecinde katkı ve destek sağlayan kurum ve kuruluşlara teşekkür ederim.

References

  1. Ahmed Cevad Paşa. Târîh-i Askerî-i Osmânî, (Cilt I) (haz. F. Akyüz & F. Tetik), İstanbul: MT. Matbaa, 2021. Babinger, Franz. Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri. Ankara, 1992.
  2. Baykal, Bekir Sıtkı. Tarih Terimleri Sözlüğü. Ankara: İmge Kitabevi, 2000.
  3. Burke, Peter. What Is Cultural History? Cambridge: Polity Press, 2008.
  4. Brindesi, J. Les anciens costumes de l’Empire ottoman: Musée des costumes turcs de Constantinople. Paris, 1855. Levha XIV.
  5. İzzi Süleyman Efendi. İzzî Tarihi (Osmanlı Tarihi 1157/1744-1752). Hazırlayan Ziya Yılmazer. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2019.
  6. Kanar, Mehmet. Farsça-Türkçe Sözlük. 5. bs. İstanbul: Say Yayınları, 2019.
  7. Koçu, Reşad Ekrem. Yeniçeriler. İstanbul: Doğan Kardeş Yayınları, 1964.
  8. Mahmud Şevket Paşa. Osmanlı Teşkilât ve Kıyâfet-i Askeriyyesi. Cilt 1. İstanbul, 1325.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Late Modern Press History, Late Modern Ottoman History

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 29, 2026

Submission Date

April 13, 2026

Acceptance Date

July 28, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 16

APA
Akbulut Güler, M. (2026). POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi, 9(16). https://doi.org/10.56448/ataddergi.1929282
AMA
1.Akbulut Güler M. POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. ATAD JOURNAL. 2026;9(16). doi:10.56448/ataddergi.1929282
Chicago
Akbulut Güler, Merve. 2026. “POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi 9 (16). https://doi.org/10.56448/ataddergi.1929282.
EndNote
Akbulut Güler M (August 1, 2026) POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi 9 16
IEEE
[1]M. Akbulut Güler, “POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”, ATAD JOURNAL, vol. 9, no. 16, Aug. 2026, doi: 10.56448/ataddergi.1929282.
ISNAD
Akbulut Güler, Merve. “POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi 9/16 (August 1, 2026). https://doi.org/10.56448/ataddergi.1929282.
JAMA
1.Akbulut Güler M. POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. ATAD JOURNAL. 2026;9. doi:10.56448/ataddergi.1929282.
MLA
Akbulut Güler, Merve. “POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi, vol. 9, no. 16, Aug. 2026, doi:10.56448/ataddergi.1929282.
Vancouver
1.Merve Akbulut Güler. POPÜLER TARİH YAZIMINDA YENİÇERİ ÇORBACISININ TEMSİLİ: GAZETE ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. ATAD JOURNAL. 2026 Aug. 1;9(16). doi:10.56448/ataddergi.1929282

                                                     The Journal of Academic History and Research is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
                                                                                                     33583335823358433585